δημοφιλές τώρα: 
Γιόχαν Κρόιφ: Ο άνθρωπος-φαινόμενο που άλλαξε το ποδόσφαιρο
Δέκα χρόνια πέρασαν από τον θάνατο του θρυλικού «ιπτάμενου Ολλανδού» αλλά η κοσμοθεωρία του για το ποδόσφαιρο παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ🕛 χρόνος ανάγνωσης: 6 λεπτά ┋
Γράφει ο Γιάννης Σκόκας
Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Γιόχαν Κρόιφ δεν ανήκει στο παρελθόν. Αντίθετα, είναι πιο παρών από ποτέ στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Όχι ως μνήμη ή ως θρύλος όπως συμβαίνει με τόσους άλλους, αλλά ως ιδέα. Αν κάποιος θέλει να καταλάβει γιατί σήμερα σχεδόν όλες οι μεγάλες ομάδες μιλούν για κατοχή, χώρους, build-up από πίσω και «διάβασμα» του παιχνιδιού, η απάντηση ξεκινά από τον Κρόιφ.
Ο Κρόιφ δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος ποδοσφαιριστής. Ήταν ένας παίκτης που άλλαξε τον τρόπο που παίζεται το παιχνίδι. Στον σπουδαίο Άγιαξ της δεκαετίας του ’70 και στη μεγάλη εθνική Ολλανδίας, έγινε το κεντρικό πρόσωπο του «Total Football». Ένα σύστημα που στην πράξη δεν είχε θέσεις. Οι παίκτες άλλαζαν ρόλους, κάλυπταν χώρους, συμμετείχαν όλοι σε όλα. Ο ίδιος, αν και ήταν ο απόλυτος σταρ της ομάδας, μπορούσε να αρχίσει ως επιθετικός και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να οργανώνει παιχνίδι στη μεσαία γραμμή ή να πιέζει στην άμυνα. Ο Κρόιφ ήταν ένας σπουδαίος ποδοσφαιριστής, ο οποίος συνδύαζε την ουσία και την τέχνη διότι υπήρξε και μέγας αρτίστας των γηπέδων. Το βασικό του προτέρημα όμως δεν ήταν ότι απλώς έπαιζε καλά, αλλά ότι έβλεπε το παιχνίδι πιο γρήγορα από τους υπόλοιπους.
Εκείνο που κυρίως τον ξεχώρισε κι εν τέλει τον καθόρισε ήταν η αντίληψή του για το παιχνίδι. Ο Κρόιφ αντιμετώπιζε το ποδόσφαιρο σαν ένα πρόβλημα προς λύση. Πού υπάρχει χώρος; Πού υπάρχει αριθμητικό πλεονέκτημα; Πώς μετακινείται ο αντίπαλος; Αυτή η σκέψη, που σήμερα θεωρείται δεδομένη, τότε ήταν επαναστατική. Μέχρι εκείνη την εποχή, το ποδόσφαιρο ήταν πιο «γραμμικό». Με τον Κρόιφ έγινε πιο «ζωντανό».
Δημιούργησε μια ολόκληρη φιλοσοφία
Κι όταν σταμάτησε να παίζει, δεν απομακρύνθηκε από το παιχνίδι. Αντίθετα, τότε άρχισε να το επηρεάζει πραγματικά. Ως προπονητής στον Άγιαξ και την Μπαρτσελόνα, δεν περιορίστηκε στο να χτίσει καλές ομάδες αλλά ουσιαστικά δημιούργησε μια ολόκληρη φιλοσοφία που άλλαξε τον τρόπο λειτουργίας των συλλόγων.
Στη Βαρκελώνη, η «Dream Team» της Μπαρτσελόνα της δεκαετίας του ’90 δεν ήταν απλώς επιτυχημένη. Ήταν μια ομάδα πρότυπο που έπαιζε συστηματικά με αρχές που σήμερα θεωρούνται βασικές: κατοχή μπάλας ως μέσο ελέγχου του αγώνα, ανάπτυξη από την άμυνα, συνεχείς κινήσεις χωρίς την μπάλα, πλάτος στο γήπεδο. Το πιο σημαντικό όμως δεν ήταν τα τρόπαια. Ήταν ότι ο σύλλογος άλλαξε ταυτότητα.
Κι από εκεί ξεκινά η πραγματική του κληρονομιά. Ο Κρόιφ επέμεινε ότι η φιλοσοφία μιας ομάδας δεν πρέπει να αρχίζει από την πρώτη ομάδα, αλλά από τις ακαδημίες. Η La Masia, η περίφημη σήμερα ακαδημία της Μπαρτσελόνα, δεν ήταν απλώς ένα φυτώριο ταλέντων. Ήταν ένα σχολείο ποδοσφαίρου. Κι αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο όραμα του Κρόιφ. Οι παίκτες μάθαιναν από μικροί πώς να σκέφτονται το παιχνίδι, όχι απλώς να το παίζουν. Χωρίς αυτή τη βάση, δεν θα υπήρχε η γενιά των Τσάβι, Ινιέστα, Μπουσκέτς, ούτε η ομάδα του Πεπ Γκουαρδιόλα που κυριάρχησε παγκοσμίως.
Οι διδαχές του Κρόιφ
Ο ίδιος ο Γκουαρδιόλα, ο κορυφαίος προπονητής της εποχής μας, έχει πει ότι ο Κρόιφ «του άνοιξε τα μάτια». Και αυτό δεν αφορά μόνο έναν προπονητή. Αφορά ολόκληρη τη σύγχρονη σχολή ποδοσφαίρου. Από το positional play μέχρι την ιδέα ότι η κατοχή δεν είναι απλώς στατιστικό αλλά εργαλείο ελέγχου, οι ρίζες βρίσκονται σε αυτά που δίδαξε πριν από δεκαετίες ο Κρόιφ.
Η επιρροή του δεν περιορίστηκε στην Ισπανία ή στην Ολλανδία. Σήμερα, ομάδες σε όλη την Ευρώπη, ακόμη και χωρίς άμεση σχέση με τον ίδιο, χρησιμοποιούν αρχές που ξεκίνησαν από εκείνον. Το pressing ψηλά, η σημασία των αποστάσεων, η ανάπτυξη με υπομονή, η δημιουργία υπεραριθμίας σε συγκεκριμένες ζώνες. Όλα αυτά είναι κομμάτια της ίδιας φιλοσοφίας.
Ακόμη και σε επίπεδο διοίκησης, ο Κρόιφ ήταν μπροστά. Πίστευε ότι ένας σύλλογος πρέπει να έχει ξεκάθαρη αγωνιστική ταυτότητα σε όλα τα επίπεδα. Από τις ακαδημίες μέχρι την πρώτη ομάδα. Αυτό που σήμερα θεωρείται «μοντέλο λειτουργίας», εκείνος το είχε θέσει ως προϋπόθεση δεκαετίες πριν.
Ο δικός του ο τρόπος
Ο Γιόχαν Κρόιφ αποτελεί ένα μοναδικό ποδοσφαιρικό φαινόμενο, το οποίο δεν εξηγείται εύκολα με τίτλους, ούτε με μερικές γραμμές. Εξηγείται κυρίως με επιρροή. Κι αυτό διότι υπήρξε από εκείνους τους λίγους, που πραγματικά άλλαξαν και καθόρισαν το ίδιο το παιχνίδι. Όχι μόνο τον τρόπο που παίζεται, αλλά και τον τρόπο που διδάσκεται, οργανώνεται και εξελίσσεται. Γι’ αυτό και δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, το ερώτημα δεν είναι τι έκανε ο Κρόιφ. Το ερώτημα είναι πόσα από αυτά που βλέπουμε σήμερα στο ποδόσφαιρο ξεκίνησαν από εκείνον. Και μάλλον η απάντηση είναι απλή: σχεδόν όλα.
Η φράση του Γιόχαν Κρόιφ «Winning is an important thing, but to have your own style, to have people copy you, to admire you, that is the greatest gift» συνοψίζει με τον πιο καθαρό τρόπο τη φιλοσοφία του. Για τον Κρόιφ, η νίκη δεν ήταν αυτοσκοπός, αλλά αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης ταυτότητας μέσα στο γήπεδο, μιας συγκεκριμένης διαδικασίας. Το να κερδίζεις μπορεί να σε καθιερώσει στιγμιαία. Το να έχεις, όμως, δικό σου τρόπο παιχνιδιού, να σε αντιγράφουν και να σε θαυμάζουν, είναι αυτό που σε κάνει διαχρονικό. Εκεί ακριβώς διαφοροποιήθηκε: δεν τον ενδιέφερε μόνο να φτάσει στην κορυφή, αλλά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο φτάνει κανείς εκεί. Και αυτό είναι που τον κρατά διαχρονικά επίκαιρο...
Πώς οι αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια θα επηρεάσουν τον ελληνικό τουρισμό - «Έχουμε το 70% των κρατήσεων από αυτές που περιμέναμε»
Σε... ξένα οικόπεδα φορτίζει λεωφορεία η ΟΣΥ - Πώς προέκυψε το πολεοδομικό αδιέξοδο
Το 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, το ευοίωνο κλίμα συστράτευσης, οι εκκρεμότητες και οι σκληρές μάχες των μηχανισμών
Το διεθνές «μπλόκο» στις κάλπες και η ομηρία του Μαξίμου
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr