Σύγκρουση τρένων στην Ισπανία: Τα τρία σενάρια που εξετάζουν οι αρχές και τα 20 κρίσιμα δευτερόλεπτα

Τεχνική αστοχία φαίνεται ότι βλέπουν οι αρχές της Ισπανίας πίσω από το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που άφησε πίσω του 40 νεκρούς και περίπου 150 τραυματίες.

Σύμφωνα με την ισπανική El Pais, τρία είναι τα βασικά σενάρια που έφεραν την τραγωδία: Βλάβη στη γραμμή, βλάβη στο τρένο ή περίπτωση αλληλεπίδρασης». Το τελευταίο αφορά «κινητό υλικό που επηρεάζεται από ένα μικρό ελάττωμα στην υποδομή που προκαλεί υπερβολική αντίδραση» εξηγεί μηχανικός στην εφημερίδα.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena SER, ο επικεφαλής της Renfe, Άλβαρο Φερνάντες Ερέδια, εξήγησε πως «φαίνεται ότι το χρονικό διάστημα μεταξύ των δύο τρένων που κινούνταν σε αντίθετες κατευθύνσεις ήταν 20 δευτερόλεπτα».

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ερέδια σημείωσε ότι υπάρχει σύστημα ασφαλείας της γραμμής, το οποίο «όταν εντοπίζει εμπόδιο στη γραμμή, μπλοκάρει τη διαδρομή, απαγορεύει την κυκλοφορία και διατάσσει έκτακτη πέδηση στο τρένο». Ωστόσο, ο διαθέσιμος χρόνος δεν επέτρεψε την ενεργοποίηση του μηχανισμού, όπως τόνισε.

Πρόκειται για δυστύχημα που συνέβη «υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες» και, όπως υπογράμμισε σύμφωνα με το πρακτορείο Efe, «το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι να προβούμε σε εικασίες». Ο ίδιος υποστήριξε ότι το ανθρώπινο λάθος έχει πρακτικά αποκλειστεί. «Πρέπει να επρόκειτο για αστοχία στο τροχαίο υλικό ή στις υποδομές, και αυτό θα απαιτήσει χρόνο για να διερευνηθεί», δήλωσε.

Εντοπίστηκε σπασμένος σύνδεσμος στις ράγες 

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters από πηγή που γνωρίζει τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας, το τεχνικό αυτό πρόβλημα φαίνεται να προκάλεσε τον εκτροχιασμό που οδήγησε σε μία από τις χειρότερες σιδηροδρομικές τραγωδίες στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια.

Το συμβάν έλαβε χώρα στη Νότια Ισπανία, κοντά στο Άδαμουθ της Κόρδοβα, σε απόσταση 360 χιλιομέτρων από τη Μαδρίτη, όταν βαγόνια που βγήκαν από την πορεία τους προσέκρουσαν σε τρένο που κινούνταν στην αντίθετη κατεύθυνση.

Τι έδειξε η αυτοψία

Οι τεχνικοί που πραγματοποίησαν αυτοψία εντόπισαν εκτεταμένη φθορά στον σύνδεσμο των σιδηροτροχιών, γνωστό ως «fishplate», σημειώνοντας ότι η βλάβη δεν ήταν πρόσφατη. Όπως διαπιστώθηκε, η ελαττωματική σύνδεση δημιούργησε ένα κενό στη ράγα, το οποίο μεγάλωνε σταδιακά από τη συνεχή διέλευση των συρμών.

Αν και ο πρόεδρος της Renfe, Άλβαρο Φερνάντεθ Ερεδία, δήλωσε στον σταθμό Cadena Ser πως είναι πρόωρο να εξαχθούν τελικά πορίσματα, επισήμανε ότι το δυστύχημα συνέβη «υπό παράξενες συνθήκες», συμπληρώνοντας πως «το ανθρώπινο λάθος αποκλείεται σχεδόν πλήρως».

Σύμφωνα με την ίδια ανώνυμη πηγή, τα πρώτα βαγόνια του συρμού της εταιρείας Iryo (συμφερόντων του ιταλικού ομίλου Ferrovie dello Stato) πέρασαν κανονικά πάνω από το σημείο, ωστόσο το τελευταίο βαγόνι εκτροχιάστηκε, παρασύροντας ακόμα δύο.

Φωτογραφικό υλικό από το σημείο δείχνει το κενό στη γραμμή να έχει ήδη σημανθεί από τις αστυνομικές αρχές για την εργασία των πραγματογνωμόνων.

Η τραγωδία οδήγησε τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να ακυρώσει τη συμμετοχή του στο Φόρουμ του Νταβός, προκειμένου να επισκεφθεί το σημείο μαζί με τον Υπουργό Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε. Ο κ. Πουέντε τόνισε πως το συγκεκριμένο τρένο ήταν καινούργιο (κάτω των 4 ετών), ενώ η γραμμή είχε ανακαινιστεί πλήρως τον Μάιο του 2025. Παράλληλα, η κατασκευάστρια εταιρεία Hitachi Rail είχε ολοκληρώσει τακτικό έλεγχο συντήρησης στις 15 Ιανουαρίου στον τύπου Frecciarossa 1000 συρμό, χωρίς να καταγράψει κανένα πρόβλημα.

Οι προειδοποιήσεις που δεν εισακούστηκαν

Συνδικάτο των Ισπανών μηχανοδηγών είχε προειδοποιήσει τον περασμένο Αύγουστο με επιστολή του τη σιδηροδρομική εταιρεία ADIF για σοβαρή φθορά σε σιδηρογραμμές που χρησιμοποιούν οι αμαξοστοιχίες υψηλής ταχύτητας, περιλαμβανομένης αυτής στην οποία συγκρούσtηκαν την Κυριακή τα δύο τρένα με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 39 άνθρωποι, σύμφωνα με αντίγραφο της επιστολής που είδε το Reuters.

Λακκούβες, εξογκώματα και ανισορροπίες στις γραμμές ηλεκτροδότησης πάνω από τις αμαξοστοιχίες προκαλούν συχνές βλάβες και ζημιές στα τρένα, αναφέρεται στην επιστολή που δημοσιοποιήθηκε μέσω του X και επιβεβαιώθηκε στο Reuters από ένα μέλος του συνδικάτου SEMAF, ενώ προστίθεται ότι μηχανοδηγοί ενημέρωναν «καθημερινά» την εταιρεία για τις ανησυχίες τους, χωρίς ωστόσο να αναληφθεί κάποια δράση.

Προειδοποιήσεις για τουλάχιστον οκτώ περιστατικά τεχνικού ζητήματος

Από την πλευρά της η ισπανική El Pais μεταδίδει πως ο διαχειριστής του σιδηροδρομικού δικτύου της Ισπανίας Adif είχε προειδοποιήσει τους τελευταίους μήνες, για τουλάχιστον οκτώ περιστατικά τεχνικού ζητήματος που σημειώθηκαν στο τμήμα της γραμμής υψηλής ταχύτητας όπου την Κυριακή συνέβη το τραγικό δυστύχημα με τη σύγκρουση των δύο τρένων στην Ανδαλουσία.

Τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα σχετίζονταν με τη σηματοδότηση του τμήματος, αν και υπήρξαν και άλλα που αφορούσαν τη γραμμή ηλεκτροδότησης καθώς και τις υποδομές. Μάλιστα, τα περιστατικά στη γραμμή Adamuz–Villanueva de Cordoba έφτασαν στη Γερουσία το περασμένο καλοκαίρι, ύστερα από ερώτηση του Λαϊκού Κόμματος (PP). Τότε η κυβέρνηση αναγνώρισε ότι είχαν αντιμετωπιστεί δύο «τεχνικά περιστατικά που επηρέασαν τα συστήματα σηματοδότησης».

Στην ερώτηση του PP δινόταν έμφαση σε «πιθανές αστοχίες ασφαλείας», με την πρώτη να εντοπίζεται στη γέφυρα El Valle, «λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και των δονήσεων από τη σιδηροδρομική κυκλοφορία». Η κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Μεταφορών, ανέφερε ότι «οι αρμοί διαστολής της γέφυρας ήρθαν σε επαφή με τη σιδηροτροχιά». Το περιστατικό επιλύθηκε από το εξειδικευμένο συνεργείο αλλαγών τροχιάς, κατά τη διάρκεια του προβλεπόμενου χρόνου συντήρησης.

Το δεύτερο περιστατικό που συζητήθηκε στη Γερουσία εντοπίστηκε σε μια κάρτα ρελέ, την οποία η κυβέρνηση αναγνώρισε ως «θεμελιώδες στοιχείο για τη σωστή λειτουργία του συστήματος εντοπισμού». Όπως απαντήθηκε στο PP, η κάρτα «αντικαταστάθηκε με καινούργια, αποκαθιστώντας έτσι τη λειτουργικότητα του συστήματος». Το Υπουργείο Μεταφορών υποστήριξε ότι «οι συνθήκες ασφαλείας της κυκλοφορίας ήταν ανά πάσα στιγμή εγγυημένες».

Η κυβέρνηση επέμεινε στο επιχείρημα της συντήρησης των υποδομών, εξηγώντας ότι στη γραμμή Adamuz–Villanueva de Cordoba δραστηριοποιούνται τέσσερις πάροχοι υπηρεσιών συντήρησης. Ο πρώτος είναι υπεύθυνος για τις υποδομές και τη γραμμή, ο δεύτερος για τις εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης, ο τρίτος για τα συστήματα ασφαλείας και ο τέταρτος για τον έλεγχο της βλάστησης γύρω από τις υποδομές.

Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, προειδοποίησε χθες το βράδυ για τις «παράξενες συνθήκες» υπό τις οποίες σημειώθηκε το σοβαρό δυστύχημα. Ο εκτροχιασμός του τρένου της Iryo συνέβη σε ευθύ τμήμα της γραμμής, το συρμό είχε λιγότερα από τρία χρόνια κυκλοφορίας, ενώ η γραμμή Μαδρίτη–Σεβίλλη, στην οποία βρίσκεται το σημείο του Adamuz, έχει ανακαινιστεί με επένδυση 700 εκατομμυρίων ευρώ.

Στο πλαίσιο των έργων, η Adif ανακαίνισε εννέα γέφυρες που διασχίζουν τη Σιέρα Μορένα. Οι εργασίες αυτές ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του 2023. Επιπλέον, τα συστήματα σηματοδότησης και ασφαλείας αναβαθμίστηκαν έως τον Μάιο του 2024. Μία από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις αφορούσε τον εκσυγχρονισμό 63 αλλαγών τροχιάς στον διάδρομο Μαδρίτη–Ανδαλουσία. Μάλιστα, η Adif ενημέρωσε χθες ότι η τραγωδία σημειώθηκε σε μία από τις δύο αλλαγές τροχιάς του Adamuz. Ο Πουέντε απέφυγε να κάνει εικασίες για τα πιθανά αίτια του εκτροχιασμού του τρένου της Iryo.

Συνεχή τα προβλήματα στη σηματοδότηση

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, κατά τον τελευταίο χρόνο, η Adif έχει αναφέρει στα κοινωνικά της δίκτυα τουλάχιστον οκτώ περιστατικά στο Adamuz. Στις 14 Απριλίου του περασμένου έτους, ο λογαριασμός Infoadif —ο επίσημος λογαριασμός του διαχειριστή του σιδηροδρομικού δικτύου— ανέφερε στο X: «Τα τρένα υψηλής ταχύτητας που κινούνται μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας καταγράφουν καθυστερήσεις λόγω προβλήματος στη γραμμή ηλεκτροδότησης μεταξύ Adamuz και Alcolea. Γίνονται εργασίες για την ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση».

Στις 22 Μαΐου ανέφερε: «Ένα περιστατικό που επηρεάζει τη σηματοδότηση μεταξύ Adamuz και Villanueva de Cordoba προκαλεί καθυστερήσεις στα τρένα υψηλής ταχύτητας της διαδρομής Μαδρίτη–Ανδαλουσία».

Τα προβλήματα στη σηματοδότηση υπήρξαν επαναλαμβανόμενα. «Τα τρένα υψηλής ταχύτητας που κινούνται μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας καταγράφουν καθυστερήσεις λόγω περιστατικού στα συστήματα σηματοδότησης μεταξύ Adamuz και Villanueva de Cordoba», ανέφερε η Adif στις 5 Ιουνίου. Ήταν ακριβώς αυτό το περιστατικό (που στην πραγματικότητα αφορούσε δύο διαφορετικά προβλήματα) που οδήγησε στην ερώτηση του PP στη Γερουσία. Την 1η Σεπτεμβρίου σημειώθηκε ακόμη ένα περιστατικό στη σηματοδότηση.

Στις 26 Οκτωβρίου, από την πλευρά της, η Adif ενημέρωσε για «ένα περιστατικό στις υποδομές στο Adamuz (Κανονικό Εύρος), στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτη–Σεβίλλη», το οποίο προκάλεσε καθυστερήσεις στα τρένα που κινούνταν μεταξύ Villanueva de Cordoba και Adamuz. Στις 23 Δεκεμβρίου αναφέρθηκε άλλο ένα πρόβλημα «λόγω βλάβης σε μία από τις αλλαγές τροχιάς μεταξύ Adamuz και Κόρδοβας».

Ο άξονας Μαδρίτη–Σεβίλλη είναι ο παλαιότερος του δικτύου σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, καθώς τέθηκε σε λειτουργία το 1992 με έξι ημερήσια δρομολόγια AVE της Renfe. Η κυκλοφορία αυτή έχει πολλαπλασιαστεί με την είσοδο ανταγωνιστών της δημόσιας εταιρείας, μετά την απελευθέρωση της αγοράς το 2019.

Διαβάστε ακόμη

Στα μπλόκα των αγροτών οι αποφάσεις μετά τη συνάντηση με Μητσοτάκη - Τα πρώτα μηνύματα που στέλνουν

Σύγκρουση τρένων στην Ισπανία: Τα τρία σενάρια που εξετάζουν οι αρχές και τα 20 κρίσιμα δευτερόλεπτα

Αποκάλυψη OPEN για Τέμπη: Το βίντεο-ντοκουμέντο της αυτοψίας στο Κουλούρι που οδήγησε στη μήνυση των συγγενών

Κολοσσιαία μαύρη τρύπα θα καταγραφεί για πρώτη φορά - Το επαναστατικό πρότζεκτ αστρονόμων