Η «ακτινογραφία» των βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο: Οι κερδισμένοι, οι χαμένοι και η επόμενη μέρα

Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο αποτυπώνει τελικά μια σαφή επιλογή πολιτικής σταθερότητας και συνέχειας από το εκλογικό σώμα, παρά το κλίμα αμφισβήτησης και ανατροπής που καλλιεργήθηκε το προηγούμενο διάστημα.

Το βασικό διακύβευμα αυτής της αναμέτρησης ήταν κατά πόσο η κάλπη θα λειτουργούσε ως μηχανισμός πολιτικής επανατοποθέτησης, ανατρέποντας τις παραδοσιακές ισορροπίες ή αν τα ιστορικά κόμματα θα διατηρούσαν την κυριαρχία τους απέναντι στους νέους πολιτικούς σχηματισμούς.

Παρά τις προβλέψεις για πολιτικό «σεισμό», ο δικομματισμός όχι μόνο άντεξε αλλά βγήκε ενισχυμένος. Δημοκρατικός Συναγερμός και ΑΚΕΛ συγκεντρώνουν αθροιστικά ποσοστό που αγγίζει το 51%, επιβεβαιώνοντας ότι εξακολουθούν να αποτελούν τους βασικούς πυλώνες του πολιτικού συστήματος. Αν σε αυτό προστεθεί και το 10% του Δημοκρατικού Κόμματος (ΔΗΚΟ), το ποσοστό πλησιάζει τα 2/3 της ψήφου. Η οργανωτική υπεροχή των ιστορικών κομμάτων, η εμπειρία στη διαχείριση εκλογικών αναμετρήσεων και οι μηχανισμοί κινητοποίησης που διαθέτουν αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες.

Για κάποιους, το αποτέλεσμα αντανακλά μια συντηρητική ψήφο. Για άλλους, μια υπεύθυνη επιλογή απέναντι στην αβεβαιότητα, το άγνωστο και τη λογική του «υπάρχουν και χειρότερα». Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες έδειξαν να επιστρέφουν σε δοκιμασμένες επιλογές.

Η νέα Βουλή, με έξι πλέον κόμματα αντί επτά, δημιουργεί θεωρητικά πιο ευνοϊκές συνθήκες για τη διαμόρφωση κοινοβουλευτικών συνεργασιών και την ψήφιση νομοσχεδίων. Αποφεύχθηκε το σενάριο μιας πολυκομματικής Βουλής που ενδεχομένως να οδηγούσε σε δυσλειτουργία και αδυναμία συνεννόησης.

Κερδισμένοι

Κερδισμένοι της αναμέτρησης ήταν το ΑΚΕΛ και το ΕΛΑΜ. Το ΑΚΕΛ αύξησε τα ποσοστά του για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια. Κατέγραψε αύξηση 1.4%, ενώ αύξησε τον πραγματικό αριθμό ψήφων κατά 9,000 περίπου. Το κόμμα της αριστεράς είχε και την πρωτιά στους νέους ψηφοφόρους, με ποσοστό 21% στην ηλικιακή ομάδα 18-24.

Το ακροδεξιό ΕΛΑΜ έλαβε ποσοστό 10,9%, παρουσιάζοντας αύξηση τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2021, παγιώνοντας πλέον την παρουσία του ως κεντρικός πυλώνας του πολιτικού συστήματος. Πρόκειται μάλιστα για το μοναδικό κόμμα που από την πρώτη του εμφάνιση σε βουλευτικές εκλογές καταγράφει διαρκή αύξηση πραγματικών ψήφων σε κάθε αναμέτρηση.

Στους νικητές συγκαταλέγεται αναμφίβολα και ο Δημοκρατικός Συναγερμός, ο οποίος διατήρησε τις 17 έδρες του, αυξάνοντας μάλιστα ελαφρώς και τον πραγματικό αριθμό ψήφων του σε σύγκριση με το 2021. Το αποτέλεσμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, αν ληφθεί υπόψη το τραύμα που άφησαν οι Προεδρικές Εκλογές του 2023 στο εσωτερικό του κόμματος. Το κόμμα της Δεξιάς πέτυχε υψηλή συσπείρωση, ενώ η επιλογή χαμηλών τόνων απέναντι στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη φαίνεται πως λειτούργησε θετικά. Σημαντικό ρόλο στο αποτέλεσμα διαδραμάτισαν επίσης τα ισχυρά και πολυτασικά ψηφοδέλτια που σχημάτισε, καθώς και η παραδοσιακά αποτελεσματική οργανωτική μηχανή του κόμματος.

Το ΔΗΚΟ παρά την απώλεια της τρίτης θέσης, διατήρησε διψήφιο ποσοστό και είναι πλέον το μοναδικό καθαρά κεντρώο κόμμα στη Βουλή. Η δημόσια πρόσκληση του Νικόλα Παπαδόπουλου προς τα υπόλοιπα κεντρώα κόμματα που έμειναν εκτός Βουλής για ανασυγκρότηση του χώρου δείχνει ότι το κόμμα επιχειρεί να τοποθετηθεί ως ο βασικός εκφραστής του κέντρου την επόμενη μέρα.

Το εκλογικό αποτέλεσμα ισχυροποίησε τους πολιτικούς αρχηγούς των πιο πάνω κομμάτων, σε σχέση με τις εσωκομματικές ισορροπίες και την επόμενη μέρα.

Ηττημένοι

Στον αντίποδα, η κάλπη επιφύλαξε σοβαρές απώλειες για ιστορικές πολιτικές δυνάμεις. Η ΕΔΕΚ μένει εκτός Βουλής για πρώτη φορά έπειτα από 56 χρόνια κοινοβουλευτικής παρουσίας, εξέλιξη με έντονο συμβολισμό για το πολιτικό σύστημα. Εκτός Βουλής έμειναν επίσης οι Οικολόγοι και η ΔΗΠΑ, ενώ αρνητικό ήταν το αποτέλεσμα και για το Volt, του οποίου την προεκλογική εκστρατεία επισκίασε πλήρως η υπόθεση «Σάντυ», πλήττοντας την εικόνα που το κόμμα είχε οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια.

Κάτω από τον πήχη των δημοσκοπικών προσδοκιών οι νέοι

Όσον αφορά τους νέους πολιτικούς σχηματισμούς, η είσοδος του ΑΛΜΑ και της Άμεσης Δημοκρατίας στη Βουλή συνιστά αναμφίβολα επιτυχία δεδομένου ότι πρόκειται για την πρώτη εκλογική τους παρουσία. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, κινήθηκαν αισθητά χαμηλότερα από τις προσδοκίες που δημιούργησαν ορισμένες δημοσκοπήσεις, οι οποίες τους εμφάνιζαν ακόμη και με διψήφια ποσοστά. Ως εκ τούτου, δεν απέκτησαν τον ρυθμιστικό ρόλο που αρκετοί προεξοφλούσαν, ούτε το πολιτικό εκτόπισμα που τους επιτρέπει να έχουν το πάνω χέρι στις εξελίξεις για το 2028 γύρω από μια πιθανή υποψηφιότητα Οδυσσέα Μιχαηλίδη. 

Το ΑΛΜΑ φαίνεται να πλήρωσε τα διαδοχικά επικοινωνιακά και πολιτικά λάθη των τελευταίων εβδομάδων, ενώ ο έντονα καταγγελτικός λόγος που υιοθέτησε, στη λογική ότι «όποιος δεν είναι μαζί μας είναι διεφθαρμένος», δεν βρήκε τελικά ανταπόκριση στην κοινωνία.

Η Άμεση Δημοκρατία δεν κατόρθωσε να παρουσιάσει ολοκληρωμένες πολιτικές προτάσεις, ενώ σε αρκετές δημόσιες παρεμβάσεις υποψηφίων της καταγράφηκε αδυναμία κατανόησης του τρόπου λειτουργίας της νομοθετικής εξουσίας και των πραγματικών αρμοδιοτήτων της Βουλής. Ατυχείς τοποθετήσεις για ζητήματα όπως ο αφθώδης πυρετός, η παρουσία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και το ψευδοκράτος δημιούργησαν πρόσθετα ερωτήματα.

Η πορεία των δύο σχηματισμών θα εξαρτηθεί πλέον από τη σοβαρότητα και την εικόνα που θα παρουσιάσουν εντός του κοινοβουλίου. Από την επόμενη κιόλας ημέρα των εκλογών, ξεκίνησαν οι διεργασίες για την εκλογή Προέδρου της Βουλής, με αρκετούς να συζητούν το ενδεχόμενο διαμόρφωσης μιας ευρύτερης κεντροδεξιάς συνεργασίας. Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να ξεκαθαρίσουν το τοπίο και να δείξουν αν αυτές οι συγκλίσεις έχουν συγκυριακό ή πιο στρατηγικό και μακρόπνοο χαρακτήρα.

Κλειδί οι κομματικοί μηχανισμοί

Σε κάθε περίπτωση, οι Βουλευτικές Εκλογές απέδειξαν για ακόμη μία φορά ότι οι εκλογικές μάχες δεν κρίνονται μέσα από χαζοχαρούμενα βιντεάκια και προκλητικά hooks που κεντρίζουν το ενδιαφέρον. Όσοι επένδυσαν αποκλειστικά στο TikTok επειδή «έτσι έκανε ο Φειδίας στις Ευρωεκλογές», αγνόησαν μεταξύ άλλων μια βασική πολιτική πραγματικότητα: άλλο οι Ευρωεκλογές και άλλο οι Βουλευτικές Εκλογές. Οι Βουλευτικές Εκλογές απαιτούν οργανωμένους κομματικούς μηχανισμούς, δίκτυα, πολιτική εμπειρία και σταθερή παρουσία στην κοινωνία. Όσο μικρότερο είναι το εκλογικό σώμα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η σημασία της ανθρώπινης επαφής. Η συστηματική προβολή, η παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα και η επικοινωνιακή δυναμική μπορούν να δώσουν ώθηση, όμως δεν αρκούν από μόνες τους για να οδηγήσουν σε εκλογική επικράτηση χωρίς πολιτική και οργανωτική βάση.

Γρίφος η επόμενη μέρα για τον ΠτΔ

Για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, η επόμενη ημέρα δεν είναι εύκολη. Δύο κόμματα που στήριξαν τη διακυβέρνησή του, η ΔΗΠΑ και η ΕΔΕΚ, έμειναν εκτός Βουλής, περιορίζοντας τις κυβερνητικές εφεδρείες. Την ίδια στιγμή, ο Δημοκρατικός Συναγερμός υπογράμμισε ότι παραμένει στην αντιπολίτευση, ενώ το ΔΗΚΟ, το οποίο παραμένει στην κυβέρνηση, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τον ΔΗΣΥ. Αυτό δημιουργεί νέα πολιτικά δεδομένα, τόσο σε σχέση με τη σταθερότητα της σημερινής διακυβέρνησης όσο και σε ό,τι αφορά τις πιθανές συμμαχίες που μπορεί να διαμορφωθούν ενόψει των Προεδρικών Εκλογών του 2028.

Διαβάστε ακόμη

Η κλήση στο 100 και ο δεύτερος πυροβολισμός στον Χολαργό - Τα κρίσιμα λεπτά πριν βρεθεί τραυματισμένη η 53χρονη

Γυναικοκτονία στους Αμπελόκηπους: Σοκάρει η κατάθεση του δράστη - «Τη χτύπησα με σφυρί και την έκρυψα στο πατάρι»

Αρρωστημένη υπόθεση στη Γαλλία: Την έβαζε να πίνει ούρα και να τη βιάζουν άντρες - «Σταμάτησα να μετράω στους 487»

Σπάνια στιγμή: Μετεωρίτης «σβήνει» πέφτοντας σε ηφαίστειο που εκρήγνυται