Πώς η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει το DNA του σπέρματος - Τι έδειξε μια από τις μεγαλύτερες μελέτες

Τα αποτελέσματα σε δείγμα περίπου 2.000 ανδρών παρουσιάστηκαν την Τρίτη στο Λονδίνο

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Τα αποτελέσματα μιας σημαντικής μελέτης, από τις μεγαλύτερες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα για την ανδρική γονιμότητα, παρουσιάστηκαν χθες, Τρίτη, στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας και ήταν ιδιαιτέρως ανησυχητικά.

Όπως αναλύθηκε από τους ερευνητές στο Λονδίνο, η ατμοσφαιρική ρύπανση φαίνεται ότι μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα γονίδια του σπέρματος, με το όζον και το διοξείδιο του αζώτου να είναι οι ρύποι που συνδέονται πιο έντονα με τις λεγόμενες επιγενετικές μεταβολές.

Δείγμα 2.000 ανδρών στη Γιούτα

Η δρ Κάρι Νόμπλς (Carrie Nobles), επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Άμχερστ και επικεφαλής της έρευνας, δήλωσε ότι «τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη διάρκεια κρίσιμων σταδίων της ανάπτυξης του σπέρματος μπορεί να σχετίζεται με μεταβολές στο DNA του σπέρματος».

Σύμφωνα με τον Guardian, η μελέτη παρακολούθησε περισσότερους από 2.000 άνδρες στο Σολτ Λέικ Σίτι της Γιούτα, μεταξύ 2013 και 2017. Οι συμμετέχοντες έδωσαν δείγματα σπέρματος κατά την ένταξή τους στη μελέτη και στη συνέχεια έπειτα από δύο, τέσσερις και έξι μήνες.

Οι ερευνητές υπολόγισαν την έκθεση κάθε συμμετέχοντα σε ατμοσφαιρικούς ρύπους εξωτερικού χώρου – μεταξύ των οποίων όζον, διοξείδιο του αζώτου, διοξείδιο του θείου και αιωρούμενα μικροσωματίδια (PM2.5) – κατά τους τρεις μήνες που προηγήθηκαν κάθε συλλογής δείγματος, χρονικό διάστημα που αντιστοιχεί στον κύκλο παραγωγής του σπέρματος.

Τι νέο μάθαμε

Αν και ολοένα και περισσότερες μελέτες υποδεικνύουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να μειώνει την ανδρική γονιμότητα, οι βιολογικοί μηχανισμοί που ευθύνονται για αυτό παρέμεναν μέχρι σήμερα ασαφείς.

Η νέα έρευνα δείχνει ότι πιθανή εξήγηση αποτελεί η μεθυλίωση του DNA, δηλαδή η προσθήκη χημικών ομάδων στο DNA, οι οποίες ρυθμίζουν αν ένα γονίδιο θα ενεργοποιηθεί ή θα παραμείνει ανενεργό, χωρίς να αλλάζει η ίδια η γενετική αλληλουχία.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν τη μεθυλίωση του DNA του σπέρματος σε 1.220 άνδρες που παρείχαν δείγμα κατά την εξάμηνη επανεξέταση. Εντόπισαν 39 μεταβολές στο DNA που σχετίζονταν με την έκθεση σε συνδυασμούς ατμοσφαιρικών ρύπων, με το όζον και το διοξείδιο του αζώτου να φαίνεται ότι ασκούσαν τη μεγαλύτερη επίδραση.

Οι περισσότερες επιγενετικές «σημάνσεις» διαγράφονται στα πρώτα στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Ωστόσο, ορισμένα γονίδια διατηρούν αυτές τις αλλαγές μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται γονιδιακή αποτύπωση (genomic imprinting), γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εμβρύου αλλά και τη μετέπειτα ζωή του.

Ένα από τα γονίδια που εντοπίστηκαν, το GNAS, έχει συνδεθεί στο παρελθόν με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και με προβλήματα στην ανάπτυξη του εμβρύου.

Η δρ Νόμπλς τόνισε ότι «οι αλλαγές στην έκφραση των γονιδίων έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τη γονιμότητα των ανδρών, γι' αυτό και η συγκεκριμένη ερευνητική περιοχή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες ώστε να αποδειχθεί άμεσα η σύνδεση μεταξύ των μεταβολών στη μεθυλίωση του DNA του σπέρματος που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση και της γονιμότητας».

Σύμφωνα με τον Άλαν Πέισι, καθηγητή Ανδρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι η μελέτη κατέδειξε μια μετρήσιμη επίδραση.

«Προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να συμπεράνουμε αν οι παρατηρούμενες αλλαγές στη μεθυλίωση του DNA του σπέρματος έχουν κλινική σημασία για την ανδρική υπογονιμότητα. Θα χρειαστούν περαιτέρω έρευνες για να επιβεβαιωθεί ή να διαψευστεί αυτή η σύνδεση», ανέφερε.

Από την πλευρά του, ο Ρίτσαρντ Λία, καθηγητής Βιολογίας της Αναπαραγωγής στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, σχολίασε:

«Πρόκειται για μια σημαντική μελέτη, η οποία προσθέτει νέα στοιχεία στο ολοένα αυξανόμενο σύνολο επιστημονικών αποδείξεων ότι η ποιότητα του σπέρματος επηρεάζεται αρνητικά από τους ατμοσφαιρικούς ρύπους».