Τετ α τετ Τραμπ-Ερντογάν: Το επικοινωνιακό σόου στην Άγκυρα και τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η πρόσφατη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα χαρακτηρίστηκε από μεγαλοπρεπείς υποδοχές και θερμά λόγια, ωστόσο η ανάλυση των αποτελεσμάτων δείχνει μια απόσταση ανάμεσα στην εικόνα και την ουσιαστική πολιτική δέσμευση.

Το χάσμα μεταξύ υποσχέσεων και δεσμεύσεων

Παρά το πανηγυρικό κλίμα, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τούρκος πρόεδρος έμεινε κυρίως με «δώρο» υποσχέσεις. Στο κρίσιμο ζήτημα των F-35, ο Αμερικανός πρόεδρος περιορίστηκε στη δήλωση «θα το εξετάσουμε», μια φράση που επαναλήφθηκε αρκετές φορές και θεωρείται κατώτερη των προσδοκιών της Άγκυρας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ανταποκρίτριας του OPEN στην Τουρκία, Μαρίας Ζαχαράκη.

Επιπλέον, αν και υπήρξε αναφορά στην κατάργηση των κυρώσεων CAATSA, το ζήτημα παραμένει περίπλοκο λόγω των ρωσικών S-400. Σύμφωνα με τις πηγές, όσο οι S-400 παραμένουν στην Τουρκία, η επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 συναντά θεσμικά εμπόδια από το Κογκρέσο και τη Γερουσία.

Μοναδική εξαίρεση φαίνεται να είναι το θέμα των κινητήρων για τα τουρκικά αεροσκάφη, η αποδέσμευση των οποίων θεωρείται πιο πιθανή, όπως υπογραμμίζει στην εκπομπή «Ώρα Ελλάδος» ο αντιπτέραρχος ε.α. Κώστας Ιατρίδης.

Η «επικοινωνιακή νίκη»

Στο εσωτερικό της Τουρκίας, η επίσκεψη ερμηνεύεται ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση. Τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ παρουσιάζουν τη συνάντηση ως απόλυτη επιτυχία, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία πήρε ό,τι ήθελε και ότι οι κυρώσεις αίρονται. Από την άλλη, τα αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ κάνουν λόγο για «καινούργιες υποσχέσεις και μόνο υποσχέσεις» χωρίς αντίκρισμα.

Ο Ερντογάν κατάφερε να μετατρέψει μια συνάντηση στο περιθώριο μιας συνόδου σε επίσημη επίσκεψη, κερδίζοντας πολιτική στήριξη που θα χρησιμοποιήσει στο εσωτερικό του για να εμφανιστεί ως ισότιμος ηγέτης των μεγάλων δυνάμεων.

Περιφερειακές επιπτώσεις

Η προσέγγιση Τραμπ-Ερντογάν έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στο Ισραήλ, καθώς το θετικό κλίμα και η ρητορική Τραμπ για τον «ισχυρό ηγέτη» Ερντογάν στέλνουν μηνύματα στην περιοχή. 

Για την Ελλάδα, η σύνοδος αποτελεί σήμα εγρήγορσης. Σύμφωνα με τον Λάζαρο Καμπουρίδη και τον Κώστα Ιατρίδη, η Αθήνα πρέπει να συνεχίσει απρόσκοπτα τα εξοπλιστικά της προγράμματα (F-35, φρεγάτες, αντι-drone συστήματα) για να διατηρήσει το πλεονέκτημά της και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ.

Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν πως η ελληνική διπλωματία οφείλει να αναδεικνύει τα δικά της γεωπολιτικά πλεονεκτήματα, όπως η Σούδα και ο ρόλος της ως πυλώνας σταθερότητας.

Πώς διαβάζει η Αθήνα το γεωπολιτικό τοπίο - Η απάντηση με F-35 και Viper

Με προσοχή και χωρίς να βγάζει βιαστικά συμπεράσματα «διαβάζει» η κυβέρνηση τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στη γεωπολιτική σκηνή. Σήμερα, θέματα που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια θα είναι στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ και το μήνυμα που εκπέμπεται εμφατικά από την Αθήνα είναι πως αποτελεί αξιόπιστο εταίρο.

Στη συνάντηση, ο Τραμπ μίλησε με θερμά λόγια για τον Τούρκο πρόεδρο, με την ατζέντα των συζητήσεων να περιλαμβάνει όλα τα καυτά θέματα όπως τα F-35, την άρση των κυρώσεων του νόμου CAATSA και την πώληση κινητήρων για το τουρκικό ΚΑΑΝ.

Ήταν σίγουρα μία δίωρη συνάντηση με πολλούς συμβολισμούς, ωστόσο μένει να φανεί αν το θερμό κλίμα θα αποτυπωθεί και σε κάτι απτό για την Άγκυρα. Πρόκειται για μια περίπλοκη εξίσωση, καθώς ήδη 18 μέλη του Κογκρέσου επιχειρούν να μπλοκάρουν την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, επικαλούμενα τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S400 από την Άγκυρα. Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι προέτρεψε προσωπικά τον Τραμπ να μην πουλήσει τα αεροσκάφη στην Τουρκία, λέγοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.

Μέσα σε ένα σύνθετο τοπίο, όπως έγραφε νωρίτερα το ethnos.gr, από την κυβέρνηση εστιάζουν στα όσα έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στο πεδίο της άμυνας. Είναι ενδεικτική η επισήμανση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, πως «δουλειά της δικής μας κυβέρνησης και υποχρέωση ημών είναι να λέμε στον κόσμο τι κάνουμε εμείς. Έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί το υποβαθμίζουμε πολλές φορές και είναι λάθος».

Αυτό που τονίζεται από τo κυβερνών κόμμα είναι πως από το 2019 έως τώρα η Ελλάδα ήταν εκτός προγράμματος F-35 και εκτός προγράμματος αναβάθμισης F-16.

Σήμερα 6,5 χρόνια μετά, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει 20 υπερσύγχρονα F-35 με τη δυνατότητα προαίρεσης αυτά τα 20 να γίνουν 40. Ως προς τα F-16, έχει γίνει αναβάθμιση ήδη σε 56 και το σύνολο θα είναι 83 (σε νέα τεχνολογία Viper).

Κεντρικό θέμα των εργασιών της Συνόδου θα αποτελέσει η αξιολόγηση της προόδου στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ (3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα) ετησίως έως το 2035.

Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν πως «η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη».

Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη πετύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%). Οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.

Ο πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.

Κυβερνητικές πηγές λένε πως η θέση της χώρας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αποτελεί έναν ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο εταίρο, συμβάλλοντας τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.

Διαβάστε ακόμη

Νέο μπλόκο στον διαγωνισμό για τις 1.000 κάμερες - Η ΕΑΔΗΣΥ «παγώνει» ξανά το έργο

Φοιτητικές εστίες στην Ελλάδα: Το μεγάλο έλλειμμα της φοιτητικής στέγασης

«Καμπανάκι» Θωμαΐδη για τη φωτιά στο Ωραιόκαστρο: Τοξικές ουσίες μπορεί να αποθηκευτούν για χρόνια στον ανθρώπινο οργανισμό

Η αποκαθήλωση της Μαρίας, το μεγάλο φαγοπότι των υδρομετρητών και το συγχωροχάρτι στον Τραμπ