Σου τραγουδά ακόμα και στην αυλή σου: Ποιου πουλιού το κελάηδισμα συναρπάζει περισσότερο τον άνθρωπο

Κάθε φορά που διαβάζεις κάπου ή ακούς κάποιον να σου λέει για το τιτίβισμα των πουλιών, αυτομάτως σκέφτεσαι εξοχή, φύση κι έναν ήχο που σου προκαλεί ευφορία και απόλυτη ηρεμία. Όταν ακούμε πουλιά να κελαηδούν, δεδομένα αισθανόμαστε ότι μας φεύγουν τόνοι άγχους και αλλάζουμε διάθεση. Και παρότι κάθε κελάηδισμα είναι ικανό να μας ταξιδέψει, υπάρχουν πουλιά με πολύ ξεχωριστές φωνές που αγγίζουν περισσότερο το ανθρώπινο αυτί. Οι επιστήμονες αρχίζουν να καταλαβαίνουν το γιατί συμβαινει αυτό.

Σύμφωνα με το CNN, για μεγάλο μέρος της εξελικτικής μας ιστορίας, οι ήχοι των πουλιών που δραστηριοποιούνταν γύρω μας μπορεί να αποτελούσαν ένα καθησυχαστικό σημάδι ότι το περιβάλλον ήταν απαλλαγμένο από κινδύνους.

Τώρα, μια νέα μελέτη αποκάλυψε ότι ορισμένα ακουστικά χαρακτηριστικά μπορεί να εξηγούν γιατί οι άνθρωποι βρίσκουν το κελάηδισμα κάποιων πουλιών πιο ευχάριστο από άλλων. Οι άνθρωποι έτειναν να προτιμούν πιο απαλούς ήχους πουλιών με μικρότερο εύρος συχνοτήτων, ενώ παράλληλα αξιολογούσαν ως πιο ευχάριστες τις πιο σύνθετες φωνές, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τίμπινγκεν στη Γερμανία.

Μάλιστα, η προτίμηση αυτή δεν φάνηκε να εξαρτάται από το αν οι ακροατές γνώριζαν πολλά για τα πουλιά.

Μία μεγάλη βοήθεια για τα πάρκα του μέλλοντος

«Αυτό υποδηλώνει ότι η απόλαυση που προκαλεί το κελάηδισμα των πουλιών συνδέεται με κάτι πιο θεμελιώδες από την απλή γνώση του τι ακριβώς ακούμε», δήλωσε η δρ Ναντίν Καλμπ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου στο περιοδικό Frontiers.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ο συνδυασμός διαφορετικών ακουστικών χαρακτηριστικών είναι σημαντικός για το πόσο μας αρέσει ένα τραγούδι πουλιού και ότι διαφορετικοί συνδυασμοί αυτών των χαρακτηριστικών μπορούν να δημιουργήσουν πολύ ευχάριστους ήχους», πρόσθεσε η Καλμπ, βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα πουλιά διαμορφώνουν το περιβάλλον μας και, στο μέλλον, να βοηθήσουν στον σχεδιασμό πάρκων, αστικών χώρων πρασίνου και άλλων σημείων όπου οι άνθρωποι πηγαίνουν για να χαλαρώσουν.

«Ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η προσοχή στα πουλιά μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε τον φυσικό κόσμο», δήλωσε ο δρ Κρίστοφ Ράντλερ, ανώτερος συγγραφέας της μελέτης. «Ακόμη και όταν δεν καταλαβαίνουμε τι επικοινωνεί ένα πουλί, το τραγούδι του μπορεί να τραβήξει την προσοχή μας, να προκαλέσει θετικά συναισθήματα και να μας κάνει περισσότερο συνειδητούς για τη βιοποικιλότητα γύρω μας».

Η πιο γλυκιά και η πιο... ανατριχιαστική φωνή

Η ερευνητική ομάδα ζήτησε από 84 ανθρώπους να ακούσουν ηχογραφήσεις 123 ειδών άγριων πουλιών και να βαθμολογήσουν πόσο ευχάριστες θεωρούσαν τις φωνές τους.

Το «αστέρι» της έρευνας, με μέση βαθμολογία 4,52 στα 5, ήταν το κοινό κοτσύφι, γνωστό και ως ευρασιατικό κοτσύφι. Το Turdus merula, που συναντάται συνήθως σε κήπους, πάρκα και δασικές περιοχές, είναι ένα γνώριμο πουλί σε ολόκληρη την Ευρώπη, με ένα πλούσιο, απαλό και μελωδικό τραγούδι που θυμίζει φλάουτο.

Στο άλλο άκρο βρέθηκε η κουκουβάγια των αχυρώνων, οι φωνές της οποίας έλαβαν μέση βαθμολογία μόλις 1,32. Η φωνή της χαρακτηρίζεται από ένα απόκοσμο, τραχύ και διαπεραστικό στρίγκλισμα.

Ανάμεσα στα υπόλοιπα πουλιά που συμμετείχαν στην έρευνα, ο ευρωπαϊκός καρδερίνος έλαβε βαθμολογία ευχάριστου ήχου 4,26 στα 5, ακολουθούμενος από τον ευρωπαϊκό κοκκινολαίμη με 4,04 και το γαλαζοπαπαδίτσα με 3,92.

Τι κάνει τη φωνή πιο ευχάριστη από άλλες;

Τι κάνει τη φωνή ενός πουλιού ευχάριστη και μιας άλλης λιγότερο ευχάριστη; Αυτό ήταν το βασικό ερώτημα που ήθελαν να απαντήσουν η Καλμπ και ο Ράντλερ, καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν.

«Το ενδιαφέρον μας προέκυψε από ένα ευρύτερο ερώτημα: γιατί ορισμένες συναντήσεις με πουλιά είναι ιδιαίτερα θετικές εμπειρίες για τους ανθρώπους; Σε προηγούμενη έρευνά μας είχαμε ήδη διαπιστώσει ότι τα πουλιά και η παρατήρηση πουλιών μπορούν να συμβάλουν στην ψυχολογική αποκατάσταση και την ευεξία», ανέφερε ο Ράντλερ.

Αυτή τη φορά, οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν πιο προσεκτικά τους ίδιους τους ήχους, συνδυάζοντας «τη βιολογία της φωνής του πουλιού με την ψυχολογία της ανθρώπινης αντίληψης», όπως είπε ο Ράντλερ.

Αφού ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να βαθμολογήσουν τα κελαηδίσματα, οι ερευνητές συνέκριναν τις αξιολογήσεις με τα ακουστικά χαρακτηριστικά των τραγουδιών, προκειμένου να διαπιστώσουν ποια στοιχεία τα έκαναν να ακούγονται πιο μελωδικά.

Ένα από τα πιο εκπληκτικά ευρήματα, σύμφωνα με τον Ράντλερ, ήταν ότι οι άνθρωποι έτειναν να προτιμούν τα πιο σύνθετα κελαηδίσματα.

«Θα μπορούσαμε διαισθητικά να περιμένουμε ότι οι απλοί, επαναλαμβανόμενοι ήχοι θα ήταν ευκολότεροι στην επεξεργασία και επομένως πιο ευχάριστοι. Ωστόσο, εμφανίστηκε το αντίθετο μοτίβο: οι πιο σύνθετοι ήχοι έτειναν να λαμβάνουν υψηλότερες βαθμολογίες ευχαρίστησης», σημείωσε.

Δίνοντας περισσότερη προσοχή στο κελάηδισμα

Τα ευρήματα θα μπορούσαν στο μέλλον να βοηθήσουν τους πολεοδόμους και τους σχεδιαστές πάρκων να αντιμετωπίζουν διαφορετικά τους θορυβώδεις χώρους, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Αντί να επικεντρώνονται αποκλειστικά στη μείωση του θορύβου, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούσαν να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή και στο είδος των ήχων που ακούν οι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών ήχων, όπως το κελάηδισμα των πουλιών.

Ωστόσο, ο Ράντλερ τόνισε ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και ότι η απλή προσθήκη περισσότερων ήχων πουλιών σε έναν χώρο μπορεί να μην αποτελεί τη λύση.

Σε προηγούμενη έρευνα της ομάδας του είχε διαπιστωθεί ότι η αναπαραγωγή πρόσθετων ήχων πουλιών από μεγάφωνα δεν προσέφερε μεγαλύτερα οφέλη στην ευεξία σε σύγκριση με το φυσικό κελάηδισμα των πουλιών.

«Μας υπενθυμίζει ότι οι φωνές των πουλιών έχουν μια σημαντική διάσταση πέρα από την επικοινωνία μεταξύ των ίδιων των πουλιών: αποτελούν επίσης σημαντικό μέρος του ηχητικού τοπίου που βιώνουν οι άνθρωποι», είπε ο Ράντλερ.

Η δρ Όλγα Φέχερ, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γουόρικ στην Αγγλία, η οποία μελετά το τραγούδι των πουλιών, δήλωσε: «Τα ευρήματα δείχνουν ότι υπάρχουν τουλάχιστον ορισμένοι βιολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανθρώπινη προτίμηση για τα τραγούδια των πουλιών». Η Φέχερ δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη.

Η Φέχερ αναφέρθηκε σε άλλες έρευνες που δείχνουν ότι ορισμένες από τις αντιδράσεις μας στους ήχους μπορεί να έχουν βαθιές εξελικτικές ρίζες.

Μια μελέτη του Μαρτίου διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι και άλλα ζώα τείνουν να μοιράζονται προτιμήσεις για ορισμένους φωνητικούς ήχους, ενώ έρευνα του 2020 αποκάλυψε ότι η ανθρώπινη μουσική και το τραγούδι των πουλιών μοιράζονται ορισμένα ρυθμικά μοτίβα.

Ωστόσο, οι προσωπικές εμπειρίες μπορούν επίσης να διαμορφώσουν αυτές τις προτιμήσεις, σημείωσε η Φέχερ.

Πρόσθεσε ότι, ενώ η νέα μελέτη δείχνει πως οι πληροφορίες αυτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση του σχεδιασμού των ακουστικών περιβαλλόντων για τους ανθρώπους, η επικέντρωση σε χαρισματικά είδη με μελωδικά τραγούδια μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις προσπάθειες διατήρησης ειδών των οποίων οι φωνές θεωρούνται λιγότερο ευχάριστες.

«Για μένα, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της έρευνας είναι ότι μας λέει κάτι για την εξέλιξη της αντίληψής μας για την ομορφιά και ότι αυτό είναι κάτι που μοιραζόμαστε με ορισμένα ωδικά πτηνά, τα οποία τραγουδούν για να διασκεδάσουν και να εντυπωσιάσουν άλλα μέλη του είδους τους», εξήγησε η Φέχερ.

Η Καλμπ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως δεν υπάρχει μία και μοναδική «συνταγή» για έναν ευχάριστο ήχο πουλιού.

«Το κοτσύφι, ο φυλλοσκόπος και η μαυροσκούφια ακούγονται αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους, όμως όλα έλαβαν πολύ υψηλές βαθμολογίες ευχαρίστησης. Τα ευρήματά μας δεν αφορούν ένα μεμονωμένο ακουστικό χαρακτηριστικό, αλλά δείχνουν ότι ο συνδυασμός της συχνότητας, του πλάτους και του εύρους ζώνης είναι σημαντικός για το πόσο ευχάριστος γίνεται αντιληπτός ένας ήχος πουλιού».

Ο Ράντλερ συμφωνεί ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα.

«Η μελέτη καταγράφει ποια ακουστικά χαρακτηριστικά συνδέονται με την ευχαρίστηση· δεν μας λέει ακόμη ακριβώς γιατί ο εγκέφαλός μας προτιμά αυτά τα χαρακτηριστικά. Το επόμενο βήμα είναι να κατανοηθεί γιατί οι άνθρωποι προτιμούν ορισμένα τραγούδια πουλιών και αν αυτές οι προτιμήσεις παραμένουν ίδιες σε διαφορετικούς πολιτισμούς και διαφορετικά περιβάλλοντα».

Διαβάστε ακόμη

«Έγινε χαμός»: Οι πρώτες μαρτυρίες για τον φονικό καβγά στη Βουλιαγμένη για μία ξαπλώστρα

Οι δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ: Καθαρό προβάδισμα ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ πλησιάζει την ΕΛΑΣ και η ουρά μένει ανοιχτή

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης υπέστη ελαφρύ εγκεφαλικό - Αναβλήθηκε η συναυλία του στο Μεσολόγγι

Σου τραγουδά ακόμα και στην αυλή σου: Ποιου πουλιού το κελάηδισμα συναρπάζει περισσότερο τον άνθρωπο