Η μάχη που έκανε τη Ρωσία Αυτοκρατορία και μίκρυνε τη Σουηδία

Ήταν μια μάχη που ουσιαστικά μετέτρεψε τη Ρωσία σε Αυτοκρατορία και τη Σουηδία σε μικρό κράτος… Μια μέρα σαν σήμερα, 8 Ιουλίου του 1709, αποδείχτηκε κομβικής σημασίας για την ιστορία της βόρειας Ευρώπης και όχι μόνο.

Μια μέρα σαν σήμερα άλλαξαν άρδην οι συσχετισμοί των γεωπολιτικών δυνάμεων στον βορρά της γηραιάς ηπείρου, μετά το τέλος της Μάχης της Πολτάβας, της σημαντικότερης του Μεγάλου Βορείου Πολέμου. Τότε ήταν που ο Πέτρος Α’ της Ρωσίας, ο τιμηθείς από την Ιστορία με το προσωνύμιο Μέγας κατατρόπωσε τον Κάρολο ΙΒ’ της Σουηδίας και έκλεισε την Σουηδική Αυτοκρατορία στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας για να μην ξεμυτίσει ποτέ από τα σκοτάδια τους. Η Σουηδία έπαψε έκτοτε να λογίζεται ως Μεγάλη Δύναμη!

Ο Κάρολος είχε στη διάθεσή του περίπου 14.000 άνδρες, απέναντι σε περίπου 45.000 του Πέτρου. Ο σουηδός ηγεμόνας, λόγω τραυματισμού του αδυνατούσε να καθοδηγήσει τον στράτευμά του (είχε τραυματισθεί στο πόδι, σε μια μικρή συμπλοκή, κατά τη διάρκεια επιθεώρησης φυλακίων) και είχε παραδώσει- μυστικά- τη διοίκηση στον στρατηγό-κόμη Καρλ Γκούσταφ Ρένσκιελντ και και τον στρατηγό Λεβενχάουπτ· οι δυο τους δεν είχαν και τις καλύτερες σχέσεις…

Ο Πέτρος στηριζόμενος στον χαρισματικό πρίγκιπα Αλεξάντρ Ντανίλοβιτς Μένσικοφ υπερείχε έναντι των αντιπάλων του σε όλα.
Και η μάχη άρχισε τέσσερις ώρες μετά τα μεσάνυχτα της 8ης Ιουλίου. Λίγες ώρες πριν, ο Πέτρος είχε εκδώσει διαταγή που θα καταχωρείτο στα αρχεία των Μεγάλων Ανδρών με τον χαρακτηρισμό: «ιστορική»· σ' εκείνη τη διαταγή έγραφε ο ρώσος τσάρος: «Ήρθε η ώρα όπου θα κριθεί η τύχη της Πατρίδας. Δεν πρέπει να σκεφτείτε ότι μάχεστε για τον Πέτρο, αλλά για το κράτος, το οποίο έχει δοθεί στον Πέτρο, για τους απογόνους του, για την Πατρίδα, για την πίστη μας στην Ορθόδοξη Εκκλησία»… Παντού η Εκκλησία!

Στα της μάχης τώρα: στην αρχή φάνηκε να έχουν τον πρώτο λόγο οι Σουηδοί, όμως γρήγορα η ζυγαριά έγειρε προς το μέρος των Ρώσων. Πριν ακόμα ο ήλιος μεσουρανήσει, εκεί κατά τις 11:00 όλα είχαν τελειώσει· το ρωσικό ιππικό αποδεκάτιζε αντιπάλους στο πεδίο της μάχης, ενώ άλλοι, αλλόφρονες έτρεχαν να γλυτώσουν. Χιλιάδες Σουηδοί, ανάμεσά τους και ο στρατάρχης Ρένσκιελντ, συνελήφθησαν αιχμάλωτοι και άμεσα από στρατιώτες έγιναν εργάτες που συνέβαλλαν στην οικοδόμηση της Αγίας Πετρούπολης!
Ο βασιλιάς Κάρολος διέφυγε με περίπου 1.500 άντρες στη Μολδαβία, έδαφος τότε της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που του παρείχε προστασία.

Η ήττα του βασιλιά Καρόλου στην Πολτάβα θεωρείται από τους ιστορικούς ως μια από τις πιο καταστροφικές όλων των εποχών, από την άποψη των απωλειών αναλογικά με το μέγεθος του στρατού· είναι επίσης, μια από τις βαρύτερες ήττες στη σουηδική ιστορία.
Οι απώλειες για τους Σουηδούς ήταν περίπου 7.000 νεκροί και τραυματίες και 3000 αιχμάλωτοι (περισσότεροι από τους μισούς!). Οι Ρώσοι μέτρησαν 1400 νεκρούς και 3.300 τραυματίες. Και η Ρωσίας άρχισε να γίνεται Αυτοκρατορία και η Σουηδία να μικραίνει…