Σκληρό μπρα ντε φερ στις Βρυξέλλες: «Φειδωλοί» vs «φίλων της συνοχής» - Τι ζητά η Αθήνα

Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να αντιμετωπιστεί το ενεργειακό «τσουνάμι» αλλά και ο επόμενος προϋπολογισμός διχάζουν τους Ευρωπαίους ηγέτες

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google

Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να αντιμετωπιστεί το ενεργειακό «τσουνάμι» αλλά και ο επόμενος προϋπολογισμός διχάζουν τους Ευρωπαίους ηγέτες, που φαίνεται πως ετοιμάζονται να ... κλωτσήσουν το τενεκεδάκι παρακάτω. Για μία ακόμα φορά είναι εμφανή τα διαφορετικά στρατόπεδα που υπάρχουν στο εσωτερικό της Ε.Ε, με την κατάσταση να περιπλέκεται καθώς υπάρχουν χώρες (π.χ. Γαλλία, Ισπανία) που ετοιμάζονται για εκλογές και επομένως έχουν το βλέμμα στραμμένο και στο εσωτερικό ακροατήριο.

Από τη μια πλευρά υπάρχουν οι σκληροπυρηνικοί - κυρίως του Βορρά - που ζητούν αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων για να μην προκληθούν περαιτέρω κλυδωνισμοί και πιέσεις στις αγορές ομολόγων. Από την άλλη πλευρά μια μεγάλη ομάδα κρατών - που δεν έχει πάντως κοινή οπτική σε όλα τα θέματα και πολλές φορές χωρίζεται σε υπό-ομάδες- θέλει μέτρα για να στηριχτούν τα νοικοκυριά απέναντι στο ενεργειακό ράλι και στις εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις.

Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα η δημοσιονομική χαλάρωση βρίσκει αντίθετες χώρες, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο. Την ίδια στιγμή μια μεγάλη ομάδα κρατών - μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα - καταθέτει προτάσεις με στόχο μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να μπορέσουν να «απελευθερωθούν» κονδύλια για την στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Για παράδειγμα Ελλάδα και Ιταλία ζητούν τα μέτρα αυτά να μην προσμετρούνται στο σύνολο τους στον υπολογισμό των πρωτογενών δαπανών, πρόταση πάντως που δεν βρίσκει υποστηρικτές στην λεγόμενη ομάδα των «φειδωλών».

Οριστικές αποφάσεις για μια σειρά καυτών θεμάτων δεν αναμένεται να ληφθούν ούτε σήμερα και δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα νέο έκτακτο «ραντεβού» των ευρωπαίων ηγετών τον Νοέμβριο. Να σημειωθεί πως τα όρια των δύο στρατοπέδων δεν είναι ευδιάκριτα και για παράδειγμα έξι χώρες (και από τις δύο πλευρές) ζητούν ευρωπαϊκό μηχανισμό φορολόγησης των υπερκερδών των εταιρειών ενέργειας (πρόκειται για τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Αυστρία και την Πολωνία).

Τι προτείνει η κυβέρνηση

Σύμφωνα με πληροφορίες ο πρωθυπουργός τόνισε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να υπάρξουν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα μέτρα αυτά, όπως είπε, θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από εκείνο το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

Ουσιαστικά η ελληνική πρόταση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής ακρίβειας, χωρίς να παραβιάζονται οι γενικότεροι στόχοι δημοσιονομικής σταθερότητας. Η Αθήνα θέλει να αξιοποιήσει τα αυξημένα φορολογικά έσοδα που φέρνει η άνοδος των τιμών για να ανοίξει την βεντάλια των μέτρων στήριξης. Ωστόσο το ισχύον πλαίσιο βάζει «περιορισμούς» και επομένως χρειάζεται να ανάψει ευρωπαϊκό πράσινο φως, κάτι που δεν είναι εύκολο.

Ο πρωθυπουργός, με βάση τις πληροφορίες, αναφέρθηκε επίσης στην επείγουσα ανάγκη επανεξέτασης βασικών χαρακτηριστικών του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Το μήνυμα που εξέπεμψε είναι πως παρότι θα πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της Ε.Ε. για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχουν αλλάξει οι συνθήκες από την χρονική στιγμή υιοθέτησής του.

Το «Game of thrones» για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

Νέα σύγκρουση υπάρχει για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και ήδη έχουν διαμορφωθεί δύο στρατόπεδο. Η σύγκρουση είναι μεταξύ των «φειδωλών» (δηλαδή χωρών της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης) και των «φίλων της συνοχής» (δηλαδή των χωρών του νότου, της ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής). Να σημειωθεί εδώ πως η νέα πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει περικοπές περίπου 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν αλλά και πάλι εκφράζονται διαφορετικές απόψεις.

Είναι ενδεικτικό πως ο Γερμανός Καγκελάριος είπε πως ο προϋπολογισμός της Ε.Ε πρέπει να μειωθεί σημαντικά, ενώ αναφορικά με τη πρόταση της Ιρλανδίας σημείωσε πως κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά «δεν έχει φτάσει ακόμα εκεί που πρέπει». Η Γερμανία καταβάλλει περισσότερα χρήματα σε σχέση με άλλα κράτη και επομένως ενδιαφέρεται για μείωση της συμμετοχής της, σε μία περίοδο που βρίσκεται αντιμέτωπη με την άνοδο της ακροδεξιάς.

Ανάλογη οπτική με το Βερολίνο φαίνεται πως έχουν πέντε ακόμα χώρες και συγκεκριμένα η Αυστρία, η Ολλανδία, η Φιλανδία, η Δανία και η Σουηδία. Όπως ήδη αναφέρθηκε η ομάδα αυτή είναι οι «φειδωλοί» αν και προτιμούν τον όρο «μοντερνιστές».

Στον αντίποδα οι «φίλοι της συνοχής» - μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα - σημειώνουν πως οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους. «Είμαστε χώρες που έχουμε δεσμευτεί ότι δεν θα δεχθούμε περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, δηλαδή στους βασικούς φακέλους οι οποίοι είναι ταυτισμένοι με την ίδια την έννοια της ευρωπαϊκής ενοποίησης» σημείωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.