Ιρανική Επανάσταση: Ο Σάχης φεύγει, οι Μουλάδες έρχονται και στη χώρα απλώνεται πυκνή ομίχλη

Ο σάχης της Περσίας Μοχαμάντ Ρεζά Παχλεβί εγκαταλείπει τη χώρα του εν μέσω εντεινόμενων αναταραχών. Η Ιρανική Επανάσταση επικρατεί και ομίχλη ακολουθεί το θεοκρατικό καθεστώς των Μουλάδων του Χομεϊνί. Πώς έχει συνοπτικά η ιστορία;

Το 1921 ο Ρεζά Χαν, στρατιωτικός της Ταξιαρχίας των Κοζάκων της Περσίας, αυτοονομάζεται Σάχης της Περσίας μετά την επιτυχή διοργάνωση πραξικοπήματος κατά της κυβέρνησης της δυναστείας των Κατζάρ (Qajar). Αρχίζει φιλόδοξη εκστρατεία εκσυγχρονισμού της χώρας. Μεταξύ άλλων σχεδίων, ήλπιζε ο Ρεζά Χαν να αναπτύξει ένα εθνικό δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης, να οικοδομήσει ένα εθνικό σιδηροδρομικό σύστημα και να βελτιώσει την υγειονομική περίθαλψη.

Δυο χρόνια μετά, το 1925 ο Αχμάντ Σαχ, ο τελευταίος ηγέτης της δυναστείας των Κατζάρ, καθαιρείται και η συνέλευση ψηφίζει τον Ρεζά Χαν (που είχε υιοθετήσει το επίθετο Παχλαβί) ως νέο Σάχη της Περσίας. Το 1926 Ρεζά Χαν Παχλαβί στέφεται, σηματοδοτώντας την έναρξη της δυναστείας των Παχλαβί. Ο μεγαλύτερος γιος του σάχη, Μοχαμάντ Ρεζά, ονομάστηκε διάδοχος.

Αν και ο Ρεζά Χαν ανακήρυξε το Ιράν ουδέτερο κράτος κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι ελεγχόμενες από τη Βρετανία πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν λειτούργησαν σε μεγάλο βαθμό από γερμανούς μηχανικούς και τεχνικούς και ο Χαν αρνήθηκε να τους εκδιώξει, παρά το αίτημα της Βρετανίας. Τον Σεπτέμβριο του 1941, μετά τη βρετανική και σοβιετική κατοχή του δυτικού Ιράν, ο Ρεζά Χαν εξαναγκάζεται να φύγει από την εξουσία. Στον θρόνο τον διαδέχεται ο γιος του, Μοχαμάντ Ρέζα Σαχ Παχλαβί.

Το 1951, ο εθνικιστής πρωθυπουργός Μοχάμεντ Μοσαντέκ επιχείρησε να εθνικοποιήσει τη βρετανική πετρελαϊκή βιομηχανία. Ο Σάχης εναντιώθηκε στον Μοσαντέκ και προσπάθησε να τον απομακρύνει από την εξουσία, με αποτέλεσμα ο Σάχης να είναι εκείνος που θα εγκαταλείψει το Ιράν. Δυο χρόνια μετά Σάχης επιστρέφει στο Ιράν, όταν ο στρατηγός Φαζλολάχ Ζαχεντί - με την υποστήριξη της CIA – ανέτρεψε τον Μοσαντέκ με πραξικόπημα.

Αρχές της 10ετίας του ’60, ο Σάχης αρχίζει τη Λευκή Επανάσταση, μια επιθετική εκστρατεία κοινωνικής και οικονομικής εκδυτικοποίησης, που αντιμετωπίζεται από έντονη λαϊκή αντίθεση. Η Λευκή Επανάσταση περιλάμβανε την κατασκευή ενός εκτεταμένου σιδηροδρομικού, οδικού και αεροπορικού δικτύου, μια σειρά από αρδευτικά έργα, την προώθηση της βιομηχανικής ανάπτυξης, ενίσχυση της παιδείας και της υγείας και κυρίως αγροτική μεταρρύθμιση που συνοδεύτηκε από αναδιανομή της γης.

Στις 28 Οκτωβρίου του 1967, ο Ρεζά Παχλαβί στέφθηκε Βασιλεύς των Βασιλέων και ονομάστηκε «φως των Αρείων» και τοποθέτησε στο κεφάλι της τρίτης συζύγου του, Φαράχ Ντιμπά, το στέμμα της αυτοκράτειρας.
Τα χρόνια περνούν και το 1976, με μια σειρά μεταρρυθμίσεων που αποξενώνουν τον λαό του, ο Σάχης αντικαθιστά το ισλαμικό ημερολόγιο με το «αυτοκρατορικό», αρχίζοντας με την ίδρυση της Περσικής Αυτοκρατορίας. Οι αντιδράσεις του κόσμου κορυφώνονται.

Είναι 1978, όταν οι Ιρανοί βγαίνουν στους δρόμους· μαζικές διαδηλώσεις και απεργίες σηματοδοτούν διαμαρτυρίες για την αυταρχική διακυβέρνηση του σάχη. Σε απάντηση, ο Ρεζά Παχλεβί επιβάλλει στρατιωτικό νόμο.
Και μια μέρα σαν σήμερα, 16 Ιανουαρίου του 1979, ο Σάχης και η οικογένειά του φεύγουν από το Ιράν, υπό την μαινόμενη επανάσταση της οποίας ηγείτο από το Παρίσι, ο δημοφιλής εθνικιστής μουλάς Αγιατολάχ Χομεϊνί.

Ο Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί ταξίδεψε στην Αίγυπτο, το Μαρόκο, τις Μπαχάμες και το Μεξικό για να καταλήξει στις ΗΠΑ, στις 22 Οκτωβρίου του 1976, όπου υποβλήθηκε σε θεραπεία για καρκίνο· έπασχε από λευχαιμία. Ο Μοχαμάντ Ρεζά πέθανε στις 27 Ιουλίου του 1980 στο Κάιρο.