Οι πολίτες «σχεδιάζουν» τα λεωφορεία: Διαγωνισμοί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τη νέα εικόνα των οχημάτων

Τον λόγο στο επιβατικό κοινό προκειμένου να αποφασίσει τη νέα εξωτερική εικόνα των αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα δώσουν ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ μέσα από δύο παράλληλους, ανοιχτούς διαγωνισμούς που υλοποιούνται σε συνεργασία με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως ανακοινώθηκε την Τρίτη επιβεβαιώνοντας πλήρως σχετικό ρεπορτάζ του «ethnos.gr» στις αρχές Απριλίου.

Οι πολίτες καλούνται να συμμετάσχουν ενεργά στον επανασχεδιασμό της μορφής των δημόσιων συγκοινωνιών, με τα λεωφορεία να μετατρέπονται σε «κινούμενους καμβάδες», που θα αποτυπώσουν την ταυτότητα και τη δυναμική των δύο μεγαλύτερων πόλεων της χώρας. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που το κοινό συμμετέχει στην επιλογή της εικόνας ενός μέσου μαζικής μεταφοράς, καθώς στο παρελθόν είχε προηγηθεί ψηφοφορία για το χρώμα των συρμών του τραμ τελευταίας παραλαβής, οι οποίοι στην εκπνοή της προθεσμίας αποφασίστηκε να βαφτούν πορτοκαλί.

Στην Αθήνα, ο νέος διαγωνισμός του ΟΑΣΑ «Σχεδίασε τα λεωφορεία της Αθήνας!» καλεί σχεδιαστές, καλλιτέχνες, φοιτητές, δημιουργικά γραφεία αλλά και ερασιτέχνες να υποβάλουν προτάσεις έως τις 20 Μαΐου 2026, μέσω της ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας https://contest.oasa.gr/. Η επιλογή της τελικής μορφής των οχημάτων θα περάσει από δύο στάδια. Σε πρώτη φάση επταμελής επιτροπή θα επιλέξει έως πέντε φιναλίστ βάσει καλλιτεχνικών και τεχνικών κριτηρίων και στη συνέχεια τα σχέδια που θα προκριθούν θα εφαρμοστούν πιλοτικά σε λεωφορεία, προκειμένου να τεθούν σε δημόσια ψηφοφορία.

Αντίστοιχη είναι η διαδικασία και στη Θεσσαλονίκη, όπου ο διαγωνισμός «Το λεωφορείο όπως το ΘΕΣ» επιδιώκει τη δημιουργία μιας ενιαίας και αναγνωρίσιμης εικόνας για τα λεωφορεία της πόλης. Οι συμμετέχοντες καλούνται να καταθέσουν ολοκληρωμένες προτάσεις που περιλαμβάνουν καλλιτεχνικό concept, εφαρμογές σε διαφορετικούς τύπους οχημάτων και ειδική σχεδιαστική προσέγγιση για λεωφορεία μηδενικών ρύπων. Η προθεσμία υποβολής συμμετοχών στην ψηφιακή πλατφόρμα https://contest.oseth.com.gr/ λήγει στις 21 Μαΐου 2026.

Κοινός παρονομαστής και των δύο δράσεων είναι η ενίσχυση της συμμετοχικότητας καθώς οι πολίτες καλούνται όχι μόνο να αξιολογήσουν αλλά και να καθορίσουν την τελική εικόνα των μέσων μεταφοράς που χρησιμοποιούν καθημερινά. Η τελική επιλογή θα προκύψει μέσα από ανοιχτή ψηφοφορία, με στόχο την ευρύτερη κοινωνική αποδοχή. Από το αντικείμενο του διαγωνισμού της Αθήνας εξαιρείται μόνο η «Πολιτιστική Γραμμή» (Γραμμή 50), η οποία λόγω του ειδικού τουριστικού της χαρακτήρα, μπορεί να διατηρήσει διακριτή εμφάνιση ή να προσαρμοστεί σε μεταγενέστερο χρόνο ως ειδική παραλλαγή, κατόπιν συνεννόησης του ΟΑΣΑ με τον ανάδοχο.

Βραβεία έως 10.000 ευρώ

Οι νικητές θα επιβραβευτούν και με χρηματικά βραβεία καθώς και στους δύο διαγωνισμούς προβλέπεται πρώτο βραβείο ύψους 10.000 ευρώ, το οποίο συνοδεύεται από την υλοποίηση της πρότασης στον στόλο των λεωφορείων. Επιπλέον, απονέμεται δεύτερο βραβείο 3.000 ευρώ και τρίτο βραβείο 1.000 ευρώ, αναγνωρίζοντας τη δημιουργική συμβολή περισσότερων συμμετεχόντων. Η απονομή των βραβείων θα πραγματοποιηθεί σε ειδική τελετή, ενώ για τον νικητή προβλέπεται και πιθανή περαιτέρω συνεργασία για την οριστική εφαρμογή του σχεδιασμού.

Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με την ανανέωση του στόλου στις δύο πόλεις που βρίσκεται σε εξέλιξη και για τον λόγο αυτό ο διαγωνισμός περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για τα οχήματα μηδενικών ρύπων, ώστε να είναι άμεσα αναγνωρίσιμα στο αστικό περιβάλλον.

Στόχος, όπως ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, είναι η συνολική αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών, όχι μόνο σε λειτουργικό επίπεδο, αλλά και ως μέρος της καθημερινής εμπειρίας των πολιτών.

Υπενθυμίζεται ότι η νέα αυτή προσέγγιση έρχεται να διαδεχθεί μια μακρά ιστορία σχεδιαστικών παρεμβάσεων στις αστικές συγκοινωνίες. Η υφιστάμενη αισθητική ταυτότητα των λεωφορείων της Αθήνας φέρει τη σφραγίδα του σχεδιαστή Γιάννη Τσεκλένη, ο οποίος τη δεκαετία του ’90 επιχείρησε να «χρωματίσει» την πόλη μέσα από τα οχήματα. Τα χαρακτηριστικά μπλε, τιρκουάζ, κίτρινα και λευκά στοιχεία, εμπνευσμένα από τη θάλασσα, τον ουρανό και το ελληνικό φως, αποτέλεσαν για χρόνια αναγνωρίσιμο στοιχείο των αστικών συγκοινωνιών.

Ακόμη και πιο ιδιαίτερες σχεδιαστικές επιλογές, όπως οι «χρωματιστές μπάλες» στα λεωφορεία φυσικού αερίου εμπνευσμένες από τη δομή της χλωροφύλλης ή η παιχνιδιάρικη αισθητική των τρόλεϊ με μωβ και κίτρινους τόνους, ανέδειξαν μια φιλοσοφία που συνέδεε τη λειτουργικότητα με την αισθητική εμπειρία. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών, η εικόνα αυτή αλλοιώθηκε, τόσο λόγω φθοράς όσο και λόγω αποσπασματικών παρεμβάσεων.

Διαβάστε ακόμη

Τα πρώτα ευρήματα της ιατροδικαστικής εξέτασης για τη γυναικοκτονία της Ελευθερίας Γιακουμάκη - Αποφασισμένος να σκοτώσει ο 40χρονος

Μητσοτάκης: Να ετοιμαστούμε για τα χειρότερα - Χρειαζόμαστε plan b εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή επεκταθεί

«Zombie filler»: Λίπος από πτώματα, η νέα... τάση στις αισθητικές επεμβάσεις - Πώς λειτουργεί

Στραβοί πιλότοι σε F-15K: Τραβούσαν φωτογραφίες εν πτήσει και τα μαχητικά συγκρούστηκαν μεταξύ τους