Η συνάντηση των Μεγάλων στην Ισλανδία για τα πυρηνικά όπλα άνοιξε τον δρόμο για σοβαρές αποφάσεις

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 11 Οκτωβρίου του 1986, όταν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Ρόναλντ Ρέιγκαν και ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ συναντώνται στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας με αντικείμενο συζήτησης τα πυρηνικά.

Η σύνοδος κορυφής εκείνη έχει μείνει στην Ιστορία ως μια- σχεδόν- επιτυχημένη προσπάθεια των ηγετών των πυρηνικών δυνάμεων να συμφωνήσουν στην πλήρη εξάλειψη των πυρηνικών όπλων. Ως εκ τούτου, το Ρέικιαβικ έχει γίνει σύμβολο- παράδειγμα ότι ο πυρηνικός αφοπλισμός είναι εφικτός εφόσον οι πολιτικοί ηγέτες έχουν το θάρρος να λάβουν μια τέτοια απόφαση και να σπάσουν τη γραφειοκρατική πολιτική και τον λαβύρινθο των ακραίων θεωριών για πυρηνική ισορροπία.

Ο Τζορτζ Σουλτς, τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, υπενθύμισε ότι η κατάσταση ήταν εξαιρετικά μοναδική επειδή στο Ρέικιαβικ βρέθηκαν δύο ηγέτες που πίστευαν με πάθος στον πυρηνικό αφοπλισμό.
Ωστόσο, εκείνη την εποχή, η σύνοδος κορυφής θεωρήθηκε αποτυχημένη λόγω κακής προετοιμασίας και μιας χαοτικής διαδικασίας διαπραγμάτευσης.

Είναι ενδιαφέρον ότι ο Ρέιγκαν και ο Γκορμπατσόφ έδωσαν, μάλλον, ελάχιστη προσοχή σε μια παράμετρο που ήταν ίσως και η πιο θεμελιώδης: ενώ η Σοβιετική Ένωση πρότεινε την πλήρη εξάλειψη όλων των στρατηγικών επιθετικών όπλων σε 10 χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδίωξαν να εξαλείψουν μόνο τους βαλλιστικούς πυραύλους, αφήνοντας τα αεροσκάφη με πυρηνικά όπλα εκτός του πεδίου εφαρμογής. Η αμερικανική πρόταση θεωρήθηκε από τους εκπροσώπους του σοβιετικού στρατού ως εντελώς απαράδεκτη.

Η συζήτηση για σοβαρές μειώσεις των πυρηνικών όπλων (πλήρης εξάλειψη όλων των στρατηγικών όπλων και όλων των βαλλιστικών πυραύλων) ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Οι δύο χώρες απλώς δεν ήταν ακόμη έτοιμες να λάβουν μια τόσο θεμελιώδη απόφαση. Η σύνοδος κορυφής βοήθησε, ωστόσο, στην επίλυση ορισμένων πρακτικών ζητημάτων.
Οι συνομιλίες σταμάτησαν την τελευταία στιγμή, αλλά η πρόοδος που είχε επιτευχθεί τελικά οδήγησε στη Συνθήκη για τα Πυρηνικά Μεσαίου Βεληνεκούς του 1987 μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης.

Επίσης σαν σήμερα…

1649: Το μίσος των Ιρλανδών για τους Άγγλους αποκτάει σημείο αναφοράς: η Σφαγή του Ουέξφορντ.
1822: Όταν οι αλγερινοί πειρατές προσπάθησαν να πατήσουν τη Μύκονο και έπεσαν πάνω στη Μαντώ Μαυρογένους.
1899: Αρχίζει ο πολυδάπανος για τους Βρετανούς Πόλεμος των Μπόερς στη Νότια Αφρική.
1912: Ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Κοζάνη.