«Η Μητέρα όλων των Βομβών»: Ποιο είναι το υπερόπλο των ΗΠΑ που εξετάζει ο Τραμπ για να ισοπεδώσει το Ιράν

Αμερικανικά σχέδια για χρήση της γιγαντιαίας βόμβας MOAB

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Η βόμβα GBU-43/B, η οποία ρίχτηκε εναντίον στόχου του Ισλαμικού Κράτους στο Αφγανιστάν (AP)

Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google

Οι ΗΠΑ έχουν καταστρώσει σχέδια για το ενδεχόμενο πλήγματος κατά του Ιράν με τη μεγαλύτερη μη πυρηνική βόμβα του στρατιωτικού τους οπλοστασίου, βάζοντας στο στόχαστρο τις ενεργειακές υποδομές και τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, εφόσον ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δώσει την εντολή για επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους τους οποίους επικαλείται το CNN.

Σύμφωνα με το Al Jazeera, η τυχόν ανάπτυξη της βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), γνωστής με το προσωνύμιο «μητέρα όλων των βομβών», θα μπορούσε να κλιμακώσει σημαντικά τη σύγκρουση σε μια χρονική στιγμή που οι εχθροπραξίες έχουν σημειώσει κάμψη, επισημαίνουν αναλυτές.

Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του πλήγματος

Παράλληλα, διατυπώνονται έντονες ανησυχίες, ακόμα και στο εσωτερικό της ίδιας της κυβέρνησης Τραμπ, σχετικά με το τι πραγματικά θα μπορούσε να επιτύχει μια τέτοια κίνηση. Αξιωματούχοι με γνώση των στρατιωτικών σχεδιασμών δήλωσαν στο αμερικανικό δίκτυο CNN και στο Al Jazeera ότι η χρησιμοποίηση της MOAB είναι αμφίβολο αν θα βοηθούσε τις ΗΠΑ να πετύχουν τους διακηρυγμένους στρατηγικούς τους στόχους, περιλαμβανομένης της καταστροφής των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Ελίτζα Μανιέ, με έδρα τις Βρυξέλλες, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η χρήση της MOAB δεν θα διασφάλιζε καν την καταστροφή των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων που βρίσκονται θαμμένες σε μεγάλο βάθος υπόγεια, συμπληρώνοντας ότι ένα τέτοιο πλήγμα πιθανότατα δεν θα ήταν τίποτα περισσότερο από «πολιτικό θέατρο».

Τι είναι η βόμβα MOAB;

Η GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB) είναι ένα τεράστιο πυρομαχικό που περιέχει περίπου 8.500 κιλά (8,5 τόνους) υψηλής εκρηκτικότητας υλικό. Το συνολικό της βάρος φτάνει τα 9.800 κιλά (σχεδόν 10 τόνους) -όσο περίπου τέσσερα επιβατικά αυτοκίνητα- ενώ το μήκος της αγγίζει τα 9 μέτρα, θυμίζοντας μικρό γιοτ.

Η ρίψη της MOAB πραγματοποιείται συνήθως από μεταγωγικά αεροσκάφη Lockheed C-130 Hercules, καθώς λόγω μεγέθους δεν χωράει στο εσωτερικό των μαχητικών stealth.

Το συγκεκριμένο όπλο, που κατασκευάστηκε για πρώτη φορά την περίοδο 2002-2003, έχει υποβληθεί σε 12 δοκιμαστικές πυροδοτήσεις.

Η ονομασία της αποτελεί αναφορά σε παλαιότερες δηλώσεις του πρώην Προέδρου του Ιράκ, Σαντάμ Χουσεΐν, κατά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, όταν έκανε λόγο για τη «μητέρα όλων των μαχών».

Οι ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει τη βόμβα MOAB μόνο μία φορά στο παρελθόν -κατά τη διάρκεια των επιθέσεων του 2017 εναντίον συμπλέγματος σπηλαίων και σηράγγων του Ισλαμικού Κράτους (ISKP) στο Αφγανιστάν. Οι αφγανικές αρχές ισχυρίστηκαν τότε ότι, αν και 94 μαχητές της οργάνωσης σκοτώθηκαν από την έκρηξη, δεν υπήρξαν θύματα μεταξύ των πολιτών. Ωστόσο, τοπικές ανεπιβεβαίωτες αναφορές έκαναν λόγο για απώλειες αμάχων και καταστροφή πολλών κατοικιών.

Τι είδους καταστροφές μπορεί να προκαλέσει;

Σχεδιασμένη να εκρήγνυται λίγα μέτρα πάνω από το έδαφος, η MOAB εξαπολύει φονικά ωστικά κύματα και πύρινες σφαίρες, ισοπεδώνοντας κτίρια, εισόδους σπηλαίων και λοιπές κατασκευές στην επιφάνεια.

«Ο σκοπός της είναι να δημιουργήσει μια εξαιρετικά ισχυρή έκρηξη σε μια ευρεία επιφανειακή έκταση», εξήγησε ο Μανιέ.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Συνταγματάρχης Νιντάλ Αμπού Ζέιντ ανέφερε στο Al Jazeera ότι η βόμβα δεν απαιτεί πρόσκρουση στο έδαφος για να πυροδοτηθεί και ότι το σαρωτικό ωστικό της κύμα καταστρέφει τα πάντα πάνω από το έδαφος σε ακτίνα 1 χιλιομέτρου.

Είναι πιθανό οι ΗΠΑ να επιδιώξουν τη χρήση της MOAB προκειμένου να εξουδετερώσουν πλήρως τις επίγειες θέσεις των ιρανικών δυνάμεων και να πλήξουν τις υποδομές πρόσβασης στις υπόγειες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του όρους Πικαξ, το οποίο ο Τραμπ έχει απειλήσει στο παρελθόν να χτυπήσει, σημείωσε ο Αμπού Ζέιντ.

Ωστόσο, ο Μανιέ επεσήμανε ότι η ακτίνα δράσης και το μέγεθος της καταστροφής εξαρτώνται άμεσα από τη μορφολογία του εδάφους και την πληθυσμιακή πυκνότητα της περιοχής. Πρόσθεσε δε ότι ενδέχεται να μην είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική απέναντι σε στόχους που βρίσκονται θαμμένοι σε μεγάλο βάθος.

Ορισμένες από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν που θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο των ΗΠΑ, όπως το σύμπλεγμα Φορντό και η υπό κατασκευή εγκατάσταση στο όρος Πικαξ, είναι βαρύτατα οχυρωμένες και βαθιά υπογειοποιημένες.

«Το τεράστιο εκρηκτικό της φορτίο μπορεί να προκαλέσει καταστροφικά αποτελέσματα κατά εκτεθειμένου προσωπικού, εξοπλισμού και ευάλωτων δομών», ανέφερε ο Μανιέ. «Η επιχείρηση στο Αφγανιστάν αποδεικνύει την αποτελεσματικότητά της εναντίον οχυρώσεων σε σπήλαια και σήραγγες, δεν αποδεικνύει όμως την ικανότητά της να καταστρέψει κάθε είδος υπόγειας εγκατάστασης».

Παρότι το ωστικό της κύμα μπορεί να φτάσει σε υπόγειους χώρους, η MOAB δεν είναι ειδικά σχεδιασμένη να διαπερνά συμπαγές σκυρόδεμα ή βράχους βουνών με τον τρόπο που το επιτυγχάνει μια βόμβα διείσδυσης («bunker buster»). Το ισχυρότερο όπλο αυτής της κατηγορίας που διαθέτει ο αμερικανικός στρατός είναι η GBU-57 Massive Ordnance Penetrator. Με βάρος περίπου 13.600 κιλά (συμπεριλαμβανομένης πολεμικής κεφαλής 2.700 κιλών), αυτή η βόμβα ακριβείας είναι κατασκευασμένη από ατσάλι υψηλής αντοχής και μπορεί να διεισδύσει σε βάθος έως και 61 μέτρων κάτω από το έδαφος πριν εκραγεί.

Θα χρησιμοποιούσαν πράγματι οι ΗΠΑ τη MOAB;

Το έχουν ήδη πράξει στο Αφγανιστάν το 2017.

Ωστόσο, πέραν του ότι δεν είναι εγγυημένο το καίριο πλήγμα σε υπόγειους στόχους, ο Μανιέ τόνισε στο Al Jazeera ότι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη η προσέγγιση των απαραίτητων αεροσκαφών στις περιοχές του Ιράν όπου βρίσκονται τα πυρηνικά εργοστάσια. Τα μαχητικά stealth που είναι πιο κατάλληλα για τέτοιο περιβάλλον δεν έχουν τη δυνατότητα μεταφοράς βόμβας αυτού του μεγέθους.

Η χρήση της βόμβας θα μπορούσε επίσης να καταστρέψει υποδομές χωρίς όμως να αναγκάσει το Ιράν σε υποχωρήσεις, πρόσθεσε ο ίδιος, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξή της ενέχει τον κίνδυνο μετατροπής ενός «εντυπωσιακού γεγονότος» σε μια ενέργεια που τελικά θα αποφέρει ελάχιστα πολιτικά οφέλη για την Ουάσινγκτον.

«Το ερώτημα που θα έθετα σε κάθε διοικητή που υποστηρίζει τη χρήση της είναι απλό: Τι θα επιτύχει αυτό το όπλο που δεν μπορεί να το επιτύχει κάποιο άλλο διαθέσιμο μέσο, και πώς αυτό το αποτέλεσμα θα προωθήσει μια εφικτή πολιτική διευθέτηση;», δήλωσε ο Μανιέ.

«Εάν η απάντηση επικεντρώνεται στον εντυπωσιασμό της έκρηξης, τότε η πρόταση στέκει περισσότερο ως πολιτικό θέατρο παρά ως στρατιωτική στρατηγική», συμπλήρωσε.

Το CNN μετέδωσε ότι ο Τραμπ, σε ιδιωτικές συζητήσεις, αναζητά ένα «οριστικό» τέλος στον πόλεμο που θα αποδεικνύει ότι η Ουάσινγκτον δεν ηττήθηκε.

Πώς αναμένεται να αντιδράσει το Ιράν;

Ένα πλήγμα με βόμβα MOAB θα προκαλούσε πιθανότατα σφοδρή αντίδραση από το Ιράν, προειδοποιούν αναλυτές, εκτιμώντας ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε ακόμα και να εισβάλει σε γειτονικές χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Στελέχη των ιρανικών υπηρεσιών ασφαλείας προβαίνουν εδώ και μήνες σε δηλώσεις σχετικά με το ενδεχόμενο εισβολής σε χώρες όπως το Κουβέιτ, με σκοπό την αιχμαλωσία Αμερικανών στρατιωτών και τον εξαναγκασμό της Ουάσινγκτον σε συνθηκολόγηση.

Τον Μάιο, κατά τη διάρκεια προσωρινής παύσης των εχθροπραξιών, το Κουβέιτ κατήγγειλε ότι άνδρες των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) διείσδυσαν στη νήσο Μπουμπιγιάν, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει ανταλλαγή πυρών μεταξύ ιρανικών και κουβεϊτιανών δυνάμεων. Ένας πολίτης του Κουβέιτ τραυματίστηκε και τέσσερις Ιρανοί στρατιώτες συνελήφθησαν.

Το Ιράν αρνήθηκε ότι εισέβαλε στο νησί, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε βλάβη στο σύστημα πλοήγησης των στρατευμάτων.

Την Τρίτη, ο σύμβουλος ασφαλείας των IRGC, Μοχάμαντ Ρεζά Ναγκντί, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αιχμαλωτίσει στρατιώτες εάν η Ουάσινγκτον εξαπέλυε χερσαία επίθεση, παρά το γεγονός ότι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες έχουν από καιρό αποκλείσει τις προγενέστερες απειλές του Τραμπ για εισβολή, λόγω του ορεινού αναγλύφου του Ιράν.

«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπολύσουν χερσαία επίθεση, θα αιχμαλωτιστούν τόσοι πολλοί στρατιώτες τους που θα αναγκαστούν να σηκώσουν λευκή σημαία», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αναλυτές σημειώνουν ότι το Ιράν προετοιμάζεται για έναν νέο γύρο πολέμου δημιουργώντας αποθέματα όπλων, οχυρώνοντας κομβικές πυρηνικές και αμυντικές εγκαταστάσεις και συσπειρώνοντας τους υποστηρικτές του.

Σε τηλεοπτικό του μήνυμα την Κυριακή, ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Μοχσέν Ρεζαΐ, απείλησε ότι το Ιράν θα πλήξει τις ψηφιακές υποδομές της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων, κέντρων δεδομένων και εγκαταστάσεων τεχνητής νοημοσύνης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και αλλού, εάν ξαναρχίσουν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί.