Πολικός στρόβιλος: Πρόωρη εξασθένηση μπορεί να φέρει ψύχος στην Ευρώπη

Στο μικροσκόπιο των μετεωρολόγων βρίσκεται η πιθανή, ασυνήθιστα πρώιμη εξασθένηση του πολικού στροβίλου, καθώς ορισμένα προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Αρκτική μπορεί να διαταραχθεί έντονα μέσα στις πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου.

Το βασικό σενάριο που εξετάζεται αφορά την πιθανή αναστροφή των στρατοσφαιρικών ανέμων ήδη στο πρώτο μισό του μήνα. Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για ένα εξαιρετικά πρώιμο επεισόδιο, με βάση τη σειρά δεδομένων που αναφέρεται από το 1959. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ένα κύμα ψύχους είναι δεδομένο πως θα πλήξει την Ευρώπη ή την Ιταλία.

Τι είναι ο πολικός στρόβιλος

Ο πολικός στρόβιλος είναι μια μεγάλη κυκλοφορία ανέμων γύρω από τον Βόρειο Πόλο. Πρόκειται για φυσικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο, το οποίο γίνεται εντονότερο τον χειμώνα, όταν η θερμοκρασιακή διαφορά ανάμεσα στην Αρκτική και τα πιο εύκρατα γεωγραφικά πλάτη ενισχύει ισχυρά δυτικά ρεύματα.

Υπάρχουν δύο διαφορετικά συστήματα: ο τροποσφαιρικός πολικός στρόβιλος, που σχετίζεται με τα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας όπου σχηματίζονται οι διαταραχές, και ο στρατοσφαιρικός, που βρίσκεται σε ύψος δεκάδων χιλιομέτρων.

Όταν ο στρατοσφαιρικός στρόβιλος είναι ισχυρός και συμπαγής, βοηθά στη διατήρηση των δυτικών ανέμων γύρω από τις πολικές περιοχές. Όταν εξασθενεί ή παραμορφώνεται, μπορεί -υπό συγκεκριμένες συνθήκες- να ευνοήσει την κάθοδο αρκτικών αερίων μαζών προς νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.

Δεν πρόκειται, πάντως, για «καταιγίδα» που μετακινείται από τον Βόρειο Πόλο προς την Ευρώπη. Είναι ένα ατμοσφαιρικό σύστημα του οποίου η εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει τον καιρό σε μεγάλες αποστάσεις.

Το ασυνήθιστο σενάριο για τον Νοέμβριο

Οι προσομοιώσεις δείχνουν έντονη εξασθένηση του στρατοσφαιρικού πολικού στροβίλου στις πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου. Οι δυτικοί άνεμοι που περιβάλλουν τον Πόλο ενδέχεται να επιβραδυνθούν τόσο ώστε να αντιστραφεί προσωρινά η διεύθυνσή τους.

Ορισμένες επεξεργασίες δίνουν ακόμη και πιθανή παραμόρφωση του στροβίλου, με προσωρινό διαχωρισμό του σε δύο πυρήνες. Με βάση δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού, τα μοντέλα δεν συμφωνούν πλήρως ούτε ως προς τον χρόνο ούτε ως προς την ένταση του φαινομένου.

Το φαινόμενο μπορεί να συνδέεται με αιφνίδια στρατοσφαιρική θέρμανση, το λεγόμενο Sudden Stratospheric Warming. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η θερμοκρασία στην πολική στρατόσφαιρα μπορεί να αυξηθεί γρήγορα, ακόμη και κατά αρκετές δεκάδες βαθμούς μέσα σε λίγες ημέρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι θερμαίνεται η επιφάνεια της Γης· η μεταβολή συμβαίνει σε μεγάλο ύψος και μπορεί να αλλάξει την κυκλοφορία των ανέμων γύρω από την Αρκτική.

Όταν το επεισόδιο είναι αρκετά ισχυρό ώστε να προκαλέσει αναστροφή των μέσων δυτικών ανέμων σε ύψος περίπου 30 χιλιομέτρων, ταξινομείται ως μείζον στρατοσφαιρικό warming.

Μπορεί να φέρει ψύχος στην Ευρώπη;

Η πιθανή εξασθένηση του πολικού στροβίλου μπορεί να ευνοήσει διατάξεις που μεταφέρουν πολύ ψυχρό αέρα από την Αρκτική προς την Ευρώπη, την Ασία ή τη Βόρεια Αμερική. Ωστόσο, η σύνδεση με τον καιρό στην επιφάνεια δεν είναι αυτόματη και δεν συμβαίνει πάντα.

Σύμφωνα με ορισμένες προσομοιώσεις που επικαλείται το Meteored, γύρω στις 10 Νοεμβρίου μια πολική αέρια μάζα θα μπορούσε να φτάσει στην κεντρική Ευρώπη, με αισθητή πτώση της θερμοκρασίας και πιθανές χιονοπτώσεις ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα, ιδιαίτερα στη Γερμανία.

Το σενάριο παραμένει αβέβαιο. Η άφιξη του ψύχους εξαρτάται από τη θέση των αντικυκλώνων και των βαρομετρικών χαμηλών, καθώς και από τη διεύθυνση των ρευμάτων στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας.Οι μετεωρολόγοι, ωστόσο, τονίζουν ότι δεν συνεπάγεται αυτόματα χιονιά ή ακραίο κρύο.

Διαβάστε ακόμη

Διπλό φονικό στη Φθιώτιδα: Ο 45χρονος θείος σκότωσε τα δύο ανίψια του - «Δεν μου φέρονταν καλά»

Προειδοποίηση Λέκκα: Το Ρέθυμνο πρέπει να είναι προετοιμασμένο για τσουνάμι

7 στους 10 θέλουν πολιτική αλλαγή, αλλά η ΝΔ αδιαφιλονίκητη πρώτη: Πρόβλημα της κυβέρνησης ή της αντιπολίτευσης;

«Προσωρινή παύση» από την ΕΡΤ στην εκπομπή του Σιαδήμα, μετά την εμφάνιση του καταδικασμένου χρυσαυγίτη Ηλιόπουλου