ChatGPT: Γιατί όλο και περισσότεροι ζητούν ιατρικές συμβουλές - Ποιοι κίνδυνοι κρύβονται;

Όταν η Αλεξάνδρα Γουότσον έχει απορίες για την καρδιολογική της πάθηση, δεν απευθύνεται πρώτα στον γιατρό της, αλλά στον «Chad» – όπως αποκαλεί το ChatGPT, το οποίο χρησιμοποιεί τα τελευταία χρόνια για να ελέγχει τα ιατρικά συμπτώματά της.

Η πάθησή της είναι σπάνια και, όπως λέει, η τεχνητή νοημοσύνη την ηρεμεί, προσφέροντας κατανοητές πληροφορίες. «Δεν θα μπορούσα να έχω από τον καρδιολόγο μου τον χρόνο για να απαντήσει σε κάθε ερώτηση», σημειώνει. «Με την AI μπορώ να εμβαθύνω και να κάνω υποθετικές ερωτήσεις. Οι γιατροί συχνά είναι απορριπτικοί, το Google σε τρομάζει, αλλά το AΙ βοηθάει».

Σύμφωνα με έκθεση της OpenAI, πάνω από 40 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως χρησιμοποιούν καθημερινά το chatbot για θέματα υγείας, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 5% των συνολικών ερωτημάτων. Παράλληλα, έρευνα του Healthwatch έδειξε ότι το 9% των ανδρών και το 7% των γυναικών στην Αγγλία καταφεύγουν σε AI για ιατρικές απορίες.

Επιρρεπής στα λάθη

Για τη Γουότσον, σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι το chatbot «θυμάται» προηγούμενα ζητήματα, προσφέροντας πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Ωστόσο, παραδέχεται ότι έχει και αδυναμίες: «Θέλει να σε κάνει να νιώθεις καλά», λέει, επισημαίνοντας ότι συχνά υιοθετεί πιο καθησυχαστικό τόνο.

Παρόμοια εμπειρία έχει και η Κάρολ Ρέιλτον, η οποία χρησιμοποιεί το ChatGPT σχεδόν καθημερινά, ακόμη και για ιατρικές πληροφορίες. Όπως λέει, οι τακτικές ιατρικές εξετάσεις συχνά μοιάζουν τυπικές, γι’ αυτό στρέφεται στην AI όταν έχει απορίες. Το chatbot τη βοήθησε ακόμη και να οργανώσει ταξίδι στο εξωτερικό, υποδεικνύοντάς της ότι χρειάζεται ιατρική βεβαίωση για να ταξιδέψει με τα φάρμακά της.

Παρά την ευκολία και τη φιλική προσέγγιση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα συστήματα αυτά δεν έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν ιατρική διάγνωση ή θεραπεία. Οι ίδιες οι οδηγίες του ChatGPT τονίζουν στον Independent ότι «δεν προορίζεται για χρήση στη διάγνωση ή θεραπεία οποιασδήποτε πάθησης».

Ωστόσο, στην πράξη, οι χρήστες συχνά το ξεχνούν. Μελέτη των πανεπιστημίων Stanford University και University of California, Berkeley έδειξε ότι οι προειδοποιήσεις στα chatbots για θέματα υγείας μειώθηκαν δραστικά, από 26,3% το 2022 σε μόλις 0,97% το 2025.

Τα chatbots είναι επίσης επιρρεπή σε λάθη, δηλαδή στην παραγωγή ανακριβών πληροφοριών. Χαρακτηριστική είναι περίπτωση 60χρονου στις ΗΠΑ, ο οποίος, μετά από συμβουλή του ChatGPT, αντικατέστησε το αλάτι με βρωμιούχο νάτριο, καταλήγοντας σε ψυχιατρική περίθαλψη λόγω παρενεργειών.

Παράλληλα, εγείρονται σοβαρά ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων. Οι χρήστες συχνά δεν γνωρίζουν πώς αποθηκεύονται ή χρησιμοποιούνται οι πληροφορίες υγείας που μοιράζονται.

Η OpenAI παρουσιάζει το chatbot ως «σύμμαχο» που βοηθά τους ασθενείς να κατανοούν το σύστημα υγείας, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Μάλιστα, παρουσίασε τη λειτουργία ChatGPT Health, η οποία επιτρέπει σύνδεση με ιατρικά δεδομένα από εφαρμογές όπως το Apple Health και το MyFitnessPal. Η υπηρεσία, ωστόσο, δεν είναι διαθέσιμη στην Ευρώπη λόγω αυστηρότερων κανόνων απορρήτου.

Μελέτη στο Nature Medicine έδειξε ότι το σύστημα αποδίδει καλά σε «ξεκάθαρες» περιπτώσεις, αλλά αποτυγχάνει σε πιο σύνθετες. Σε 51,6% των περιπτώσεων που απαιτούσαν άμεση νοσηλεία, πρότεινε λανθασμένα παραμονή στο σπίτι.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα μοντέλα αυτά λειτουργούν με βάση πιθανότητες και μοτίβα, όχι απόλυτη γνώση, κάτι που δημιουργεί κινδύνους. «Δεν μπορείς να είσαι 100% σίγουρος ότι θα δώσει τη σωστή απάντηση», σημειώνουν.

Παράλληλα, οι απαντήσεις επηρεάζονται από το πώς τίθεται η ερώτηση, ενώ συχνά λείπουν κρίσιμες πληροφορίες που ένας γιατρός θα ζητούσε.

Οι γιατροί εμφανίζονται διχασμένοι: κάποιοι βλέπουν θετικά την ενημέρωση των ασθενών, άλλοι ανησυχούν για παραπληροφόρηση και υπερβολικό άγχος.

Η πρόεδρος του Royal College of General Practitioners επισημαίνει ότι υπάρχει «τεράστιο δυναμικό», αλλά η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τους επαγγελματίες υγείας.

Τέλος, ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια προειδοποιούν ότι τα δεδομένα υγείας ενδέχεται να αποθηκεύονται στο cloud και να χρησιμοποιούνται για εκπαίδευση μοντέλων, χωρίς πάντα σαφή ανωνυμοποίηση.

Το συμπέρασμα: τα AI chatbots μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο για γενικές πληροφορίες, αλλά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ιατρική διάγνωση και τη σχέση με έναν γιατρό που γνωρίζει τον ασθενή και το ιστορικό του.

Διαβάστε ακόμη

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι ο Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι δύο σχολές του Μαξίμου, το ρίσκο της πρόωρης κάλπης και οι ημερομηνίες-κλειδιά

Νέα οργισμένη επίθεση Τραμπ προς Ιράν: «Ανοίξτε το γ@@@νο Στενό, θα ζήσετε στην κόλαση - Περιμένετε και θα δείτε»

ΑΑΔΕ: 8.000 φορολογικοί έλεγχοι, αδήλωτες συναλλαγές 5,6 εκατ. ευρώ και 50.000 παραβάσεις σε ένα τρίμηνο

«Χρυσός» ο Λευτέρης Πετρούνιας στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Καΐρου!