«Λευκός θάνατος» στις Άλπεις: Γιατί ο φετινός χειμώνας είναι ο πιο θανατηφόρος των τελευταίων ετών;

Με ταχύτητες που αγγίζουν τα 130 χλμ/ώρα, οι χιονοστιβάδες αποτελούν φέτος έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους στα ευρωπαϊκά βουνά. Ο θόρυβος που προκαλεί η κάθοδος χιλιάδων τόνων υλικού συγκλονίζει τα βουνά, ενώ τα σύννεφα χιονιού που σηκώνονται στον αέρα συμπληρώνουν την εικόνα ενός από τα πιο τρομακτικά φαινόμενα της φύσης.Ο φετινός χειμώνας αποδεικνύεται ιδιαίτερα αιματηρός. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Προειδοποίησης Χιονοστιβάδων (EAWS), από τον Οκτώβριο του 2025 έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 99 θάνατοι, με τις Άλπεις να βρίσκονται στο επίκεντρο της τραγωδίας.399106_1Στη Γαλλία, οι απώλειες έχουν φτάσει τις 28 από τα τέλη Δεκεμβρίου, αριθμός που αποτελεί τεράστια αύξηση σε σύγκριση με τον συνηθισμένο μέσο όρο των οκτώ θανάτων για αυτή την περίοδο. Παρόμοια ανησυχητική εικόνα παρουσιάζουν η Ιταλία και η Ελβετία, όπου μια χιονοστιβάδα έφτασε στο σημείο να εκτροχιάσει τρένο, ενώ στη Γαλλία άλλη σάρωσε καταφύγιο, προκαλώντας σοβαρές υλικές ζημιές.Το φαινόμενο του «ιμάντα μεταφοράς»Η δημιουργία μιας χιονοστιβάδας προϋποθέτει τον συνδυασμό χιονιού, κλίσης άνω των 30 μοιρών και ενός εξωτερικού ερεθίσματος. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν στο CNN ότι οι φετινές συνθήκες στις Άλπεις είναι μοναδικές. Μετά την πρώτη χιονόπτωση του Νοεμβρίου, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλής πίεσης μετέτρεψε το χιόνι σε κρυστάλλους που θυμίζουν ζάχαρη και δεν συνδέονται με τα υπόλοιπα στρώματα.Όταν αυτό το εύθραυστο στρώμα καλύπτεται από φρέσκο χιόνι, λειτουργεί σαν «ρουλεμάν» ή σαν «ιμάντας μεταφοράς», επιτρέποντας στη μάζα να γλιστρήσει με μεγάλη ευκολία. Οι πρόσφατες έντονες χιονοπτώσεις και οι ισχυροί άνεμοι επιδείνωσαν την κατάσταση, οδηγώντας σε προειδοποιήσεις επιπέδου 4 και 5. Αν και οι συνθήκες αυτές συμβαίνουν κάθε 5 έως 15 χρόνια, η κλιματική κρίση περιπλέκει την κατάσταση, καθώς η διακύμανση της γραμμής βροχής-χιόνι μπορεί είτε να σταθεροποιήσει το χιόνι είτε να το καταστήσει πιο βαρύ και επικίνδυνο.Το ρίσκο των τουριστών και το σκι εκτός πίσταςΠαρά τις τουριστικές υποδομές, τα βουνά παραμένουν άγρια. Η έλξη του σκι εκτός πίστας οδηγεί πολλούς στην αναζήτηση του παρθένου χιονιού, όμως οι τουρίστες είναι αυτοί που συχνά αγνοούν τις προειδοποιήσεις. Η ανάγκη να λάβουν μια «απόδοση» για τα χρήματα και τον χρόνο που επένδυσαν στις διακοπές τους τούς ωθεί να ξεπερνούν τα όρια, σε αντίθεση με τους έμπειρους οδηγούς που απαιτούν μέρες για να αξιολογήσουν το έδαφος.Αν και το σκι εκτός πίστας κερδίζει δημοτικότητα, οι ειδικοί σημειώνουν ότι αυτό δεν οδηγεί αναγκαστικά σε περισσότερα ατυχήματα, καθώς οι πεζοπόροι με χιονοπέδιλα αποφεύγουν τις απότομες κλίσεις και οι έμπειροι σκιέρ είναι πλέον καλύτερα εξοπλισμένοι.Οι προβλέψεις για τις επόμενες εβδομάδεςΓια το άμεσο μέλλον, οι εκτιμήσεις διαφέρουν ανά περιοχή. Στην Ελβετία αναμένεται σταδιακή υποχώρηση του κινδύνου καθώς το νέο χιόνι σταθεροποιείται.Αντίθετα, σε ορισμένες περιοχές της Γαλλίας, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος θα παραμείνει υψηλός για αρκετές εβδομάδες, όσο το υπόστρωμα του χιονιού παραμένει ασταθές. Η συμβουλή των ειδικών παραμένει σαφής: συνεχής ενημέρωση για την πρόγνωση, χρήση έμπειρων οδηγών και αποφυγή των πολύ απότομων πλαγιών.