Πανηγύρια και τον χειμώνα; Πώς ένας χώρος στο Κουκάκι δείχνει τη βαθιά ανάγκη για ανθρώπινη επαφή και ρίζες
Ο Παναγιώτης Λιαρόπουλος δάσκαλος παραδοσιακών χορών μας εξηγεί πως η νέα γενιά στην εποχή του ChatGpt και της ψηφιακής απομόνωσης ξανά αγαπά την παράδοση🕛 χρόνος ανάγνωσης: 10 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό
Μια φθινοπωρινή Πέμπτη του Σεπτέμβρη κάπου σε ένα στενάκι- εκεί ανάμεσα σε Κουκάκι και Νέο Κόσμο- ακούγονται οι ήχοι ενός μικρού πανηγυριού. Ροδίτικος, ζάραμος, μεσαρίτικος και τσάμικα, κορίτσια και αγόρια, χέρια πιασμένα σε κύκλο. Μια εικόνα συνηθισμένη τα αυγουστιάτικα καλοκαιρινά βράδια στα νησιά και τα χωριά, αλλά όχι τα κρύα βράδια του χειμώνα στην πόλη. Και όμως, καθημερινά σε ένα μικρό χώρο μια ομάδα αναβιώνει μια γιορτή αρχέγονη και με βαθιές ρίζες.
Τα «Αμυγδαλοτσακίσματα» είναι η χορευτική ομάδα παραδοσιακών χορών του ηθοποιού και σκηνοθέτη, Παναγιώτη Λιαρόπουλου. Ο ίδιος αγαπά την παράδοση όσο κανείς. Γαλουχημένος από μικρός σε αυτήν και τη «μαγεία της» αποφάσισε να δημιουργήσει μια παρέα και να μεταδώσει το πάθος τους για τους χορούς κάθε τόπου σε άλλους.
Δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο μιας και τα τελευταία χρόνια τα πανηγύρια όχι μόνο αναβιώνουν ξανά αλλά κάποιοι τα χαρακτηρίζουν η «καινούργια μόδα» καθώς η γενιά των Millenials και της Gen Ζ τα ενέταξε ξανά στην κουλτούρα της διασκέδασης τους. Τι και αν στα '80s και '90s πολλοί θέλησαν να τα αποτινάξουν από πάνω τους κάθε τι που θυμίζει την αγροτική καταγωγή τους ενώ η παράδοση θεωρήθηκε μπανάλ και κιτς μπροστά στα όσα έταζε η αστικοποίηση και ο δρόμος προς την Ευρώπη; Οι νέες γενιές αποφάσισαν να γυρίσουν στις ρίζες τους ψάχνοντας για έναν τόπο ή όπως θα μας πει ο Παναγιώτης έχοντας «ανάγκη για ανθρώπινη επαφή».
Ο ίδιος δεν ενοχλείται με όσους λένε φασαίους όσους πάνε σε πανηγύρια. «Τι πειράζει ας τους λένε όπως θέλουν» θα μας πει και θα προσθέσει «αυτοί οι άνθρωποι αποφάσισαν «να σηκωθούν από τον καναπές τους και να γίνουν μέρος μιας κοινότητας». Ούτε τον ενοχλεί που τα πανηγύρια με τα χρόνια αλλάζουν, γιατί όπως εξηγεί «είναι ζωντανός οργανισμός» και αν «η παράδοση δεν αλλάζει καθόλου πεθαίνει». «Πρέπει να σέβεσαι το ύφος του κάθε τόπου αλλά δεν πρέπει να φοβόμαστε την εξέλιξη» θα σημειώσει.
Στα μαθήματα - γεμάτα κυρίως με νέα παιδιά - βλέπει πώς οι άνθρωποι αλλάζουν μέσα από τον χορό. Φιλίες, έρωτες, σεβασμός, επικοινωνία, παρέα, δημιουργούνται όλα μέσα στον αέανο κύκλο των παραδοσιακών χορών που σου μαθαίνουν - όπως θα υπογραμμίσει ο Παναγιώτης - «ότι δεν είσαι μόνο μια μονάδα αλλά μέλος μιας ομάδας».
Πώς επιβίωσε όμως το πανηγύρι στην εποχή του ChatGpt, της γρήγορης αναζήτησης, των άμεσων αλλά εξ αποστάσεως μηνυμάτων, του Tinder και της ψηφιακής απομόνωσης; Το πανηγύρι - κατά την γνώμη του - προσφέρει κάτι που λείπει από τη σύγχρονη ζωή «την αληθινή, ζωντανή επικοινωνία». «Όσο ο κόσμος ψηφιοποιείται, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανάγκη μας για το «χειροποίητο» και το ανθρώπινο. Η παράδοση είναι το αντίδοτο στην αποξένωση. Μας θυμίζει τι σημαίνει να κοιτάζεις τον άλλον στα μάτια, να του κρατάς το χέρι και να αναπνέεις στον ίδιο ρυθμό» θα τονίσει.
«Αν η παράδοση δεν αλλάζει καθόλου, πεθαίνει»
Τα τελευταία χρόνια όλα και περισσότερα πανηγύρια σε χωριά και νησιά αναβιώνουν είτε δημιουργούνται νέα και όλο και περισσότερος κόσμος κυρίως νέοι συρρέουν σε αυτά. Τι έχει αλλάξει πιστεύεις; Είναι απλά μια μόδα της εποχής ή μια ανάγκη επιστροφής στην παράδοση;
Δεν νομίζω ότι είναι απλά μια μόδα. Οι νέοι σήμερα ζουν σε έναν κόσμο γεμάτο οθόνες, απομόνωση και γρήγορους ρυθμούς. Αυτό που άλλαξε είναι η ανάγκη τους να νιώσουν ότι ανήκουν κάπου. Το πανηγύρι προσφέρει κάτι που λείπει από τη σύγχρονη ζωή: την αληθινή, ζωντανή επικοινωνία. Εκεί γινόμαστε όλοι μια παρέα, πιανόμαστε από το χέρι στον ίδιο κύκλο και μοιραζόμαστε την ίδια ενέργεια. Είναι μια βαθιά ανάγκη για ανθρώπινη επαφή και ρίζες, ντυμένη με τη χαρά της γιορτής.
Θεωρείς αυτή η αλλαγή ήρθε για να μείνει;
Ναι, το πιστεύω. Όταν ένας νέος άνθρωπος μπαίνει στον κύκλο του χορού και νιώσει αυτό το σκίρτημα, τη δόνηση της γης και τη σύνδεση με τους διπλανούς του, δεν το ξεχνάει. Μπορεί η ένταση αυτής της αλλαγής να αυξάνεται ή να μειώνεται ανάλογα με τις τάσεις της εποχής, αλλά η βάση έχει μπει. Η ανάγκη του ανθρώπου να γλεντάει μαζί με άλλους είναι αρχέγονη και δεν σβήνει εύκολα.
Κάποιοι λένε όσους πάνε στα πανηγύρια φασαίους...
Και τι πειράζει; Ας τους λένε όπως θέλουν. Σημασία έχει ότι αυτοί οι άνθρωποι επιλέγουν να αφήσουν για λίγο τον καναπέ τους, να ταξιδέψουν σε ένα χωριό και να γίνουν μέρος μιας κοινότητας. Ακόμα κι αν κάποιος ξεκινήσει να πηγαίνει στα πανηγύρια «για τη φάση», η ίδια η δυναμική του παραδοσιακού γλεντιού θα τον παρασύρει και θα τον αλλάξει. Η παράδοση έχει τη δύναμη να μαγνητίζει, από όποια αφετηρία κι αν ξεκινάει κανείς.
Πολλοί λένε ότι τα πανηγύρια έχουν αλλάξει δεν είναι όπως παλιά ενώ κάποιοι κατηγορούν ότι με τη στροφή πάλι στην παράδοση των νέων τα πανηγύρια αλλάζουν ακόμα περισσότερο ύφος ακόμα και οι χοροί μερικές φορές. Συμφωνείς αλλάζουν και αν ναι είναι καλό;
Η παράδοση δεν είναι ένα κλειδωμένο μουσείο, είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αναπνέει στο «τώρα». Όταν μπαίνει νέο αίμα σε κάτι, είναι φυσικό να φέρνει μαζί του τον δικό του αέρα. Μπορεί να ισχύει το γεγονός ότι στα περισσότερα πανηγύρια συναντάμε ανθρώπους να ‘’ χορεύουν ‘’ όλους τους χορούς με τον ίδιο βηματισμό. Σίγουρα χρειάζεται σεβασμός στο ύφος του κάθε τόπου, αλλά δεν πρέπει να φοβόμαστε την εξέλιξη. Οι νέοι δεν κάνουν μια στεγνή αναπαράσταση του χθες, ζουν το σήμερα. Αν η παράδοση δεν αλλάζει καθόλου, πεθαίνει. Το ότι της δίνουν νέα πνοή δείχνει ότι παραμένει ζωντανή.
Η παράδοση με άλλαξε ριζικά. Έχοντας γεννηθεί στη Βυτίνα Αρκαδίας η παράδοση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου. Μου έμαθε να ακούω, να παρατηρώ και να σέβομαι τον άνθρωπο δίπλα μου. Ξεκίνησα από μικρή ηλικία, να μαθαίνω παραδοσιακούς χορούς με τη Δασκάλα μου Χριστίνα Ζαμπαθά. Κατά τη διάρκεια των παιδικών - εφηβικών μου χρόνων ξεκίνησα να κάνω αποδελτίωση των χορών της κάθε περιοχής. Πριν από 6 χρόνια ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ αυτή τη μαγεία. Έτσι γεννήθηκαν τα Αμυγδαλοτσακίσματα, η ομάδα παραδοσιακών χορών μας εδώ στην Αθήνα. Για μένα, το να δείχνω χορούς στα Αμυγδαλοτσακίσματα δεν είναι μια απλή διδασκαλία, είναι ένας τρόπος να δημιουργούμε μια ζωντανή κοινότητα ανθρώπων που επικοινωνούν μέσα από την κίνηση.
Και τι θεωρείς ότι προσφέρει ο χορός και η παράδοση σε κάποιον και δη νέο;
Προσφέρει γείωση και ελευθερία ταυτόχρονα. Σε μια εποχή που όλα γίνονται ψηφιακά, ο χορός σε αναγκάζει να πατήσεις γερά στα πόδια σου, να νιώσεις το σώμα σου και να συγχρονιστείς με τους άλλους. Σου μαθαίνει ότι δεν είσαι μόνο μια μονάδα αλλά μέλος μιας ομάδας. Στους νέους προσφέρει μια διέξοδο έκφρασης, κοινωνικοποίησης και - γιατί όχι - τους μαθαίνει από την αρχή να φλερτάρουν με σεβασμό.
Το βλέπω κάθε εβδομάδα στα μαθήματα μας. Άνθρωποι που έρχονται στα Αμυγδαλοτσακίσματα μαζεμένοι, ντροπαλοί ή φορτωμένοι με το άγχος της καθημερινότητας, μετά από λίγο καιρό μεταμορφώνονται. Ανοίγει το σώμα τους, χαμογελούν, αποκτούν άλλη αυτοπεποίθηση. Ο χορός σπάει τον πάγο. Βλέπω φιλίες να γεννιούνται και τους μαθητές μου να γίνονται μια δεμένη, δεύτερη οικογένεια μέσα και έξω από την αίθουσα.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η παράδοση στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των εξ’αποστάσεως μηνυμάτων;
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει θαύματα, αλλά δεν μπορεί να νιώσει, ούτε να ιδρώσει, ούτε να συγκινηθεί στον κύκλο του χορού. Όσο ο κόσμος ψηφιοποιείται, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανάγκη μας για το «χειροποίητο» και το ανθρώπινο. Η παράδοση είναι το αντίδοτο στην αποξένωση. Μας θυμίζει τι σημαίνει να κοιτάζεις τον άλλον στα μάτια, να του κρατάς το χέρι και να αναπνέεις στον ίδιο ρυθμό.
Είναι ένα συναίσθημα ευθύνης αλλά και τεράστιας χαράς. Όταν βλέπω τους μαθητές μου να συντονίζονται, να πιάνεται ο ένας από τον άλλον και να γίνονται ένα σώμα, νιώθω μια βαθιά συγκίνηση. Ως σκηνοθέτης, βλέπω τον χορό σαν μια ζωντανή παράσταση όπου ο καθένας φέρνει την ψυχή του. Το να καθοδηγώ αυτή την ενέργεια είναι μαγικό.
Δεν κάνεις όμως μόνο αυτό... Σκηνοθετείς παράλληλα για τρίτη χρονιά τον Γιάννη του Βούδι που επίσης μιλάει πολύ για την παράδοση, τις τότε κοινωνίες...
Ναι, «Ο Γιάννης του Βούδι» συνεχίζει την πορεία του για τρίτη χρονιά. Είτε καθοδηγώ τους μαθητές μου στον κύκλο είτε τους ηθοποιούς στη σκηνή, με απασχολεί το ίδιο πράγμα: πώς οι άνθρωποι εκφράζονται και συνδέονται. Δεν σκηνοθέτησα ένα έργο εποχής, αλλά μια αληθινή ιστορία που μιλάει σε ενεστώτα χρόνο για το σήμερα. Μας δείχνει από πού ερχόμαστε και πού μπορούν να οδηγήσουν ανθρώπινες συμπεριφορές που δυστυχώς συναντάμε ακόμα και σήμερα.
Τι άλλο ετοιμάζεις φέτος;
Φέτος η χρονιά είναι εξαιρετικά γεμάτη και δημιουργική. Φυσικά, συνεχίζουμε δυναμικά με τα Αμυγδαλοτσακίσματα στην Αθήνα, όπου η πόρτα μας είναι πάντα ανοιχτή για νέα μέλη αλλά και την ερασιτεχνική θεατρική μου ομάδα Ritualis . Συνεχίζεται για κάθε Δευτέρα και Τρίτη έως τις 30/11 η πορεία της παράστασης «Ο Γιάννης το Βούδι» της Ευαγγελίας Γατσωτή στον
Θεατρικό χώρο NO52 στην Κυψέλη. Στις 6 Φλεβάρη έχουμε τη χαρά να κάνουμε πρεμιέρα με την παράσταση «Η Μόσχα κλείνει στις 11» της Βίκης Θαλασσινού , μια κωμωδία πάνω στις περσόνες των τριών αδερφών του Τσέχωφ στο Θέατρο Nous. Παίζουν οι ηθοποιοί :
Νέδη Αγαπίου , Βίκυ Θαλασσινού και Δώρα Θωμοπούλου. Τέλος, υπάρχει ακόμα μια παράσταση στα σκαριά την οποία θα σκηνοθετήσω . Δεν μπορώ να αποκαλύψω ακόμα πολλά είναι νωρίς ακόμα.
Αν βρεις την ομάδα Αμυγδαλοτσακίσματα
https://amigdalotsakismata.gr
Με γεμάτη ατζέντα η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα
Οι 19 δήμοι που βρίσκονται στο τραπέζι της περαιτέρω επέκτασης της ΕΥΔΑΠ και οι αντιδράσεις
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το συνέδριο 100 χρόνια ΠΑΟΚ: Ο Νίκος Μαραντζίδης μιλά στο ethnos.gr
Σκληρή απάντηση Βίσση σε Καρβέλα: «Ζήτησε 1,5 εκατ. και απείλησε πως θα με καταστρέψει - Θα πάμε κόντρα κι όπου βγει»
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr
