Καταγγελίες για «σκιές» στην προστασία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου και μηδενισμούς επιβληθέντων προστίμων

Σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο εφαρμόζεται στην πράξη η περιβαλλοντική νομοθεσία σε μία από τις σημαντικότερες προστατευόμενες περιοχές της Μεσογείου προκαλούν τα στοιχεία που φέρνουν στο φως για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF Ελλάς και Medasset.

Παρά το αυστηρό θεσμικό πλαίσιο προστασίας, οι οργανώσεις καταγγέλλουν ότι τα τελευταία τρία χρόνια δεν έχει επιβληθεί ούτε μία διοικητική κύρωση για περιβαλλοντικές παραβάσεις του ν. 1650/1986 στη Ζάκυνθο, ενώ σε δύο εμβληματικές υποθέσεις η διοίκηση είτε δεν υπερασπίστηκε τις κυρώσεις που είχε η ίδια επιβάλει είτε ενεργοποιήθηκε μόνο ύστερα από πιέσεις της κοινωνίας των πολιτών: «Δεν πρόκειται για μια τεχνική λεπτομέρεια της διοίκησης. Πρόκειται για τον τρόπο με τον οποίο προστατεύεται - ή δεν προστατεύεται - ένας από τους σημαντικότερους φυσικούς θησαυρούς της χώρας και της Μεσογείου», επισημαίνουν οι οργανώσεις στην κοινή ανακοίνωσή τους.

Από το πρόστιμο των 200.000 ευρώ στην... επιστροφή του

Η πιο χαρακτηριστική υπόθεση αφορά τις εκτεταμένες αποψιλώσεις, επιχωματώσεις και τη διάνοιξη δρόμου μέσα σε προστατευόμενη ζώνη του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου σε περιοχή Natura 2000 και έναν από τους σημαντικότερους τόπους αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta. Οι παράνομες εργασίες πραγματοποιήθηκαν το 2015 και το 2016, με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί σημαντικό τμήμα του προστατευόμενου οικοσυστήματος. Το 2018, ύστερα από εισηγήσεις των αρμόδιων ελεγκτικών υπηρεσιών, επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο ύψους 200.000 ευρώ.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, όμως, η εικόνα άλλαξε πλήρως. Το πρόστιμο αρχικά μειώθηκε από την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων στα 10.000 ευρώ, ενώ στη συνέχεια μηδενίστηκε με απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου. Η Περιφέρεια - όπως σημειώνουν οι οργανώσεις - όχι μόνο δεν άσκησε όλα τα διαθέσιμα ένδικα μέσα για να υπερασπιστεί την κύρωση που η ίδια είχε επιβάλει, αλλά προχώρησε και στην επιστροφή των χρημάτων που είχαν ήδη εισπραχθεί, ως «αχρεωστήτως καταβληθέντων».

Και όλα αυτά παρά το γεγονός ότι ο υπεύθυνος των εργασιών είχε ήδη καταδικαστεί αμετάκλητα από τα ποινικά δικαστήρια για την περιβαλλοντική υποβάθμιση που προκλήθηκε, καθώς και για τη διάνοιξη δρόμου χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του αρμόδιου φορέα διαχείρισης, όπως καταγγέλλουν οι οργανώσεις.

Φέρνουν μάλιστα ως δεύτερο παράδειγμα το Μαραθωνήσι, στην «καρδιά» του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου. Στις αρχές του 2025 ξεκίνησαν οικοδομικές εργασίες σε περιοχή όπου το καθεστώς προστασίας απαγορεύει την ανέγερση κτισμάτων. Όπως όμως υποστηρίζουν, οι αρμόδιες υπηρεσίες κινητοποιήθηκαν μόνο μετά τις παρεμβάσεις του ΑΡΧΕΛΩΝΑ, του MEDASSET και του WWF Ελλάς, γεγονός που «εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της προληπτικής εποπτείας», αναφέρουν.

Οι οργανώσεις σημειώνουν ακόμη ότι από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει πως ζητήθηκε η προβλεπόμενη γνωμοδότηση του αρμόδιου φορέα διαχείρισης κατά τη διαδικασία αδειοδότησης, ενώ υπογραμμίζουν πως το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη νομοθεσίας, αλλά η απουσία εφαρμογής της: «Η προστασία του περιβάλλοντος δεν εξασφαλίζεται μόνο με τη θέσπιση νόμων. Χρειάζεται έλεγχος, λογοδοσία και κανόνες που εφαρμόζονται στην πράξη. Όταν οι παραβάσεις δεν συνοδεύονται από πραγματικές συνέπειες, υπονομεύεται η αξιοπιστία ολόκληρου του συστήματος προστασίας», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Και προειδοποιούν ότι όταν αυτό συμβαίνει σε μία περιοχή μοναδικής οικολογικής αξίας, το πρόβλημα ξεπερνά τα όρια της Ζακύνθου: «Η προστασία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου δεν μπορεί να μένει στα χαρτιά. Διαφορετικά οδεύουμε σε μια επικίνδυνη ατραπό, όπου ακόμη και στις προστατευόμενες περιοχές η περιβαλλοντική νομοθεσία μπορεί, χωρίς τις νόμιμες συνέπειες, να παρακάμπτεται», τονίζουν.

Με την ανακοίνωσή τους καλούν την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και τις αρμόδιες υπηρεσίες να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις τόσο για τη διαχείριση των δύο υποθέσεων όσο και για την απουσία διοικητικών κυρώσεων τα τελευταία χρόνια, ζητώντας να διασφαλιστεί ότι η περιβαλλοντική νομοθεσία θα εφαρμόζεται με συνέπεια και διαφάνεια και όχι μόνο στα χαρτιά.

Διαβάστε ακόμη

Το στοιχείο που ψάχνει η Αντιτρομοκρατική στις κάμερες για τη δολοφονική επίθεση στη Θεσσαλονίκη και το πρόσωπο «κλειδί»

Θύμα Ρώσων φαρσέρ ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Μητσοτάκη: Παραίτηση ζητά το ΠΑΣΟΚ

Χάκαραν τον ΕΦΕΤ: Το μήνυμα με νεκροκεφαλή που εμφανίζεται στην ιστοσελίδα

Τι θα συμβεί στο Ηλιακό μας Σύστημα όταν «πεθάνει» ο Ήλιος; Νέα έρευνα ίσως έχει την απάντηση