Κι όμως: Ποια ζώα στη φύση «φτιάχνονται» με αλκοόλ και μανιτάρια

Κηρόπτερα που τα τσούζουν και αφρικανικοί ελέφαντες που σωριάζονται...

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Πριν λίγες ημέρες, οι Αρχές της Σον-ε-Λουάρ στη Γαλλία έκαναν μια ανάρτηση στα social media και ζήτησαν από οδηγούς που κινούνταν σε συγκεκριμένη περιοχή να είναι πολύ προσεκτικοί.

Αφορμή στάθηκε ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στο οποίο εμφανιζόταν ένα ελάφι να κινείται σε κύκλους σε ένα άδειο χωράφι, σχεδόν σε... έξαλλη κατάσταση, μέχρι τελικά να σωριαστεί.

Κανείς δεν έχει καταλάβει μέχρι σήμερα, αν το ζώο ήταν τελικά χτυπημένο, αν έπασχε από κάποια νευρολογική διαταραχή ή αν ήταν μεθυσμένο. Ναι, υπήρξε και αυτή η εκδοχή γιατί δεν είναι μόνο ο άνθρωπος στο ζωικό βασίλειο που του αρέσει να... φτιάχνεται.

Υπάρχουν κι άλλα άγρια ζώα που φαίνεται ότι διασκεδάζουν να κάνουν κεφάλι με διάφορους τρόπους, είτε επιλέγοντας παπαρούνες και παραισθησιογόνα μανιτάρια, είτε τρώγοντας φρούτα και καρπούς που περιέχουν αλκοόλ.

Μάλιστα, παρότι θεωρητικά αυτό φέρεται στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων να συμβαίνει κατά λάθος, οι επιστήμονες υποψιάζονται, σύμφωνα με το National Geographic ότι οι χιμπαντζήδες ενδεχομένως να αναζητούν και σκόπιμα το ισοδύναμο δύο αλκοολούχων ποτών την ημέρα.

Κηρόπτερο που τα τσούζει

Το κηρόπτερο κέδρου δεν είναι δα και το πιο διαδεδομένο πουλί. Πρόκειται για ένα ωδικό πτηνό που ζει κυρίως στη Βόρεια Αμερική και ξεχωρίζει για το λοφίο στο κεφάλι του, τη χαρακτηριστική μαύρη μάσκα στα μάτια και το κίτρινο χρώμα στην ουρά του. Όπως επίσης και για τη δυνατότητα να τρέφεται αποκλειστικά με φρούτα και μούρα για μήνες. Η διατροφή αυτή αποτελεί εξαιρετική πηγή ενέργειας αλλά κρύβει και κινδύνους.

Οι φυσικές ζύμες αρχίζουν να προκαλούν ζύμωση στα ώριμα φρούτα, μετατρέποντας τα σάκχαρα σε αιθανόλη και διοξείδιο του άνθρακα. Αν το φρούτο δεν έχει αρχίσει να σαπίζει, τεχνικά είναι ασφαλές για κατανάλωση, αλλά μπορεί να μεθύσει τα πουλιά. Όπως και οι άνθρωποι, τα μεθυσμένα κηρόπτερα παρουσιάζουν πιο αργά αντανακλαστικά και μειωμένη ικανότητα λήψης αποφάσεων, κάτι που αυξάνει τις πιθανότητες να πέσουν θύματα αρπακτικών, οχημάτων ή να συγκρουστούν με παράθυρα. Με απλά λόγια, μην τρώτε μούρα και βγαίνετε μακριά από τη φωλιά σας...

Αλκοόλ και ζώα...

Μια μελέτη του 2020, υπό την καθοδήγηση του ζωολόγου Πιότρ Τριγιανόφσκι από το Πανεπιστήμιο Επιστημών Ζωής του Πόζναν στην Πολωνία, ανέλυσε επιστημονικές εργασίες και βίντεο στο YouTube που κατέγραφαν 55 είδη πουλιών να καταναλώνουν αλκοόλ — συμπεριλαμβανομένων ημι-άγριων ζώων και κατοικιδίων. Πολλά από τα βίντεο έδειχναν παπαγάλους, κορακοειδή και άλλα στερεοτυπικά «έξυπνα» είδη πουλιών να πίνουν από ανθρώπινα ποτά.

«Γιατί το κάνουν; Πιθανότατα για τον ίδιο λόγο που πηγαίνουμε κι εμείς στα μπαρ», λέει ο Τριγιανόφσκι.

Οι αφρικανικοί ελέφαντες μεθούν από φρούτα

Αναφορές για αφρικανικούς ελέφαντες που μεθούν αφού φάνε ζυμωμένα φρούτα από το δέντρο marula υπάρχουν τόσο στη λαϊκή κουλτούρα όσο και στην επιστημονική βιβλιογραφία. Ορισμένοι επιστήμονες αμφισβητούν την εγκυρότητα αυτών των αναφορών, επικαλούμενοι το τεράστιο μέγεθος των ελεφάντων και τις μεγάλες ποσότητες αλκοόλ που θα χρειάζονταν για να μεθύσουν.

Ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, η Μαρέικε Γιάνιακ μελέτησε πώς διαφορετικά είδη μεταβολίζουν την αιθανόλη. Η μελέτη της το 2020 στο περιοδικό Biology Letters διαπίστωσε τεράστια γενετική ποικιλία στον τρόπο με τον οποίο διάφορα είδη επεξεργάζονται την αφυδρογονάση του αλκοόλ, το βασικό ένζυμο που διασπά την αιθανόλη.

Ίσως όχι τόσο παράξενα, δεδομένης της σχέσης μας με το αλκοόλ, οι άνθρωποι είναι πολύ αποτελεσματικοί στη διάσπαση της αιθανόλης, κάτι που κάνει πιο δύσκολο να μεθύσουμε σε σχέση με άλογα, αγελάδες και γουρούνια. Η Janiak διαπίστωσε ότι πολλά είδη που τρέφονται με φρούτα μπορούν να αποτοξινώνουν πολύ αποτελεσματικά την αιθανόλη, πιθανόν λόγω της φυσικά παραγόμενης αιθανόλης στα υπερώριμα φρούτα.

Οι αφρικανικοί ελέφαντες, ωστόσο, έχουν μια γενετική μετάλλαξη που δυσκολεύει τον μεταβολισμό της αφυδρογονάσης του αλκοόλ, κάτι που υποδηλώνει ότι μπορούν πράγματι να μεθύσουν από τους καρπούς marula, λέει η υποστηρίζει η Γιάνιακ. Παρ’ όλα αυτά, πιθανότατα δεν αναζητούν την ευχαρίστηση — απλώς πεινούν.

«Η παραγωγή αιθανόλης συμβαίνει όταν υπάρχει ζάχαρη, και η ζάχαρη είναι ενέργεια. Η ικανότητα πέψης της αιθανόλης ίσως τους επιτρέπει να τρώνε περισσότερα φρούτα που τεχνικά θεωρούνται χαλασμένα».

Τάρανδοι που αγαπούν παραισθησιογόνα μανιτάρια

Στη Σιβηρία, οι τάρανδοι — το ζώο που οι Βορειοαμερικανοί αποκαλούν caribou — μοιράζονται τον βιότοπό τους με το παραισθησιογόνο μανιτάρι Amanita muscaria, γνωστό και ως fly agaric. Ο μύκητας αυτός, που αποκαλείται και «χριστουγεννιάτικο μανιτάρι» λόγω του κόκκινου καπέλου του με τις λευκές κηλίδες, είναι επίσης αγαπημένο των σαμάνων της Σιβηρίας, οι οποίοι το χρησιμοποιούν ως «μεθυστικό και παραισθησιογόνο», σύμφωνα με μελέτη του 2018.

Βιολόγοι έχουν καταγράψει τάρανδους να τρώνε αυτό το δηλητηριώδες αλλά θρεπτικό μανιτάρι, του οποίου οι τοξίνες εξουδετερώνονται από τα πολύπλοκα στομάχια τους.

Δεν είναι σαφές αν η κατανάλωση του μύκητα προκαλεί στα οπληφόρα ναυτία, εμετό και αποπροσανατολισμό όπως συμβαίνει στους ανθρώπους.

Δενδρόμυγες και νέκταρ από φοίνικες

Στην Ταϊλάνδη, τη Μαλαισία και το Βόρνεο, επτά είδη δενδρόμυγας τρέφονται κυρίως με νέκταρ από φοίνικες bertam. Το νέκταρ αυτών των δέντρων υφίσταται γρήγορα ζύμωση, μετατρεπόμενο σε ένα γλυκό σιρόπι με περιεκτικότητα σε αλκοόλ άνω του 3%. Αλλά αν υποτιμάς τις δενδρόμυγες και θεωρείς ότι με 3% θα πέσουν τάβλα, καλύτερα να αναθεωρήσεις. Όπως γράφει το National Geographic δεν χαμπαριάζουν καθόλου...