Πώς ο Καποδίστριας αρνήθηκε την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας, τα μέλη της οποίας χαρακτήριζε «ελεεινούς εμποροϋπάλληλους»

Μια μέρα σαν σήμερα, 15 Ιανουαρίου του 1820, ο Εμμανουήλ Ξάνθος πρότεινε στον Ιωάννη Καποδίστρια να ηγηθεί της Φιλικής Εταιρείας για να λάβει αρνητική απάντηση!

Το γεγονός δεν θα ήταν άξιο αναφοράς στις μέρες μας, 200+ χρόνια μετά, αν δεν υπήρχε το ενδιαφέρον του κοινού για την ταινία που σκιαγραφεί μέρος της ζωής του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας.

Ο Καποδίστριας, λοιπόν, αρνήθηκε να τεθεί επικεφαλής της Φιλικής Εταιρείας, της μυστικής οργάνωσης, δηλαδή, που απεργάστηκε την Ελληνική Επανάσταση και ουδέποτε όρκισε μέλη της (όπως εμφανίζεται στην μεγάλη οθόνη της μικρής ιστορίας του…).
Την επίσημη πρόταση για την ανάληψη της ηγεσίας της Εταιρείας απηύθυνε ο Ξάνθος- εκ των ιδρυτών της Φιλικής  στον Καποδίστρια κι’ έπειτα από την αρνητική απάντηση του τελευταίου στράφηκε στον Αλέξανδρο Υψηλάντη που αποδέχτηκε.
Ο Καποδίστριας, μάλιστα, αποκαλούσε «ελεεινούς εμποροϋπάλληλους» τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας σε επιστολή του προς τον τσάρο Νικόλαο Α’ .

Ο Καποδίστριας είχε δεχτεί και το 1814 ανάλογη πρόταση από κάποιον τυχάρπαστο Νικόλαο Γαλάτη, που αυτοσυστηνόταν ως «συγγενής του Καποδίστρια » και «Κόμης» και «Πρέσβης του Ελληνικού Έθνους»…
Ο Καποδίστριας, τότε, αφού χαρακτήρισε την πρόταση «προϊόν παραφροσύνης», ζήτησε από τον Γαλάτη να μεταφέρει στους εντολείς του ότι «αν δεν θέλουν να καταστραφούν και να συμπαρασύρουν εις τον όλεθρον το αθώον και δυστυχές έθνος των, πρέπει να εγκαταλείψουν τας επαναστατικάς ενεργείας των και να ζήσουν ως πρότερον υφ ας κυβερνήσεις ευρίσκονται, μέχρις ότου η Θεία πρόνοια αποφασίσει άλλως».

Η συνάντηση του Ξάνθου με τον Καποδίστρια είναι καταγεγραμμένη στα απομνημονεύματα του πρώτου. Στην πρώτη επαφή, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει ο Ξάνθος, αφού μίλησε στον Καποδίστρια για την ανάγκη ανάληψης της ηγεσίας από σημαντική προσωπικότητα, ο τελευταίος του ζήτησε να υπάρξει μία δεύτερη συνάντηση, «ίνα συνομιλήσωσι σπουδαιότερον». Κατά τη δεύτερη συνάντηση, αφού ζητήθηκε από τον Καποδίστρια να αναλάβει την ηγεσία της Εταιρείας, ο Ξάνθος έλαβε αμετάκλητη αρνητική απάντηση, με την δικαιολογία του Καποδίστρια, ότι η θέση του δίπλα στον Αλέξανδρο Α΄ δημιουργούσε ασυμβίβαστο με την θέση του αρχηγού μιας μυστικής επαναστατικής οργάνωσης.

Ο Ξάνθος επέμεινε ότι δεν ήταν δυνατόν «ως Έλλην και εν υπολήψει παρ’ αυτοίς και πολλοίς άλλοις, να μείνει αδιάφορος», ο Καποδίστριας αποκρίθηκε αρνητικά για δεύτερη φορά ενώ ευχήθηκε ο Θεός να τους βοηθήσει… Τα παραπάνω προκύπτουν από τον Ξάνθο. Ο ιστορικός τη Φιλικής Εταιρείας Φιλήμων αποδίδει την άρνηση του Καποδίστρια στην πρώτη αποτυχημένη προσπάθεια. Ο- εχθρικός προς τον Καποδίστρια- Νικόλαος Υψηλάντης (αδελφός των Αλέξανδρου και Δημήτριου) αναφέρει ότι η συνάντηση δεν έγινε ποτέ, καθώς ο Καποδίστριας «…πάντα αδιάφορος προς το μέλλον τον Ελλήνων, αρνήθηκε στον Ξάνθο κάθε συζήτηση».

Επίσης σαν σήμερα…

1822: Η Αϊτή αναγνωρίζει πρώτη στον κόσμο την Επαναστατική Κυβέρνηση της Ελλάδας.
1854: Επανάσταση στην Ήπειρο: οι βετεράνοι οπλαρχηγοί ξαναπιάνουν τα τουφέκια.
1919: Η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ, δύο από τους πιο εξέχοντες σοσιαλιστές στη Γερμανία, βασανίζονται και δολοφονούνται.
1947: Υπόθεση Μαύρη Ντάλια: Ο φόνος της νεαρής ηθοποιού που στοιχειώνει ακόμα το Λος Άντζελες.