Φαλκονέρα: ο γερακότοπος που κατάπινε καράβια και ναυτικούς έγινε συνώνυμο της τραγωδίας και του θρήνου

Σαν άκουγαν οι πιο παλιοί τη λέξη «Φαλκονέρα» σταυροκοπιόντουσαν… Η Φαλκονέρα ήταν κάτι σαν την Κόλαση στη δεκαετία του 1960. Η Φαλκονέρα ή όπως την έλεγαν οι ναυτικοί Γερακούλια, είναι μικρή ακατοίκητη βραχονησίδα καταμεσής του Μυρτώου πελάγους στο νότιο Αιγαίο.

Τι σημαίνει Φαλκονέρα; Γερακότοπος στα ιταλικά. Η Φαλκονέρα έχει βυθίσει το όνομά της στη σκοτεινή άβυσσο των θρύλων. Οι παλιοί ναυτικοί μιλούσαν για θαλάσσιες δίνες και αθέατα στοιχειά που κατάπιναν καράβια. Οι πιο παλιοί έλεγαν σιγανά ότι η Φαλκονέρα ήταν καταραμένη· τα δυνατά ρεύματα (ο τόπος ονομάζεται ακόμη Παναγιά των Ρευμάτων) δημιουργούσαν μεγάλα και απότομα κύματα, κάνοντας τους καπετάνιους των ιστιοφόρων να χάνουν τον έλεγχο και να συντρίβονται με τα σκαριά τους στα βράχια.

Κάτι τα παραμύθια και οι θρύλοι και κάτι οι δεισιδαιμονίες η βραχονησία «λέρωσε» το όνομά της, όμως τα κύματα της πραγματικότητας ήταν σκληρά. Η Φαλκονέρα έχει γράψει το όνομά της με πένθιμα γράμματα-μελανά στην ιστορία της ελληνικής ναυσιπλοΐας. Στις 8 Δεκεμβρίου του 1966 στη θαλάσσια περιοχή της Φαλκονέρας βυθίστηκε το οχηματαγωγό πλοίο «Ηράκλειον» και 273 άνθρωποι δεν ξανάδαν το φως. Κι’ εκείνο το ναυάγιο δεν ήταν το πρώτο στην περιοχή.

Ο «Αδρίας» στα βράχια!

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Οκτωβρίου του 1951, το ατμόπλοιο «Αδρίας», ενώ έπλεε από τα Χανιά προς τον Πειραιά προσάραξε στη βραχονησίδα Φαλκονέρα με αποτέλεσμα να υποστεί ρήγμα και να βυθιστεί. Το ρολόι έδειχνε 04:25 μετά τα μεσάνυχτα, ο αέρας λυσσομανούσε κι η θάλασσα έβραζε… Προφανώς, λόγω του δυνατού ανέμου το σκαρί παρέκκλινε της πορείας του και κατευθύνθηκε προς τη βραχονησίδα και - σίγουρα - δεν υπολογίστηκε επακριβώς η απόσταση του φάρου της που βρίσκεται προς τα δυτικά με αποτέλεσμα το πλοίο να προσαράξει σε αυτή. Η πρόσκρουση ήταν τόσο βίαιη, που αμέσως το σκάφος άρχισε να γεμίζει νερά. Ο πλοίαρχος όταν διαπίστωσε την κρίσιμη κατάσταση εξέπεμψε σήμα κινδύνου και διέταξε την καθέλκυση των λέμβων και την αποβίβαση των επιβατών στη βραχονησίδα. Με το ατμόπλοιο ταξίδευαν 538 επιβάτες και 78 μέλη του πληρώματος κι ανάμεσά τους περίπου 80 στρατιώτες που είχαν πάρει άδεια από μονάδες της Κρήτης.

Για καλή τύχη των επιβαινόντων οι ηλεκτρομηχανές του πλοίου δεν σταμάτησαν να λειτουργούν, οπότε υπήρχε φως κατά τη διάρκεια της επιχείρησης αποβίβασης των ναυαγών και επίσης η σωστή απόφαση του πλοιάρχου Γεράσιμου Φωκά να μην μετακινήσει το πλοίο γιατί όπως - σωστά – υπολόγισε θα έπαιρνε περισσότερα νερά και θα βυθιζόταν γρήγορα. Ο ψύχραιμος πλοίαρχος και οι συμβουλές του συνέβαλαν στη διάσωση του 99% των επιβατών από το πλήρωμα. Μια 60χρονη γυναίκα, η Ευθαλία Καρύδα, ήταν το μοναδικό θύμα του ναυαγίου. Η Καρύδα έπεσε στη θάλασσα στην προσπάθειά της να φθάσει στη Φαλκονέρα και πνίγηκε μην μπορώντας να εντοπίσει το σωσίβιο που της είχαν ρίξει. το ατμόπλοιο Αδρίας και ο Τιτανικός, αλλά και ο Βρετανικός (που βυθίστηκε στ’ ανοιχτά της Κέας) είχαν κατασκευαστεί από το ίδιο ναυπηγείο: Harland και Wolff στο Μπέλφαστ…

 Επίσης σαν σήμερα... 

1910: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της Ελλάδας.

1915: Οι δυνάμεις της Αντάντ αποβιβάζονται στη Θεσσαλονίκη, για να ανοίξουν το Μακεδονικό μέτωπο κατά των Κεντρικών Δυνάμεων.

1923: Οι μεγάλες δυνάμεις του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποχωρούν από την Κωνσταντινούπολη.
1927: Κάνει πρεμιέρα η πρώτη ομιλούσα ταινία: «Ο τραγουδιστής της τζαζ».
1955: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της Ελλάδας.
1973: Αρχίζει ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ, μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων.
1981: Ο αιγύπτιος πρόεδρος Ανουάρ Σαντάτ δολοφονείται από ισλαμιστές εξτρεμιστές κατά τη διάρκεια στρατιωτικής παρέλασης.