Μπορούν οι ΗΠΑ να κατασχέσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν; Η επικίνδυνη επιχείρηση

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για την κατάσχεση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας, σε μια επιχείρηση που, σύμφωνα με ειδικούς, θα ήταν περίπλοκη και επικίνδυνη.

Η διασφάλιση ότι το Ιράν δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα, ούτε την ικανότητα να τα παράγει χρησιμοποιώντας εμπλουτισμένο ουράνιο, αποτελεί ένα από τα βασικά αιτήματα των ΗΠΑ κατά τις συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους τον τελευταίο χρόνο. Ήταν επίσης η κύρια δικαιολογία που επικαλέστηκε η Ουάσινγκτον όταν βομβάρδισε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου Ισραήλ-Ιράν πέρυσι και για την έναρξη της τωρινής σύγκρουσης τον Φεβρουάριο, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν σε ενεργές συνομιλίες με το Ιράν εκείνη την περίοδο.

Σύμφωνα με το Al Jazeera, το Ιράν υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα προορίζεται αποκλειστικά για ειρηνική ενεργειακή χρήση, παρά το γεγονός ότι έχει εμπλουτίσει ουράνιο πολύ πέρα από το όριο που απαιτείται για κάτι τέτοιο. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι είναι ανοιχτοί σε συζητήσεις για μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού, αλλά έχουν αρνηθεί να διαλύσουν πλήρως το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, το οποίο θεωρούν ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.

Το 2015, η κυβέρνηση Ομπάμα διαπραγματεύτηκε τη Συμφωνία για το Πυρηνικό Πρόγραμμα του Ιράν (JCPOA), όπου η Τεχεράνη συμφώνησε να μην εμπλουτίζει ουράνιο σε υψηλά επίπεδα και να υπόκειται σε συχνούς ελέγχους. Ωστόσο, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία κατά την πρώτη του προεδρική θητεία.

Πόσο εμπλουτισμένο ουράνιο διαθέτει το Ιράν και πού βρίσκεται

Επί του παρόντος, εκτιμάται ότι το Ιράν διαθέτει περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% – επίπεδο στο οποίο γίνεται πολύ πιο εύκολη η μετάβαση στο όριο του 90% που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Αυτή η ποσότητα είναι θεωρητικά αρκετή για την παραγωγή περισσότερων από 10 πυρηνικών κεφαλών, δήλωσε στις αρχές Μαρτίου ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, στο Al Jazeera.

Την ίδια περίοδο, ο Γκρόσι ανέφερε ότι σχεδόν το μισό από το ουράνιο εμπλουτισμένο στο 60% πιθανότατα αποθηκεύεται ακόμη στο υπόγειο συγκρότημα σηράγγων της πυρηνικής εγκατάστασης στο Ισφαχάν. Άγνωστη ποσότητα πιστεύεται ότι βρίσκεται και στην εγκατάσταση της Νατάνζ. Αυτές οι δύο υπόγειες εγκαταστάσεις, μαζί με μια τρίτη στο Φορντό, καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές από αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ-Ισραήλ στον 12ήμερο πόλεμο πέρυσι και έχουν αποτελέσει στόχο και στη σημερινή σύγκρουση.

Ακόμη κι αν οι ΗΠΑ γνωρίζουν πού βρίσκεται το εμπλουτισμένο ουράνιο, μια χερσαία στρατιωτική επιχείρηση για την ανάκτησή του θα αντιμετώπιζε σημαντικά χημικά, υλικοτεχνικά και τακτικά εμπόδια, σύμφωνα με ειδικούς.

Πώς θα αποκτούσαν πρόσβαση οι αμερικανικές δυνάμεις στο ουράνιο

Με μεγάλη δυσκολία, αναφέρουν στρατιωτικοί ειδικοί στο Al Jazeera. Το Ισφαχάν, όπου πιστεύεται ότι βρίσκεται περίπου το μισό από το εμπλουτισμένο ουράνιο, απέχει πάνω από 480 χιλιόμετρα από τη θάλασσα, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα πλησιέστερα αμερικανικά πολεμικά πλοία.

Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις, πιθανώς μαζί με ισραηλινά στρατεύματα, θα έπρεπε να μεταφερθούν σε μεγάλη απόσταση μέσα από ενεργή εμπόλεμη ζώνη. Θα έπρεπε επίσης να μεταφέρουν βαρύ εξοπλισμό, όπως εκσκαφείς, καθώς οι είσοδοι των σηράγγων πιστεύεται ότι είναι θαμμένες κάτω από συντρίμμια μετά τις αεροπορικές επιδρομές.

Αφού φτάσουν εκεί, οι χερσαίες δυνάμεις θα έπρεπε να ασφαλίσουν μια μεγάλη περίμετρο γύρω από την εγκατάσταση και να διατηρήσουν τον έλεγχο της περιοχής όσο διαρκεί η επιχείρηση εξόρυξης του πυρηνικού υλικού από τις υπόγειες εγκαταστάσεις. «Η αποστολή προχωρημένων μονάδων για την περικύκλωση της περιοχής και την έναρξη ενός έργου εκσκαφής, η διάρκεια του οποίου είναι αδύνατο να εκτιμηθεί, ενώ ταυτόχρονα θα βρίσκονται υπό σχεδόν συνεχή πυρά από το Ιράν, είναι επικίνδυνη και μη εφικτή», δήλωσε ο Τζέισον Κάμπελ, ανώτερος ερευνητής στο Middle East Institute. «Δεν βλέπω κανέναν ανώτερο στρατιωτικό σχεδιαστή να προχωρά σε κάτι τέτοιο», πρόσθεσε.

Τι θα έκαναν το ουράνιο αν κατάφερναν να το εξάγουν

Η Σέριλ Ρόφερ, πρώην ραδιοχημικός στο Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος, εκτιμά ότι το ουράνιο αποθηκεύεται πιθανότατα σε μορφή εξαφθοριούχου θείου. Το αέριο αυτό είναι δύσκολο στη διαχείριση και αντιδρά με το νερό παράγοντας εξαιρετικά τοξικές και διαβρωτικές ουσίες. Το εξαφθοριούχο ουράνιο πρέπει να αποθηκεύεται σε μικρά, χωριστά δοχεία για να αποτρέπεται η ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση νετρονίων. Αυτό σημαίνει ότι οι κύλινδροι πρέπει να διατηρούνται σε απόσταση μεταξύ τους και ότι οποιαδήποτε ζημιά σε αυτούς – είτε από αεροπορική επίθεση είτε από ατύχημα κατά τη μεταφορά – θα μπορούσε να προκαλέσει διαρροή τοξικών ουσιών, δημιουργώντας ραδιολογικό κίνδυνο για το προσωπικό.

Υπάρχει επίσης η επιλογή καταστροφής των κυλίνδρων επί τόπου, αντί της μεταφοράς τους. Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει ειδικές μονάδες που είναι εκπαιδευμένες να αποσυναρμολογούν και να καταστρέφουν πυρηνικά υλικά. «Όμως η ανατίναξη του αποθέματος θα προκαλούσε χημική μόλυνση στην περιοχή, δημιουργώντας μακροχρόνιο περιβαλλοντικό κίνδυνο», εξηγούν ειδικοί.

Επιπλέον, θα ήταν δύσκολο να διαπιστωθεί αν όλα τα δοχεία έχουν καταστραφεί, αφήνοντας το ενδεχόμενο το Ιράν να ανακτήσει επαρκές υλικό για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. «Δεν πρόκειται για μερικά ελικόπτερα και λίγες ώρες δράσης – είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο», δήλωσε ο Ίαν Λέσερ. «Και θα έπρεπε να υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα ότι θα αφαιρεθεί όλο το υλικό, αλλιώς θα δοθεί ισχυρό κίνητρο στο Ιράν να επιταχύνει το πυρηνικό του πρόγραμμα ως αποτρεπτικό μέσο».

Μια λιγότερο επικίνδυνη προσέγγιση θα ήταν η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν – κάτι που επιχειρούσαν οι διαπραγματευτές όταν ξεκίνησαν οι επιθέσεις. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει είτε στην επιτήρηση του αποθέματος από διεθνή οργανισμό, είτε στη μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού, είτε στην απομάκρυνσή του με τη συναίνεση του Ιράν.

Έχει πραγματοποιηθεί παρόμοια επιχείρηση στο παρελθόν;

Ναι. Το 1994, αμερικανικές δυνάμεις μετέφεραν περίπου 600 κιλά ουρανίου οπλικής ποιότητας από το Καζακστάν στις ΗΠΑ, σε μια επιχείρηση γνωστή ως Project Sapphire.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μυστικά, αλλά σε συνεργασία με τις Αρχές του Καζακστάν και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, με στόχο την απομάκρυνση πυρηνικού υλικού που είχε απομείνει από τη Σοβιετική Ένωση. Σύμφωνα με το Center for Arms Control and Non-Proliferation, οι ομάδες εργάζονταν σε 12ωρες βάρδιες, έξι ημέρες την εβδομάδα, για τέσσερις εβδομάδες, μόνο για να μεταφέρουν το υλικό κρυφά από το εργοστάσιο σε ένα τοπικό αεροδρόμιο.

Ο Γκρόσι δήλωσε στα τέλη Μαρτίου ότι η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας εξετάζει μια παρόμοια επιλογή για το Ιράν. Ωστόσο, όπως σημείωσε, «είναι θέμα κοινής λογικής: τίποτα δεν μπορεί να συμβεί όσο πέφτουν βόμβες».

Διαβάστε ακόμη

Μπορούν οι ΗΠΑ να κατασχέσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν; Η επικίνδυνη επιχείρηση

Από την αρχή η δίκη για τα «χαμένα» βίντεο στα Τέμπη - Δεκτή η αίτηση αποχής της προέδρου του δικαστηρίου

Επιστήμονες ανακάλυψαν αρχαίο πολυβόλο στην Πομπηία - Τα εντυπωσιακά ευρήματα

Οργή στην Ινδία: Φωτογράφος έβαψε ελέφαντα ροζ για... κάδρο - Πέθανε λίγο μετά το ζώο