«Shell Bay format»: Το νέο σχέδιο του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία

Ένα νέο σχέδιο με την ονομασία «Shell Bay format» της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία φαίνεται να βρίσκεται στα σκαριά. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, ξεπερνώντας τα στενά όρια της ουκρανικής σύγκρουσης.

Η ονομασία της πρωτοβουλίας προέρχεται από το Shell Bay, ένα πολυτελές συγκρότημα κατοικιών και γήπεδο γκολφ έκτασης περίπου 150 στρεμμάτων, ιδιοκτησίας του Στίβεν Γουίτκοφ, ειδικού απεσταλμένου του Αμερικανού προέδρου. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε δημόσια την Πέμπτη από τον Τζάρεντ Κούσνερ, επίσης απεσταλμένο της αμερικανικής κυβέρνησης και στενό συνεργάτη του Τραμπ, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Στην τοποθέτησή του, ο Κούσνερ υποστήριξε ότι εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια Ευρώπη και Ρωσία αδυνατούν να καταλήξουν σε ένα σταθερό και βιώσιμο πλαίσιο ασφάλειας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η νέα πρωτοβουλία θα επιχειρήσει να καλύψει αυτό το κενό.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε συνέχεια στις σχετικές αναφορές μετά τη συνάντησή του στον Λευκό Οίκο με τον Ρώσο απεσταλμένο Κίριλ Ντμίτριεφ.

«Δεν μπορώ να σας πω τι συζητήσαμε, αλλά μπορώ να σας πω ότι πρόκειται να είναι μια μεγάλη συμφωνία. Θα αφορά περισσότερα από την Ουκρανία και ενδεχομένως να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ένα σχέδιο με πολλές φιλοδοξίες, αλλά ελάχιστες λεπτομέρειες

Παρά τις βαρύγδουπες αναφορές, το περιεχόμενο της πρωτοβουλίας παραμένει σε μεγάλο βαθμό ασαφές. Τρεις Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που μίλησαν στο CNN το πρωί της Παρασκευής ανέφεραν ότι δεν γνώριζαν τι ακριβώς εννοούσαν ο Τραμπ και ο Κούσνερ με το «Shell Bay format».

Ακόμη και ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μιλώντας στον δημοσιογράφο του CNN, παραδέχθηκε ότι διαθέτει ελάχιστες πληροφορίες για την πρόταση, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η επίτευξη μιας τέτοιας συμφωνίας δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Στην ανάρτησή του, ο Κούσνερ περιέγραψε πέντε βασικούς άξονες στους οποίους θα μπορούσε να στηριχθεί το νέο πλαίσιο:

• Τακτικές και μόνιμες διαβουλεύσεις για ζητήματα ασφάλειας
• Αξιόπιστους διαύλους επικοινωνίας για τη διαχείριση κρίσεων
• Μεγαλύτερη διαφάνεια σε στρατιωτικό επίπεδο
• Αμοιβαία μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου κλιμάκωσης
• Ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και σταθερότητα

Ο Αμερικανός απεσταλμένος αναφέρθηκε επίσης στον καθοριστικό ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσει το ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η περιγραφή του σχεδίου αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη, αλλά και για το κατά πόσο θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες στο υφιστάμενο σύστημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Εντύπωση προκαλεί, πάντως, το γεγονός ότι στην ανάρτηση του Κούσνερ δεν υπήρξε ουσιαστική αναφορά στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ούτε στις προηγούμενες στρατιωτικές συγκρούσεις της Μόσχας με γειτονικές χώρες. Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η νέα πρωτοβουλία θα αντιμετωπίσει τις αιτίες της σημερινής κρίσης ή θα περιοριστεί στη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφαλείας.

Οι συνομιλίες και η στάση της Μόσχας

Την ίδια ώρα, κορυφαίοι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων πραγματοποιούν διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες, με επίκεντρο τις οικονομικές και αμυντικές διαστάσεις του πολέμου στην Ουκρανία.

Οι επαφές πραγματοποιούνται ενόψει των νέων συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, που αναμένεται να διεξαχθούν την επόμενη εβδομάδα στο Αμπού Ντάμπι. Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να επαναφέρει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την προοπτική μιας συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Η ρωσική πλευρά επέλεξε ως επικεφαλής της αντιπροσωπείας της τον Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ο οποίος είναι γνωστός για τις εκτενείς ιστορικές αναφορές του κατά τη διάρκεια διπλωματικών επαφών. Ο διορισμός του ερμηνεύεται από αρκετούς ως ένδειξη ότι το Κρεμλίνο επιθυμεί να επαναφέρει τις διαπραγματεύσεις σε προηγούμενο σημείο, αντί να προχωρήσει σε ουσιαστικές υποχωρήσεις.

Γιατί ο Τραμπ στρέφεται ξανά στην Ουκρανία

Η χρονική συγκυρία της πρωτοβουλίας έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία. Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων της κυβέρνησής του στην εσωτερική πολιτική σκηνή.

Η προοπτική μιας συμφωνίας για την Ουκρανία φαίνεται να αποτελεί μια πιο ελκυστική επιλογή από μια νέα στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν, ιδίως μετά τις πολιτικές επιπτώσεις που αποδίδονται στον πόλεμο από τον ίδιο τον Τραμπ και κορυφαία στελέχη των Ρεπουμπλικανών.

Παράλληλα, η προσέγγιση της Ουάσιγκτον με τη Μόσχα δημιουργεί ερωτήματα για το ενδεχόμενο οικονομικών συμφωνιών μεταξύ των δύο πλευρών. 

Η ανησυχία στην Ευρώπη και οι φόβοι για την Ουκρανία

Η επαναφορά του ουκρανικού ζητήματος στην κορυφή της αμερικανικής ατζέντας έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώξει μια γρήγορη συμφωνία, ακόμη και αν αυτή απαιτήσει σημαντικές παραχωρήσεις από το Κίεβο.

«Είναι αναπόφευκτο ότι ο Τραμπ θα επικεντρωθεί τώρα στην Ουκρανία, μετά το μήνυμα που έστειλαν οι ενδιάμεσες εκλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος αξιωματούχος στο CNN.

Ωστόσο, στην Ευρώπη υπάρχει η πάγια θέση ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να επιβληθεί μονομερώς στην Ουκρανία ή στις ευρωπαϊκές χώρες χωρίς τη δική τους συγκατάθεση.

Το ρίσκο μιας νέας ρωσοαμερικανικής προσέγγισης

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι οι χώρες της Ευρώπης ή η Ουκρανία θα αναγκαστούν ξαφνικά να εγκαταλείψουν την αμυντική τους πολιτική ή να αποδεχθούν περιορισμούς στις στρατιωτικές τους δυνατότητες.

Ο πραγματικός κίνδυνος αφορά τον τρόπο με τον οποίο το Κρεμλίνο θα μπορούσε να ερμηνεύσει μια πιθανή αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Εάν ο Βλαντίμιρ Πούτιν εκλάβει την απροθυμία της Ουάσιγκτον να στηρίξει ενεργά την Ευρώπη και την Ουκρανία ως ένδειξη εξασθένησης της δυτικής αποφασιστικότητας, ενδέχεται να θεωρήσει ότι έχει μεγαλύτερα περιθώρια να εντείνει τις στρατιωτικές και υβριδικές επιχειρήσεις του.

Έτσι, αντί να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση, μια βιαστική ή ελλιπώς σχεδιασμένη συμφωνία θα μπορούσε να ενθαρρύνει τη Μόσχα να επιδιώξει με μεγαλύτερη ένταση τους στόχους της στο πεδίο της μάχης.

Διαβάστε ακόμη

Οι ελλείψεις στα Κέντρα Υγείας πνίγουν το ΕΣΥ: Στα Επείγοντα των νοσοκομείων 8 στους 10 ασθενείς χωρίς σοβαρό πρόβλημα υγείας

«Shell Bay format»: Το νέο σχέδιο του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία

«Πόλεμος» NAVTEX για το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου: Η τουρκική αντίδραση και το κρίσιμο τεστ στην Κάσο

Η «μάχη» των NAVTEX για το καλώδιο: Το μήνυμα της Αθήνας και οι επόμενες κινήσεις