Η άλλη πλευρά του ελληνικού τουρισμού: Εργασία 15 ωρών, «μαύρα» μεροκάματα και τρώγλες - «Έφτυσα αίμα για να πληρωθώ»

Κλαδικές συμβάσεις εργασίας που δεν τηρούνται, δωδεκάωρη ή ακόμα και 15ωρη απασχόληση, χρήματα για κάθε είδους υπερωρίες και αργίες που δεν καταβάλλονται, καθυστερήσεις στους μισθούς, «μαύρη» εργασία, εργαζόμενοι που στοιβάζονται σε τρώγλες και πολύ μικρούς και ακατάλληλους χώρους, προκειμένου να βρουν λίγες ώρες ξεκούραση. Αυτή είναι η εικόνα, με την οποία βρίσκονται πολύ συχνά αντιμέτωποι περίπου 380.000 εργαζόμενοι στον εποχικό τουρισμό.

Η βαριά βιομηχανία της ελληνικής οικονομίας, ο τουρισμός, πίσω από τη φανταχτερή και πολυτελή προμετωπίδα της, κρύβει επιμελώς ιστορίες που με μία μικρή δόση υπερβολής θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι παραπέμπουν σε… ρωμαϊκή γαλέρα. Το μεροκάματο βγαίνει κάτω από πολύ σκληρές συνθήκες και στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν αντιστοιχεί στο μέγεθος του μόχθου που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι.

Το αποτέλεσμα είναι πολλοί, ακόμα και για χρόνια, εποχικά εργαζόμενοι στον τουρισμό, να έχουν γυρίσει την πλάτη στις ελληνικές επιχειρήσεις και να αναζητούν την τύχη τους σε άλλες χώρες, ανταγωνιστικές προς την Ελλάδα. Νέοι άνθρωποι, με πολύ αντοχή, και όρεξη για δουλειά, επιλέγουν να ξενιτευτούν για λίγους μήνες κάθε χρόνο στην Κύπρο, τη Μάλτα, την Ισπανία, ακόμα και την Αλβανία, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας, υψηλότερους μισθούς και ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης.

Κλαδικές συμβάσεις που δεν εφαρμόζονται

Ειδικότερα και σύμφωνα με όσα αναφέρει στο ethnos.gr ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Επισιτισμό – Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ), Γιώργος Χότζογλου, μπορεί να έχουν υπογραφεί κλαδικές συμβάσεις εργασίας, των οποίων οι όροι ικανοποιούν σε γενικές γραμμές τους εργαζομένους, ωστόσο, το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι δεν εφαρμόζονται στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, αν και είναι υποχρεωτικό να εφαρμοστούν.

«Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν υπογραφεί στο χώρο μας δύο κλαδικές συμβάσεις εργασίας, οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί ως υποχρεωτικές από το Υπουργείο Εργασίας. Με βάση αυτές η αύξηση των μισθών έφτασε σωρευτικά το 20%, δηλαδή οι μισθοί του 2023 έφτασαν αυτούς του 2011. Αν εφαρμοζόταν αυτές οι συλλογικές συμβάσεις, ο μέσος μισθός ενός εργαζόμενου, μαζί με όλες τις υπερωρίες, την προσαύξηση της Κυριακής και τα λοιπά, θα έφτανε καθαρά τα 1.500 ευρώ. Όμως, το πρόβλημα είναι ότι, δυστυχώς, δεν εφαρμόζονται οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας», τονίζει στο ethnos.gr ο κ. Χότζογλου.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει την πριν από δύο μήνες υπογραφείσα μεγαλύτερη κλαδική σύμβαση στη χώρα, η οποία αφορούσε περίπου 300.000 εργαζόμενους στον τουρισμό και 80.000 επιχειρήσεις. Όπως λέει, ούτε το 5% αυτών των επιχειρήσεων δεν εφαρμόζει τη συγκεκριμένη σύμβαση, ενώ από τα περίπου 15.000 ξενοδοχεία που διαθέτει η χώρα, αυτή εφαρμόζεται στα περίπου 1.500, δηλαδή στο 10%.

«Και μετά αναρωτιούνται οι επιχειρηματίες, γιατί δεν βρίσκουν προσωπικό. Οι εργαζόμενοι δεν έχουν κάτι να περιμένουν και φεύγουν για δουλειά σε ανταγωνιστικές με την Ελλάδα χώρες. Το αποτέλεσμα είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις να γεμίζουν με εργαζόμενους από το Πακιστάν, τις Φιλιππίνες και αλλού. Μάλιστα, όλα αυτά γίνονται με την ανοχή της κυβέρνησης, η οποία ισχυρίζεται ότι απαγορεύεται η 7ήμερη εργασία, όμως ένας πάρα πολύ μεγάλος αριθμός εργαζομένων χτυπάει κάρτα εφτά ημέρες την εβδομάδα. Και αυτό φαίνεται στο Υπουργείο Εργασίας. Φαίνεται ότι εργαζόμενοι δουλεύουν 15 ώρες την ημέρα επί εφτά ημέρες την εβδομάδα», υποστηρίζει ο κ. Χότζογλου.

Άθλιες συνθήκες διαβίωσης σε ακατάλληλα καταλύματα

Ο ίδιος χαρακτηρίζει, παράλληλα, ως άθλιες τις συνθήκες διαβίωσης των εργαζομένων στα καταλύματα που τους προσφέρονται για ξεκούραση από τις επιχειρήσεις. Όπως λέει, τρεις και τέσσερις εργαζόμενοι, σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και του αντίθετου φύλου, αναγκάζονται να κοιμούνται για μήνες σε τρώγλες 25 ή 30 τετραγωνικών μέτρων.

«Να αναφέρω ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τέσσερις εργαζομένους στην ίδια επιχείρηση, οι οποίοι αναγκάζονταν να κοιμούνται σε ένα κατάλυμα με δύο κρεβάτια. Ο εργοδότης τους έβαζε να δουλεύουν ανά δύο σε αντίθετες βάρδιες, για να μπορούν να κοιμούνται διαφορετικές ώρες. Αυτό σήμαινε ότι, αν κάποιος είχε ρεπό ή ήταν αδιάθετος, ένας από τους άλλους δεν είχε που να κοιμηθεί. Δυστυχώς, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν υπάρχουν και απορώ με την ιδέα του Κωστή Χατζηδάκη να μετατρέψει την Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία ήταν ούτως ή άλλως υποστελεχωμένη, σε ανεξάρτητη Αρχή. Το μόνο που κατάφερε, ήταν να τη μετατρέψει σε… αόρατη Αρχή. Πιστέψαμε ότι με τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης τελειώσαμε με τον κορονοϊό το 2021 αλλά, δυστυχώς, η πανδημία απλώς τις είχε κοιμήσει», σημειώνει ο πρόεδρος της ΠΟΕΕΤ.

Δεν επαρκεί το επίδομα ανεργίας

Ο κ. Χότζογλου κάνει αναφορά και στο επίδομα ανεργίας, που λαμβάνουν οι εποχικά εργαζόμενοι μετά τη λήξη της σύμβασής τους, το οποίο αναφέρει ότι έχει κολλήσει σε μνημονιακή διάταξη του 2013 και δίνεται μόνο για τρεις μήνες.

«Αν κάποιος εργάζεται σε τουριστική επιχείρηση της Κρήτης ή άλλων περιοχών της Νότιας Ελλάδας και τελειώσει η σύμβασή του στο τέλος Οκτωβρίου, θα δικαιούται επίδομα ανεργίας για το Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο. Μέχρι να ξαναπιάσει δουλειά στα μέσα της άνοιξης, δεν θα έχει κανένα εισόδημα. Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα για τους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας, όπου η σαιζόν ξεκινάει αργότερα και ολοκληρώνεται στο τέλος ή και στα μέσα Σεπτεμβρίου. Αυτοί οι εργαζόμενοι μένουν περισσότερους μήνες χωρίς εισόδημα», υποστηρίζει ο κ. Χότζογλου.

«Διαφορετικές επιχειρήσεις αλλά ίδιες κακές συνθήκες»

Πολλά χρόνια δουλεύει στον εποχιακό τουρισμό η 45χρονη Γ.Τ. Ως πιστοποιημένη μασέρ έχει προσφέρει τις υπηρεσίες της στα spa πολλών ξενοδοχείων της νησιωτικής αλλά και της ηπειρωτικής Ελλάδας. Όπως λέει στο ethnos.gr, σχεδόν σε κάθε επιχείρηση βρέθηκε αντιμέτωπη με κακές συμπεριφορές από εργοδότες και διευθυντές, σε πολλές περιπτώσεις σχεδόν… παρακαλούσε για να λάβει έστω και με καθυστέρηση τα δεδουλευμένα της και έχει κοιμηθεί ακόμα και σε καταλύματα πολύ μικρά για δύο ή τρία άτομα, κάποια από τα οποία είχαν τουαλέτα αλλά δεν μπορούσες να κάνεις ένα μπάνιο.

«Παίρναμε τις πετσετούλες μας και τα εσώρουχά μας και για ντους πηγαίναμε στο σπα του ξενοδοχείου, αφού το δωμάτιό μας δεν είχε ντουζιέρα. Και αυτό επαναλαμβανόταν κάθε μέρα. Περιττό να περιγράψω την κατάσταση που δημιουργείται, όταν δύο ή τρεις κοπέλες μένουμε μαζί για μήνες σε ένα μικρό δωμάτιο και κυρίως όταν δουλεύουμε σε διαφορετικές βάρδιες. Όταν πηγαίνεις να ξεκουραστείς, μία συγκάτοικος μπορεί να ετοιμάζεται για δουλειά και μόλις αυτή φύγει σε πάρει ο ύπνος, μπορεί να επιστρέφει από τη βάρδια της η τρίτη συγκάτοικος και να ξυπνήσεις. Σε ό,τι αφορά την καταβολή των δεδουλευμένων, σε αρκετές περιπτώσεις έχω μαλώσει, έχω μιλήσει με ιδιαίτερη ευγένεια, έχω ακόμα και παρακαλέσει, για να μου τα δώσουν ακόμα και μετά από εβδομάδες καθυστέρηση. Σε μία περίπτωση έφτασαν τα Χριστούγεννα, είχα απολυθεί, αφού τελείωσε η σαιζόν και η επιχείρηση μου χρωστούσε δεδουλευμένα δύο μηνών. Τα πήρα τελικά αλλά ‘’έφτυσα αίμα’’, για να γίνει αυτό», λέει στο ethnos.gr η Γ.Τ.

Η ίδια βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση, όταν επιχειρήσεις τις ζητούσαν να παρέχει υπηρεσίες εκτός των καθηκόντων της.

«Αν και το επάγγελμά μου είναι μασέρ, εργοδότες παραθαλάσσιων ξενοδοχείων έχουν απαιτήσει να βγαίνω στην παραλία τις ώρες αιχμής μέσα στον καυτό ήλιο και να προσπαθώ να πείσω λουόμενους, ακόμα και μη πελάτες του ξενοδοχείου μας, να χρησιμοποιήσουν τα spa. Από το να χάσω τη δουλειά μου, αναγκάστηκα να το κάνω κι αυτό», σημειώνει.

«Το 12ωρο θεωρείται κανονικότητα»

Σε εστιατόρια της Χαλκιδικής ως σερβιτόρος εργάζεται τους καλοκαιρινούς μήνες τα τελευταία οκτώ χρόνια ο 29χρονος Σ.Κ. Όπως λέει στο ethnos.gr, μόνο ένας επιχειρηματίας, απ’ όσους συνεργάστηκε, τηρούσε το οκτάωρο και είχε προσλάβει επαρκή αριθμό ατόμων, για να βγαίνουν χωρίς προβλήματα οι δύο βάρδιες. Εξαίρεση αποτελούσαν κάποιες ιδιαίτερες ημέρες, όπως ο 15αύγουστος και το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, όταν δούλεψαν περισσότερες ώρες οι εργαζόμενοι αλλά πληρώθηκαν τις υπερωρίες. Στις υπόλοιπες επιχειρήσεις το 12ωρο, ακόμα και το 14ωρο, αποτελούσε κανονικότητα κυρίως τα Σαββατοκύριακα και στη φουλ σαιζόν.

«Όταν πηγαίνεις στις 11:00 το πρωί, για να ετοιμάσεις το μαγαζί, φτάνει 1:00 μετά τα μεσάνυχτα και εσύ ακόμα πηγαίνεις μία ρετσίνα ή γλυκό στον πελάτη, αισθάνεσαι το μυαλό σου απολύτως θολό και τα πόδια σου πρησμένα και να σε πονάνε. Όταν τελειώσει αυτή η απίστευτη ταλαιπωρία και σχολάσεις, συνειδητοποιείς ότι θα ξεκουραστείς για λίγες ώρες και την επόμενη ημέρα θα αντιμετωπίσεις πάλι την ίδια κατάσταση. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι αστείο να μιλάμε για πληρωμή των υπερωριών. Περιοριζόμαστε στα tips των πελατών και σε μισθούς αρκετά χαμηλούς. Αν μιλήσεις και διεκδικήσεις το δίκιο σου, το πιθανότερο είναι να απολυθείς», λέει ο Σ.Κ.

Ο ίδιος αναφέρεται και σε μία σαιζόν πριν από λίγα χρόνια, όταν από το τέλος Μαΐου μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου, σε τουριστικό προορισμό της Κασσάνδρας, αναγκάστηκε να μένει σε κατάλυμα δύο δωματίων με άλλους τρεις συναδέλφους του, εκ των οποίων οι δύο ήταν γυναίκες.

«Νομίζω ότι ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί ότι ήταν πολύ άβολο αυτό για τις κοπέλες, οι οποίες έπρεπε καθημερινά να μοιράζονται την ίδια τουαλέτα και το ίδιο μπάνιο με εμάς. Ιδίως τον πρώτο καιρό εγώ και ο άλλος συνάδελφός μου αναγκαζόμαστε να φεύγουμε από το δωμάτιο, για να πλυθούν και να ετοιμαστούν οι κοπέλες χωρίς άγχος και αμηχανία. Μπορεί να γίναμε μετά από λίγο καιρό μία όμορφη παρέα, όμως, δεν παύει αυτή η κατάσταση να μην είναι λειτουργική», αναφέρει ο Σ.Κ.

Διαβάστε ακόμη

Η άλλη πλευρά του ελληνικού τουρισμού: Εργασία 15 ωρών, «μαύρα» μεροκάματα και τρώγλες - «Έφτυσα αίμα για να πληρωθώ»

Προεκλογικό «φρένο» στο ΕΣΥ: Οι τρεις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που... μπήκαν στο συρτάρι

Θρίλερ με τη χειροβομβίδα στη Γλυφάδα: Ο «ενδιάμεσος κρίκος», τα ευρήματα στο σπίτι του και ο ισοβίτης

Γιατί καίγεται η Δυτική Ευρώπη: Τι συμβαίνει σε Γαλλία και Ισπανία - Τα μέτωπα και η κλιματική αλλαγή