Απόσυρση άρθρου 23: Τι προέβλεπε για τους servicers και γιατί προκάλεσε κατακραυγή

Αναδιπλώνει η κυβέρνηση, αποσύροντας το άρθρο 23 του νομοσχεδίου που αφορούσε τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων. Η διάταξη είχε πυροδοτήσει κύμα αντιδράσεων, με αιχμή τις συνέπειες για τους δανειολήπτες και το δικαίωμα πρόσβασής τους στη Δικαιοσύνη.

Τι προέβλεπε το άρθρο 23

Κεντρική πρόβλεψη ήταν ότι, αν ο οφειλέτης καθυστερούσε καταβολές σε σύμβαση ρύθμισης ώστε το σύνολο των οφειλομένων σε καθυστέρηση να υπερβαίνει σωρευτικά την αξία τριών δόσεων, ο δανειστής θα μπορούσε να καταγγείλει τη ρύθμιση. Με την καταγγελία, «αναβίωναν» άμεσα οι αρχικές απαιτήσεις στο ύψος που είχαν πριν τη ρύθμιση, καθιστώντας τες ληξιπρόθεσμες και απαιτητές και συνεχίζοντας τον εκτοκισμό με τους όρους της αρχικής σύμβασης, αφαιρουμένων όσων είχαν ήδη καταβληθεί.

Το πιο επίμαχο σημείο ήταν ότι η σύμβαση ρύθμισης θα αποτελούσε εκτελεστό τίτλο για το σύνολο των απαιτήσεων. Με απλά λόγια, ο δανειστής δεν θα χρειαζόταν να προσφύγει στο δικαστήριο για διαταγή πληρωμής, ανοίγοντας τον δρόμο για μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς προηγούμενη δικαστική κρίση. Η ισχύς του εκτελεστού τίτλου θα επεκτεινόταν και σε εγγυητές, συνοφειλέτες και ασφαλειοδότες.

Νομικοί επισήμαναν ακόμη ότι οι καθυστερήσεις δεν θα ήταν αναγκαίο να είναι συνεχόμενες, γεγονός που θα καθιστούσε ευκολότερη την καταγγελία μιας ρύθμισης, ειδικά σε περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων. Τόνισαν επίσης ότι δανειολήπτες που αποδέχθηκαν «κούρεμα» και αναγνώριση υπολοίπου, θα κινδύνευαν, σε περίπτωση νέας αστοχίας, να βρεθούν και πάλι αντιμέτωποι με το αρχικό, υψηλότερο χρέος και τους συσσωρευμένους τόκους, χωρίς ουσιαστικό περιθώριο δικαστικής άμυνας.

Η επιχειρηματολογία και η αντίδραση

Κυβερνητικά στελέχη υποστήριζαν ότι η πρόβλεψη για τρεις αντί για δύο χαμένες δόσεις πριν την καταγγελία παρείχε στον οφειλέτη «δεύτερη ευκαιρία». Ωστόσο, δικηγορικοί κύκλοι και φορείς δανειοληπτών αντέτειναν ότι αυτή η αλλαγή ήταν δευτερεύουσα μπροστά στη θεσμοθέτηση εκτελεστού τίτλου χωρίς δικαστική διαμεσολάβηση, εξέλιξη που κατά τη γνώμη τους συνιστά συνταγματικά και νομικά προβληματική παράκαμψη της Δικαιοσύνης. Υπενθύμισαν μάλιστα ότι ανάλογο προνόμιο παλαιότερα είχε αποδοθεί σε τράπεζα δημοσίου χαρακτήρα και αμφισβητήθηκε δικαστικά όταν απώλεσε τον δημόσιο χαρακτήρα της.

Το παρασκήνιο με την απουσία των servicers από τη Βουλή

Στη συζήτηση στη Βουλή καταγράφηκε η απουσία των servicers. Κυβερνητικές τοποθετήσεις απέδωσαν την απουσία σε «δυσαρέσκεια» ή φόβο για το περιεχόμενο του νομοσχεδίου. Ωστόσο, σύμφωνα με επιστολή που εστάλη στον πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων κ. Κοτρονιά και κοινοποιήθηκε μεταξύ άλλων στον υπουργό Οικονομικών κ. Πιερρακάκη, στη Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους και σε αρμόδιο διευθυντή της Τράπεζας της Ελλάδος (κ. Τσικρυπή), οι εταιρείες κλήθηκαν να παραστούν μόλις 56 λεπτά πριν από την έναρξη της συνεδρίασης. Στην επιστολή διατυπώνεται έντονη διαμαρτυρία για την καθυστερημένη πρόσκληση, που πρακτικά καθιστούσε αδύνατη την παρουσία τους.

Ανοιχτά μέτωπα: Προκαταβολή 15% και πανοτόκια

Παρά την απόσυρση του άρθρου 23, φορείς δανειοληπτών επισήμαναν ότι στο νομοσχέδιο παραμένουν διατάξεις που προκαλούν ανησυχία, όπως η προκαταβολή 15% για την ένταξη σε ρυθμίσεις και ζητήματα που άπτονται των λεγόμενων «πανοτοκίων». Επιπλέον, έγινε λόγος για ύπαρξη συναφών ρυθμίσεων στον εξωδικαστικό μηχανισμό, που επίσης χρειάζονται επανεξέταση. Η κυβέρνηση καλείται να δώσει σαφείς απαντήσεις για τα επόμενα βήματα και να εξασφαλίσει ισορροπία ανάμεσα στην ανάκτηση οφειλών και την προστασία των πολιτών.

Το κοινωνικό αποτύπωμα

Η συζήτηση διεξάγεται στη σκιά υποθέσεων που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη. Ενδεικτικά αναφέρθηκε η πρόσφατη περίπτωση ηλικιωμένης στη Θεσσαλονίκη, με υψηλό ποσοστό αναπηρίας, για την οποία εκδόθηκε προσωρινή αναστολή έξωσης. Τέτοιες ιστορίες αναδεικνύουν το διακύβευμα: την ανάγκη για βιώσιμες ρυθμίσεις και αποτελεσματική προστασία της κύριας κατοικίας, ώστε η αναγκαστική εκτέλεση να μην αποτελεί το πρώτο, αλλά το έσχατο μέτρο.

Διαβάστε ακόμη

«Σάρωσαν» την Πλάκα πριν τη φονική έκρηξη - Έκλεβαν χαλκό και μουσικά όργανα

Ιράν: Εντολή Χαμενεΐ για «άμεση απάντηση χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς» σε πιθανή επίθεση

Έκτακτο δελτίο καιρού: Πού θα «χτυπήσουν» βροχές και καταιγίδες τις επόμενες ώρες - Live η πορεία της κακοκαιρίας

«Μια Ελλάδα που πεθαίνει μπροστά στα μάτια μας»: Το τέλος της «Μουριάς» έγινε θέμα στον Guardian