Ηλεκτρονικές απάτες: Όταν ένα SMS αρκεί για να χαθούν χιλιάδες ευρώ

«Ήταν ένα απλό SMS». Έτσι ξεκινούν, σχεδόν πάντα, οι ιστορίες των θυμάτων ηλεκτρονικής απάτης.

Οι ηλεκτρονικές απάτες δεν ξεκινούν με κάτι προφανώς ύποπτο. Δεν εμφανίζονται με «κόκκινα φώτα». Αντιθέτως, ξεκινούν με κάτι οικείο: ένα μήνυμα στο κινητό, ένα email, μια ειδοποίηση που μοιάζει απολύτως φυσιολογική και καθημερινή.

Πρόσφατα, δύο άνθρωποι από τον στενό μου κύκλο — καθημερινοί πολίτες, εργαζόμενοι, άνθρωποι που χρησιμοποιούν συστηματικά την τεχνολογία και το τραπεζικό σύστημα — εξαπατήθηκαν μέσα σε λίγα μόλις λεπτά.

Ο πρώτος έλαβε ένα SMS που φαινόταν να προέρχεται από εταιρεία courier. Το μήνυμα τον ενημέρωνε ότι υπάρχει δέμα σε εκκρεμότητα και ότι απαιτείται μια απλή επιβεβαίωση. Λίγα λεπτά αργότερα, 500 ευρώ είχαν αφαιρεθεί από τον τραπεζικό του λογαριασμό.

Ο δεύτερος έλαβε μήνυμα ότι δικαιούται πόντους και δώρο από την τράπεζά του. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, 2.000 ευρώ μεταφέρθηκαν σε τρεις διαδοχικές συναλλαγές σε λογαριασμούς του εξωτερικού.

Και στις δύο περιπτώσεις, οι δράστες δεν εκμεταλλεύτηκαν την άγνοια. Εκμεταλλεύτηκαν την εμπιστοσύνη, τη συνήθεια και τη βιασύνη.

Οι αριθμοί πίσω από το φαινόμενο

Σύμφωνα με καταγραφές της Ελληνικής Αστυνομίας, από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Αύγουστο του 2025 δηλώθηκαν περισσότερες από 5.000 περιπτώσεις ηλεκτρονικής απάτης στη χώρα, με σημαντικό ποσοστό να αφορά ψηφιακά μέσα. Η αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος εκτιμάται κοντά στο 40%. Παράλληλα, στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι μόνο το 2024 καταγράφηκαν εκατοντάδες χιλιάδες περιστατικά απάτης με κάρτες, με συνολικές ζημίες που ξεπερνούν τα 20 εκατομμύρια ευρώ.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς δεν υπάρχουν απλώς στατιστικές. Υπάρχουν άνθρωποι που είδαν τις οικονομίες τους να χάνονται μέσα σε δευτερόλεπτα.

Εκτιμήσεις από αρμόδιους φορείς και επαγγελματίες του χώρου δείχνουν ότι:

• η ετήσια αύξηση των ηλεκτρονικών απατών κυμαίνεται μεταξύ 35% και 45%,
• σχεδόν οι μισές σχετίζονται άμεσα με τραπεζικές συναλλαγές και e-banking,
• περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις δεν καταγγέλλονται ποτέ,
• η μέση οικονομική ζημία ανά θύμα κυμαίνεται από 2.000 έως 6.000 ευρώ.

Ποιες μορφές απάτης εμφανίζονται συχνότερα

Σχεδόν τέσσερις στις δέκα απάτες ξεκινούν από phishing, smishing ή vishing — ένα SMS, ένα email ή ένα τηλεφώνημα.
Ακολουθούν οι καθαρά τραπεζικές απάτες, οι απάτες μέσω αγγελιών και online αγορών, τα λεγόμενα «romance scams» και άλλες μορφές ψηφιακής εξαπάτησης.

Το κοινό στοιχείο; Ένα μήνυμα που δημιουργεί αίσθηση επείγοντος.

Ποιοι πέφτουν θύματα – και γιατί το στερεότυπο δεν ισχύει

Σε αντίθεση με τη διαδεδομένη αντίληψη, τα θύματα δεν είναι μόνο ηλικιωμένοι ή άτομα με περιορισμένη τεχνολογική γνώση. Αντιθέτως, σημαντικό ποσοστό προέρχεται από ηλικιακές ομάδες που χρησιμοποιούν καθημερινά το τραπεζικό σύστημα και τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Η εμπειρία από την υπηρεσιακή πρακτική δείχνει ότι όσο μεγαλύτερη είναι η εξοικείωση με το σύστημα, τόσο αυξάνεται και το αίσθημα ασφάλειας — ένα στοιχείο που οι δράστες γνωρίζουν καλά και εκμεταλλεύονται.

Το ίδιο μοτίβο, ξανά και ξανά

Η εξέλιξη μιας απάτης ακολουθεί συνήθως συγκεκριμένα βήματα:

• 1. Μήνυμα με επείγον ή δελεαστικό περιεχόμενο
• 2. Σύνδεσμος προς πλαστή ιστοσελίδα
• 3. Υποκλοπή κωδικών ή κωδικών μίας χρήσης (OTP)
• 4. Άμεση μεταφορά χρημάτων
• 5. Καθυστέρηση καταγγελίας, που δυσκολεύει τον εντοπισμό

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα χρήματα μεταφέρονται σε δευτερόλεπτα, συχνά σε λογαριασμούς εκτός Ελλάδας.

Τι κάνουν τα θύματα μετά

Οι περισσότεροι επικοινωνούν με την τράπεζά τους. Λιγότεροι προχωρούν σε επίσημη καταγγελία. Ένα σημαντικό ποσοστό δεν κάνει καμία ενέργεια.

Η μη καταγγελία, όμως, δεν προστατεύει το θύμα. Προστατεύει τον δράστη.

Τι πρέπει να κάνετε άμεσα αν πέσετε θύμα ηλεκτρονικής απάτης:

• Επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας και ζητήστε πάγωμα λογαριασμού ή κάρτας
• Αλλάξτε όλους τους κωδικούς σας από άλλη συσκευή
• Προχωρήστε σε καταγγελία στην Ελληνική Αστυνομία
• Μην ντραπείτε και μην το αποκρύψετε

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε:

• Καμία τράπεζα, δημόσια υπηρεσία ή courier δεν ζητά κωδικούς ή OTP μέσω SMS
• Δεν πατάμε συνδέσμους από μηνύματα, ακόμη κι αν φαίνονται επίσημα
• Ελέγχουμε πάντα τη διεύθυνση της ιστοσελίδας
• Ενεργοποιούμε τον διπλό έλεγχο ταυτότητας
• Σε περίπτωση αμφιβολίας, επικοινωνούμε εμείς με τον επίσημο φορέα

Συμπέρασμα

Οι ηλεκτρονικές απάτες δεν είναι απλώς «έξυπνα κόλπα». Είναι οργανωμένο έγκλημα που βασίζεται στην ανθρώπινη εμπιστοσύνη. Όσο ένα απλό SMS αρκεί για να χαθούν εκατοντάδες ή χιλιάδες ευρώ, η ενημέρωση, η ψυχραιμία και η έγκαιρη αντίδραση παραμένουν τα ισχυρότερα όπλα μας.

Και ας μην το ξεχνάμε: πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει ένας άνθρωπος — ο πατέρας, η μητέρα, ο φίλος μας. Η πρόληψη ξεκινά από την προσωπική επαγρύπνηση.

Διαβάστε ακόμη

Η τακτική που φέρνει θύματα μετανάστες, οι βολικά απενεργοποιημένες κάμερες του Λιμενικού και το κακό τάιμινγκ του επιτελείου του Τσίπρα

Τέμπη: Αβεβαιότητα για την πυραντοχή των καθισμάτων των τρένων - Τι καταγγέλλουν οι συγγενείς και πραγματογνώμονες

Διπλωματικό «σπριντ» δύο εβδομάδων - Η δύσκολη γεωπολιτική εξίσωση και οι κινήσεις της Αθήνας

Προβλήματα από την κακοκαιρία στην Κέρκυρα - Ανεμοστρόβιλος στον Αφιώνα προκάλεσε ζημιές σε σπίτια