Η Σφαγή του Σάρπβιλ: Όταν ο κόσμος κατάλαβε πως κάτι σάπιο υπάρχει στη Νότια Αφρική

Έπρεπε να χυθεί αίμα για να καταλάβει ο κόσμος ότι κάτι σάπιο υπάρχει στη Νότια Αφρική: Η Σφαγή του Σάρπβιλ ξύπνησε την κοινή γνώμη για το απαρτχάιντ!

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 21 Μαρτίου του 1960, όταν δεκάδες άνθρωποι έπεφταν νεκροί στη Νότια Αφρική από σφαίρες αστυνομικών. Ήταν η Σφαγή του Σάρπβιλ που οδήγησε την UNESCO να τιμά τη μνήμη των νεκρών, κάθε χρόνο μια μέρα σαν τη σημερινή με την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων.

Τι είχε γίνει τότε; Το Παναφρικανικό Κογκρέσο (PAC), μια ομάδα του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (ANC) που δημιουργήθηκε το 1959, οργάνωσε διαδήλωση για την κατάργηση των ρατσιστικών νόμων της Νότιας Αφρικής. Περίπου 20.000 μαύροι συγκεντρώθηκαν κοντά σε ένα αστυνομικό τμήμα στο Sharpeville, που βρίσκεται περίπου 50 χιλιόμετρα νότια του Γιοχάνεσμπουργκ.

Όταν διαδηλωτές, πάντα σύμφωνα με την Αρχές, άρχισαν να λιθοβολούν άνδρες της αστυνομίας και να προκαλούν ζημιές στα τεθωρακισμένα οχήματα, ένοπλοι άνοιξαν πυρ εναντίον τους.

Πηγές, διαφωνούν ως προς τη συμπεριφορά του πλήθους: κάποιες καταγράφουν ότι το πλήθος ήταν ειρηνικό, ενώ άλλες αναφέρουν ότι ο κόσμος πετούσε πέτρες στην αστυνομία με εχθρικές διαθέσεις.
Αεροσκάφη F-86 Sabre και Harvard Trainers πλησίασαν σε απόσταση 30 μέτρων (98 πόδια) από το έδαφος, πετώντας χαμηλά πάνω από το πλήθος σε μια προσπάθεια να το διασκορπίσουν.

Οι διαδηλωτές απάντησαν εκτοξεύοντας πέτρες (χτυπώντας τρεις αστυνομικούς) και όρμησαν στα οδοφράγματα. Οι αστυνομικοί προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν δακρυγόνα για να αποκρούσουν αυτές τις επιθέσεις, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Το μεσημέρι, η αστυνομία προσπάθησε να συλλάβει έναν διαδηλωτή και το πλήθος επιτέθηκε. Τότε άρχισε το μακελειό.

Περίπου 69 άνθρωποι - όλοι τους μαύροι - σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 180 τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων περίπου 50 γυναίκες και παιδιά. Πολλοί πυροβολήθηκαν στην πλάτη καθώς τράπηκαν σε φυγή.
Αναφορές της αστυνομίας υποστήριζαν ότι νεαροί και άπειροι άνδρες της πανικοβλήθηκαν και άνοιξαν πυρ αυθόρμητα, προκαλώντας αλυσιδωτή αντίδραση, που διήρκεσε περίπου σαράντα δευτερόλεπτα· ακόμα και μόνο τόσα ήταν αρκετά για να απλωθεί ο θάνατος στην πόλη.

Στη Νότια Αφρική κηρύχθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Περισσότεροι από 18.000 άνθρωποι συνελήφθησαν, συμπεριλαμβανομένων διακεκριμένων ακτιβιστών κατά του απαρτχάιντ που ήταν γνωστοί ως μέλη της Συμμαχίας του Κογκρέσου, συμπεριλαμβανομένου και του Νέλσονα Μαντέλα, ενώ το PAC και το ANC τέθηκαν εκτός νόμου.

Το αιματηρό περιστατικό βοήθησε να επικεντρωθεί η διεθνής κοινή γνώμη στην πολιτική του απαρτχάιντ (το απαρτχάιντ είναι όρος που προέρχεται από την αφρικανική γλώσσα και τα ολλανδικά και σημαίνει διαχωρισμός - apart = χωριστός. Το απαρτχάιντ ήταν η πολιτική των λευκών που καθόριζε και επέβαλλε τη διάκριση των ανθρώπινων ομάδων μέσα σε ένα κράτος βάσει φυλετικών κριτηρίων σε καθορισμένες γεωγραφικές περιοχές. Ο σκοπός του απαρτχάιντ ήταν να σταματήσουν οι επαφές μεταξύ λευκών και μαύρων).

Μετά την πτώση του ρατσιστικού καθεστώτος και την άνοδο στην εξουσία του επέλεξε, το Σάρπβιλ ήταν ο τόπος όπου, στις 10 Δεκεμβρίου του 1996, υπογράφτηκε το νέο σύνταγμα της χώρας.