Ο μεγαλύτερος σεισμός της Ιστορίας ισοπεδώνει τη νότια Χιλή: 1655 νεκροί και 2 εκατ. άστεγοι – Τα 9,5 ρίχτερ προκάλεσαν φονικό τσουνάμι

Μια μέρα σαν σήμερα, στις 22 Μαΐου του 1960, ο ισχυρότερος σεισμός που έχει καταγραφεί στην Ιστορία — μεγέθους 9,5 Ρίχτερ — έπληξε τη νότια Χιλή. Ο σεισμός πήρε το όνομά του Σεισμός της Βαδίβια, από την πόλη που επλήγη περισσότερο από όλες.

Ο σεισμός στη Βαλδίβια άφησε δύο εκατομμύρια ανθρώπους άστεγους, τραυμάτισε τουλάχιστον 3.000 και σκότωσε περίπου 1.655. Η οικονομική ζημιά ανήλθε συνολικά σε 550 εκατομμύρια δολάρια (πάνω από 4,8 δισ. δολάρια, με σημερινές τιμές).

Ο ισχυρός σεισμός σημειώθηκε στις 15:11 μετά το μεσημέρι περίπου 160 χλμ. από τις ακτές της Χιλής, παράλληλα με την πόλη Βαλδίβια. Το εστιακό βάθος ήταν σχετικά ρηχό, υπολογιζόμενο στα 33 χλμ.

Μια σειρά προσεισμών την προηγούμενη μέρα είχαν προειδοποιήσει για την επερχόμενη καταστροφή. Μάλιστα ένας σεισμός μεγέθους 8,1 Ρίχτερ προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στην πόλη Κονσεπσιόν. Ο σεισμός στη Βαλδίβια προκάλεσε ένα τεράστιο τσουνάμι που διέσχιε σχεδόν ολόκληρο τον Ειρηνικό. Πολλές πόλεις της Χιλής υπέστησαν σημαντικές ζημιές, συμπεριλαμβανομένου του Puerto Montt, όπου σημειώθηκε εντυπωσιακή καθίζηση του εδάφους, ενώ στη Βαλδίβια σχεδόν τα μισά από τα κτίρια κατέστησαν ακατοίκητα. Αν και ο όλεθρος που προκλήθηκε από τον σεισμό δεν ήταν ασήμαντος, τα περισσότερα θύματα προήλθαν από το τσουνάμι που ανήλθε σε ύψος 25 μέτρων στην έκταση της ακτογραμμής της Χιλής - που οριοθετείται από τις πόλεις Lebu και Puerto Aisen—παράλληλα με την πλάκα καταβύθισης.

Παράκτια χωριά, όπως το Τολτέν, εξαφανίστηκαν! Στα αλλεπάλληλα φιόρδ που σχηματίζουν τις ανατολικές ακτές του Ειρηνικού εκατοντάδες μικρά νησιά καταποντίστηκαν, ενώ άλλα ξεπήδησαν από τον βυθό του ωκεανού. Νέα ηφαίστεια γεννήθηκαν, ενώ λίμνες εξαφανίστηκαν για πάντα στα έγκατα της γης. Αν και ο αριθμός των νεκρών δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ επακριβώς, οι πρώτες εκτιμήσεις που κυμαίνονταν σε πολλές χιλιάδες μειώθηκαν σε 1.655. Έχουν δημοσιευτεί διάφορες εκτιμήσεις: Το Γεωλογικό Ινστιτούτο Ηνωμένων Πολιτειών (USGS) αναφέρει μελέτες με αριθμούς νεκρών από 2.231, 3.000, ή ακόμα και 5.700. Ενώ μια άλλη πηγή αναφέρει εκτίμηση για 6.000 νεκρούς.

Επίσης περίπου 3.000 άνθρωποι τραυματίστηκαν. Τα κύματα του τσουνάμι προκάλεσαν ζημιές εκατομμυρίων δολαρίων στον κόλπο Hilo στη Χαβάη, όπου σκότωσαν επίσης 61 ανθρώπους. Όταν έφτασαν στο ιαπωνικό νησί Χονσού, 22 ώρες μετά τον σεισμό, τα κύματα είχαν υποχωρήσει σε περίπου 5,5 μέτρα ύψος και κατέστρεψαν πάνω από 1.600 σπίτια ενώ σκότωσαν 138 ανθρώπους! Στις Φιλιππίνες, τα κύματα του τσουνάμι άφησαν 32 νεκρούς και αγνοούμενους. Το Crescent City της Καλιφόρνια αντιμετώπισε κύματα έως και 1,7 μέτρα. Επίσης, ο σεισμός προκάλεσε πλήθος κατολισθήσεων, κυρίως στις παγετωνικές κοιλάδες των Άνδεων.
Δύο μέρες αργότερα το ηφαίστειο Cordon Caulle στην περιοχή Lake της Χιλής εξερράγη μετά σχεδόν 40 χρόνια αδράνειας, ένα γεγονός που πιστεύεται από ορισμένους σεισμολόγους ότι συνδέεται με τον σεισμό.