Στον «αέρα» η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν: Γιατί οι σκληροπυρηνικοί της Τεχεράνης μπλοκάρουν τις συνομιλίες

Σε τροχιά λήψης αποφάσεων για τη συμφωνία που θα επεκτείνει την εκεχειρία με το Ιράν βρίσκεται ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με τις δύο πλευρές πάντως να διατηρούν σημαντικές αποστάσεις σε κρίσιμα πεδία.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της NYT, o πρόεδρος των ΗΠΑ είχε δίωρη σύσκεψη με στελέχη του υπουργικού του συμβουλίου στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων του Λευκού Οίκου, όμως επέλεξε να καθυστερήσει την τελική του ετυμηγορία.

Το τελευταίο διάστημα, ο Αμερικανός ηγέτης αφήνει σταθερά να εννοηθεί ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη είναι κοντά, αν και συχνά επανέρχεται σε αυστηρή ρητορική όταν η ιρανική πλευρά αρνείται την ύπαρξη σύγκλισης.

Σε σχετική διαδικτυακή του ανάρτηση, ο Τραμπ υποστήριξε ότι ορισμένα σημεία της συμφωνίας «έχουν συμφωνηθεί», παρουσιάζοντας παράλληλα τους βασικούς του όρους. Παραμένει ωστόσο ασαφές αν το Ιράν συναινεί σε όλα, με κυριότερο αγκάθι την απαίτηση των ΗΠΑ να εντοπίσουν και να εξουδετερώσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο της χώρας.

"Iran must agree that they will never have a Nuclear Weapon or Bomb... I will be meeting now, in the Situation Room, to make a final determination." - President Donald J. Trump 🇺🇸 pic.twitter.com/qJTBbkrSr4

— The White House (@WhiteHouse) May 29, 2026

Οι αμερικανικές αξιώσεις και η στάση της Τεχεράνης

Σύμφωνα με τη θέση της Ουάσιγκτον, το Ιράν οφείλει να σταματήσει τις ενέργειές του στα Στενά του Ορμούζ, να καθαρίσει τη θαλάσσια δίοδο από τυχόν νάρκες και «να συμφωνήσει ότι δεν θα έχει ποτέ πυρηνικά όπλα ή βόμβες». Παράλληλα, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι «δεν θα γίνει ανταλλαγή χρημάτων, μέχρι νεωτέρας», φωτογραφίζοντας προφανώς τα αιτήματα του Ιράν για αποδέσμευση των κρατικών του πόρων που έχουν παγώσει στην Αμερική.

Η υπό συζήτηση πρόταση στοχεύει στην επέκταση της προσωρινής παύσης των εχθροπραξιών για ακόμη 60 ημέρες, ώστε να κερδηθεί χρόνος για μια μόνιμη ειρηνευτική διευθέτηση. «Ο πρόεδρος Τραμπ θα κάνει μόνο μια συμφωνία που είναι καλή για την Αμερική και ικανοποιεί τις κόκκινες γραμμές του. Το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να κατέχει πυρηνικά όπλα», υπογράμμισε Αμερικανός αξιωματούχος, προσθέτοντας: «Το Ιράν πρέπει να συμφωνήσει ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα ή βόμβα. Το Ορμούζ πρέπει να ανοίξει αμέσως, χωρίς διόδια, για απεριόριστη ναυσιπλοΐα, και προς τις δύο κατευθύνσεις».

Από την άλλη πλευρά, το ιρανικό πρακτορείο Fars έκανε λόγο για «προσπάθεια να παρουσιαστεί μια κατασκευασμένη νίκη» από την πλευρά του Τραμπ, ενώ ανώτατες πηγές της Τεχεράνης τονίζουν ότι το κείμενο δεν αγγίζει το πυρηνικό πρόγραμμα.

Επιπλέον, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ξεκαθάρισε ότι το καθεστώς στα Στενά αφορά αποκλειστικά το ίδιο και το Ομάν, και ότι αυτά θα ανοίξουν μόνο με τους όρους της Τεχεράνης και αφού τερματιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός.

Εσωτερικές αντιδράσεις και πολιτικές πιέσεις

Η καχυποψία ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες περιπλέκει τα βήματα της διαδικασίας. Την ίδια ώρα, η ιρανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει έντονες εσωτερικές πιέσεις από τη σκληροπυρηνική πτέρυγα, η οποία εναντιώνεται σε κάθε συμβιβασμό, χρησιμοποιώντας την κρατική τηλεόραση και δημόσιες συγκεντρώσεις για να σαμποτάρει τις επαφές.

Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κάλεσε τα κρατικά μέσα να σταματήσουν να καλλιεργούν το διχασμό, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και ο εκλιπών ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ «συμφώνησε ότι πρέπει να πάμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Παρ' όλα αυτά, οι φωνές της αντιπολίτευσης παραμένουν ισχυρές, με τον συντηρητικό βουλευτή Εμπραχίμ Αζίζι να δηλώνει πως «ο Τραμπ πρέπει να γνωρίζει ότι το Ιράν, ως νικητής και κατακτητής του πεδίου, θέτει τους όρους». Ακόμη και ο νέος ηγέτης, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δέχτηκε πυρά από ακραίους κληρικούς μέσω διαδικτύου σε κείμενα με τίτλο «Ποιος είναι άξιος της ανώτατης ηγεσίας;», αν και ο ίδιος ζήτησε ενότητα από το Κοινοβούλιο για να μην εξυπηρετηθούν τα σχέδια του εχθρού.

Στο αντίπαλο στρατόπεδο, ο Τραμπ πιέζεται να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα για να πέσουν οι τιμές των καυσίμων ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των δικών του «γερακιών».

Στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος έστειλε το δικό του μήνυμα προς τα πληρώματα των εγκλωβισμένων πλοίων: «Πείτε γεια στις συζύγους, τους συζύγους σας, τους γονείς σας και τις οικογένειές σας από εμένα, τον αγαπημένο σας πρόεδρο!».

Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, ο επικεφαλής του ΙΑΕΑ, Ραφαέλ Γκρόσι, ανέφερε ότι το Καζακστάν προσφέρθηκε να παραλάβει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης για να διευκολύνει την κατάσταση.

Ωστόσο, η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να ζητά την άρση των κυρώσεων, την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων και τον τερματισμό των επιχειρήσεων του Ισραήλ στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ έχουν προκαλέσει τεράστιες ανθρωπιστικές απώλειες και από τις δύο πλευρές.

Διαβάστε ακόμη

Πώς εξευτελίστηκαν χιλιάδες Ιταλοί που πήραν μέρος στη Μάχη της Κρήτης – Μια πτυχή της Ιστορίας που έχει ξεχαστεί

Χωρίς εργαζόμενους ξεκίνησε η τουριστικό σεζόν στη Χαλκιδική - «Επίδομα εργασίας» ζητούν οι εργοδότες

Ποια «μηνύματα» παίρνει η κυβέρνηση από τις δημοσκοπήσεις - Πόσο αλλάζουν τα νέα κόμματα το τοπίο

Νέα εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν: Επιμένει στις «κόκκινες γραμμές» η Ουάσινγκτον - «Αγκάθι» τα πυρηνικά