Πού το πάει ο Ερντογάν; - Η πίεση στο Αιγαίο και το επόμενο δύσκολο τεστ

Όσα έχουν συσσωρευτεί τις τελευταίες ημέρες στο Αιγαίο δύσκολα μπορούν να διαβαστούν ως πρόσκαιρη έξαρση της τουρκικής ρητορικής.

Μέσα σε μία εβδομάδα η Άγκυρα άνοιξε ξανά το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, διά στόματος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξέδωσε NAVTEX για έρευνες του TUBITAK MARMARA νοτιοδυτικά του Καστελόριζου, ακολούθησαν ελληνικό διάβημα διαμαρτυρίας και τουρκικές ρηματικές διακοινώσεις, ενώ η τουρκική πλευρά συνέχισε να αμφισβητεί ελληνικές κινήσεις που συνδέονται με θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Πρόκειται για συστηματικότερη προσπάθεια της Τουρκίας να διατηρεί ενεργές τις αναθεωρητικές αξιώσεις της και να τις επαναφέρει στο πεδίο. Ο Ερντογάν έδωσε στις 2 Σεπτεμβρίου τον τόνο, καλώντας την Ελλάδα να εγκαταλείψει, κατά την τουρκική θέση, τη στρατιωτικοποίηση νησιών που θεωρεί ότι τελούν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης και προειδοποιώντας προκλητικά ότι η ήρεμη στάση της χώρας του δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία.

Παράλληλα, επέμεινε ότι η Τουρκία δεν έχει εδαφικές βλέψεις και θέλει σχέσεις καλής γειτονίας. Η διπλή αυτή γραμμή φωτίζει τη σημερινή τουρκική τακτική: διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας, χωρίς υποχώρηση από αξιώσεις τις οποίες η Αθήνα απορρίπτει ως νομικά αβάσιμες.

Από τη ρητορική στο πεδίο

Η NAVTEX της 1ης Σεπτεμβρίου είναι παράδειγμα. Ο σταθμός της Αττάλειας δέσμευσε περιοχή νοτιοδυτικά του Καστελλόριζου για έρευνες του TUBITAK MARMARA έως τις 15 Σεπτεμβρίου, με την Αθήνα να απαντά ότι η οδηγία εκδόθηκε από αναρμόδιο σταθμό και ότι η περιοχή εμπίπτει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το τουρκικό ερευνητικό κινήθηκε χωρίς συνοδεία πολεμικών πλοίων και παρακολουθήθηκε από ελληνικής πλευράς. Σύμφωνα με πληροφορίες, το βράδυ της 2ας Σεπτεμβρίου αποχώρησε στη συνέχεια από την περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αφού όμως η Άγκυρα είχε ήδη καταγράψει στην πράξη τη δική της θέση.

Η ελληνική πρεσβεία στην Άγκυρα επέδωσε διάβημα για τις τουρκικές αντιδράσεις στα ελληνικά χωροταξικά σχέδια και για τα θαλάσσια πάρκα, ενώ η τουρκική πλευρά παρέδωσε ρηματικές διακοινώσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συνάντησή του με τον Αντόνιο Κόστα στις 3 Σεπτεμβρίου, μίλησε για κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων και επανέφερε τόσο το ζήτημα της ενεργής απειλής πολέμου της Τουρκίας κατά της Ελλάδας, όσο και τη σύνδεση της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Η Αθήνα επιχειρεί να εντάξει τη συμπεριφορά της Άγκυρας σε ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Το GSI στην καρδιά της επόμενης φάσης

Το ουσιαστικότερο ζήτημα βρίσκεται στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε στις 31 Αυγούστου ότι οι έρευνες και η πόντιση του Great Sea Interconnector εκτιμάται πως θα επανεκκινήσουν τους επόμενους μήνες, πιθανότατα εντός του 2026, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να ζητηθεί τουρκική άδεια. Την επομένη επανήλθε σαφέστερα, διευκρινίζοντας ότι ούτε η Ελλάδα ούτε η Γαλλία πρόκειται να ζητήσουν σχετική έγκριση από την Άγκυρα. Η επανέναρξη των εργασιών θα επαναφέρει στην πράξη τη βασική διαφορά των δύο χωρών για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες.

Η συμφωνία Ελλάδας-Ισραήλ της 31ης Αυγούστου, ύψους 3,035 δισ. ευρώ, για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» προσθέτει μία ακόμη διάσταση. Το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας θα βασιστεί σε David’s Sling, SPYDER και BARAK MX, ενώ ελληνικές κυβερνητικές πηγές αναφέρουν καθημερινές πτήσεις τουρκικών Bayraktar στο βορειοανατολικό Αιγαίο τις τελευταίες εβδομάδες. Πρόκειται για στοιχείο ενός περιβάλλοντος όπου Αθήνα και Άγκυρα παρακολουθούν πλέον με ιδιαίτερη προσοχή κάθε μεταβολή των στρατηγικών δεδομένων.

Η επόμενη κίνηση του Ερντογάν

Η κατεύθυνση που επιλέγει ο Ερντογάν γίνεται πλέον πιο ευδιάκριτη. Η Τουρκία επιχειρεί να κρατήσει τις αξιώσεις της ενεργές, να αντιδρά άμεσα σε ελληνικές πρωτοβουλίες που θεωρεί ότι περιορίζουν το δικό της περιθώριο κινήσεων και να κατοχυρώνει πολιτική παρουσία σε κάθε συζήτηση για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το GSI αποκτά γι’ αυτό ιδιαίτερη βαρύτητα. Η επιστροφή των πλοίων για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου θα δείξει αν η Άγκυρα θα περιοριστεί στην επανάληψη των γνωστών θέσεών της ή αν θα επιδιώξει να διευρύνει στην πράξη τον ρόλο που διεκδικεί σε περιοχές όπου η Αθήνα δεν αναγνωρίζει δικαίωμα τουρκικής έγκρισης. Εκεί θα φανεί καθαρότερα ποια όρια θέλει να δοκιμάσει ο Ερντογάν το επόμενο διάστημα.

Διαβάστε ακόμη

Πού το πάει ο Ερντογάν; - Η πίεση στο Αιγαίο και το επόμενο δύσκολο τεστ

Ο Μητσοτάκης έκλεισε την πόρτα στον Σαμαρά και άδειασε τα σενάρια συνεννόησης

Οι δύσκολες προκλήσεις για την κυβέρνηση μέχρι τις εκλογές: Τα ανοιχτά θέματα και τα στοιχήματα της κάλπης

Νίκη χωρίς αυτοδυναμία για το ακροδεξιό AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ - Ποια θα είναι η επόμενη ημέρα;