Οι τελευταίες ώρες ενός ιστορικού κράτους: από την επομένη θα χωριστεί στα δύο με δύο ονόματα

Μια μέρα σαν σήμερα, 31 Δεκεμβρίου του 1992, ένα ιστορικό κράτος μετράει τις τελευταίες ώρες του: η Τσεχοσλοβακία από την επόμενη ημέρα θα γίνει δύο χώρες: Τσεχία και Σλοβακία.

Η υπόθεση είναι γνωστή στην Ιστορία ως Βελούδινο Διαζύγιο- αναφορά στην αναίμακτη Βελούδινη Επανάσταση του 1989, η οποία είχε οδηγήσει στο τέλος της διακυβέρνησης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας.

Η Τσεχοσλοβακία είχε δημιουργηθεί με τη διάλυση της Αυστροουγγαρίας στο τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1918, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ κατά την οποία ο μελλοντικός πρόεδρος της Τσεχοσλοβακίας Tomas Garrigue Masaryk και εκπρόσωποι της Τσεχίας και της Σλοβακίας υπέγραψαν τη Συμφωνία του Πίτσμπουργκ, η οποία προέβλεπε τη δημιουργία κοινού κράτους αποτελούμενο από δύο εθνότητες: Σλοβάκους και Τσέχους.

Το 1939, υπό την ασφικτική πίεση του Αδόλφου Χίτλερ, δημιουργήθηκε η Πρώτη Σλοβακική Δημοκρατία ως κράτος-δορυφόρος της Ναζιστικής Γερμανίας. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η Τσεχοσλοβακία πέρασε στο Ανατολικό Μπλοκ υπό την αυστηρή εποπτεία της Σοβιετικής Ένωσης.

Το 1968 η Άνοιξη της Πράγας (οι προσπάθειες του Κομμουνιστικού Κόμματος Τσεχοσλοβακίας υπό την ηγεσία του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ να εφαρμόσει πρόγραμμα φιλελευθεροποίησης και εκδημοκρατισμού στη χώρα) έμεινε στην ιστορία να συμβολίζει δύο ιστορικά φαινόμενα: το πείραμα της εγκαθίδρυσης ενός «σοσιαλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο» στο μεταπολεμικό ανατολικό μπλοκ, αλλά και το γεγονός ότι καταπνίγηκε στο αίμα το πείραμα, στις 21 Αυγούστου 1968, με την εισβολή των σοβιετικών τανκς στην χώρα.

Τον Ιούλιο του 1992 το σλοβακικό κοινοβούλιο ενέκρινε τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του σλοβακικού έθνους και έξι μέρες αργότερα συμφωνήθηκε να αποσχίσουν την Τσεχοσλοβακία σε δύο χωριστά κράτη σε συνάντηση στη Μπρατισλάβα. Η διχοτόμηση έγινε χωρίς βία και έτσι λέγεται ότι ήταν «βελούδινη», όπως ακριβώς η Βελούδινη Επανάσταση, που είχε προηγηθεί και είχε επιτευχθεί με μαζικές ειρηνικές διαδηλώσεις. Η Τσεχοσλοβακία είναι το μόνο κράτος του πρώην Ανατολικού Μπλοκ που είχε μια εντελώς ειρηνική διάλυση.