Ένα σκυλί μετράει τ’ άστρα… Πώς η Λάικα από την παγωνιά της Μόσχας βρέθηκε στην κόλαση του Διαστήματος

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα μικρό θηλυκό σκυλάκι, αδέσποτο, στα πεζοδρόμια της Μόσχας που αναζητούσε απεγνωσμένα λίγο φαγητό για να χορτάσει και μια ζεστή γωνιά να κοιμηθεί…

Εκεί, στην παγωνιά των δρόμων έξω το βρήκαν οι άνθρωποι και το μάζεψαν. Και η μοίρα του φύλαγε να έχει όσο φαγητό ήθελε, να γλυτώσει από το θανατερό κρύο, αλλά να πεθάνει χορτάτο δόξα από τη ζέστη χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα αγαπημένα της πεζοδρόμια… Ήταν η θρυλική Λάικα.

Όταν καταλάγιασε η επεκτατική βουλιμία Αμερικανών και Σοβιετικών, που ξεπήδησε από τα ανθρωποφάγα πεδία των μαχών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ήρθε σαν επιδόρπιο το Φεγγάρι στο τραπέζι… Το ζητούμενο ήταν, εκεί στα τέλη της 10ετίας του ’50, ποιος από τους δυο «Γολιάθ» θα λεηλατήσει (και) τους κρατήρες της Σελήνης. Έτσι το 1957, η πρώτη ζωντανή ψυχή που θα θυσιαζόταν στο βωμό της κατάκτησης του διαστήματος, ήταν μια σκυλίτσα που γύριζε το κεφάλι στο όνομα Λάικα και που στα ρωσικά σήμαινε «Αυτή που γαβγίζει». Κι αυτή που γαύγιζε, δεν ξαναγάβγισε ποτέ, αλλά είδε (λέμε τώρα) την καμπυλότητα της Γης πρώτη κι «έφυγε» αναπολώντας τους παγωμένους δρόμους της Μόσχας!

Μια μέρα σαν σήμερα, λοιπόν, στις 3 Νοεμβρίου του 1957, η Λάικα εκτοξεύτηκε στο διάστημα με τον πύραυλο «Sputniκ 2». Ήταν ένα από τα τρία σκυλιά που είχαν εκπαιδευτεί για αυτή την αποστολή. Πριν κλείσουν την κάψουλα οι τεχνικοί τη φίλησαν, γνωρίζοντας πως δεν θα γύριζε ζωντανή από αυτή την περιπέτεια. Οι προετοιμασίες για την αποστολή έγιναν βιαστικά όταν ο σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ αποφάσισε πως ημερομηνία εκτόξευσης έπρεπε να συμπέσει με την 40η επέτειο της Ρωσικής Επανάστασης. Η εκπαίδευση της Λάικα ήταν Κόλαση: Περιελάμβανε προοδευτικό εγκλεισμό σε όλο και μικρότερα κλουβιά, τοποθέτηση σε συσκευές φυγοκέντρισης για να γίνει προσομοίωση των δυνάμεων G που θα αναπτύσσονταν κατά την εκτόξευση καθώς και σε μηχανήματα που αναπαρήγαγαν τους θορύβους ενός διαστημοπλοίου. Επίσης, η σκυλίτσα, έμαθε να τρώει ένα εξαιρετικά θρεπτικό, αλλά καθόλου εύγευστο ζελέ. Το σχέδιο ήταν να μείνει ζωντανή επί 10 μέρες σε τροχιά, τρεφόμενη με το ζελέ και ύστερα να της γίνει ευθανασία, με δηλητήριο που είχε τοποθετηθεί στην άνοστη τροφή που θα κατανάλωνε την δέκατη ημέρα.

Ο καρδιακός της ρυθμός διπλασιάστηκε και η αρτηριακή της πίεση έφτασε στα ύψη. Ο «Sputniκ 2» είχε ένα σύστημα υποστήριξης ζωής με στόχο να διατηρήσει σταθερή την παροχή αέρα και φαγητού καθώς και μία μέτρια θερμοκρασία λίγο πάνω τους 15° Κελσίου. Όταν ήρθε η ώρα, φόρεσαν στη Λάικα στολή που της επέτρεπε να κάθεται ή να ξαπλώνει και από την οποία παρακολουθούσαν διαρκώς την αναπνοή και την αρτηριακή της πίεση. Τελικά, έπειτα από χρόνια, αποκαλύφθηκε πως λίγες ώρες μετά την εκτόξευση η Λάικα πέθανε από την υπερθέρμανση εξαιτίας μιας βλάβης στον πύραυλο και όχι όπως ανέφεραν οι Ρώσοι από την έλλειψη οξυγόνου την έκτη μέρα. Όπως είχε προβλεφθεί, το άψυχο κορμί της Λάικα εξαϋλώθηκε μαζί με τον «Sputniκ 2» κατά την επάνοδο στη γήινη ατμόσφαιρα στις 14 Απριλίου του 1958.

Και μετά, η Λάικα, με όχημα τον Sputnik έφτασε στα σύννεφα της αθανασίας: Έγινε γραμματόσημο, μάρκα σοκολάτας, μάρκα τσιγάρων, σκυλοτροφή και τέλος – τι τιμή – το 1997 μετά 40 χρόνια από την πτήση της στο θάνατο, στο μνημείο πεσόντων αστροναυτών κοντά στη Μόσχα, τοποθετήθηκε με ευλάβεια η φωτογραφία της!

«Τη χάιδεψα και έκλαψα και ζήτησα να μας συγχωρέσει», έλεγε χρόνια μετά η ρωσίδα βιολόγος Αντίλια Κοτόφκαϊα… Πάντα οι άνθρωποι δακρύζουν για τα εγκλήματά τους και ζητούν συγγνώμη, αφού, όμως, τα διαπράξουν.

 Επίσης σαν σήμερα... 

1793: Ήθελε ισότητα; Πάρτε της το κεφάλι: Ποια ήταν η Ολέμπ ντε Γκουζ που αμφισβήτησε τη Γαλλική Επανάσταση.
1869: Πεθαίνει ο σπουδαίος ποιητής Ανδρέας Κάλβος.
1935: Ένα κάλπικο δημοψήφισμα ανοίγει την πόρτα της Ελλάδας και πάλι στους Βασιλιάδες.
1979: Ιρανοί του Αγιατολάχ Χομεϊνί απαγάγουν 63 Αμερικανούς από την αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη και τους κρατούν ομήρους.
1986: Ξεσπάει το σκάνδαλο Ιράν Γκέιτ. Το λιβανέζικο περιοδικό «Ας Σίρα» αποκαλύπτει μυστικές αμερικανικές πωλήσεις όπλων στο Ιράν, με στόχο την απελευθέρωση επτά Αμερικανών ομήρων, που είχαν απαχθεί.