Ουκρανία: Ο Τραμπ επιθυμεί νέο πρόεδρο... Ποιος θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον Ζελένσκι;

Ο Λευκός Οίκος θέλει την αποχώρηση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο», δήλωσε το Σάββατο (10/10) ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στους δημοσιογράφους, υποστηρίζοντας ότι οι πολύμηνες επιθέσεις του Ζελένσκι σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν πλήξει την παγκόσμια προσφορά ντίζελ.

Ωστόσο, η επιθυμία του Τραμπ δεν αποτελεί εντολή για την Ουκρανία. Παρότι η πενταετής προεδρική θητεία του Ζελένσκι έληξε το 2024 το ουκρανικό Σύνταγμα και η εφαρμογή του στρατιωτικού νόμου προβλέπουν την παράταση της παραμονής του στην εξουσία εν καιρώ πολέμου.

Πολλοί Ουκρανοί επιθυμούν την ανανέωση του πολιτικού κατεστημένου της χώρας, αλλά εμφανίζονται απρόθυμοι να διεξαχθούν προεδρικές εκλογές πριν από τη λήξη του πολέμου, ο οποίος διαρκεί ήδη τεσσεράμισι χρόνια. Απαντώντας στις δηλώσεις του Τραμπ, ο Ζελένσκι πρότεινε τη διεξαγωγή εκλογών, εφόσον ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εγγυηθεί κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών.

Ωστόσο, εάν οι εκλογές διεξαχθούν στο άμεσο μέλλον, ποιοι θα μπορούσαν να αναμετρηθούν με τον Ζελένσκι; «Εάν οι εκλογές διεξαχθούν σύντομα, ένας από τους πρώην στρατιωτικούς διοικητές είναι ο πιθανότερος αντίπαλος του Ζελένσκι», δήλωσε στο Al Jazeera ο πολιτικός αναλυτής Ίγκαρ Τισκέβιτς, με έδρα το Κίεβο.

Αντίθετα, παλαιότερες ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες, όπως ο πρώην πρόεδρος Βίκτορ Ποροσένκο, ο οποίος έχασε τις προεδρικές εκλογές του 2019 από τον Ζελένσκι, και η πρώην πρωθυπουργός Γιούλια Τιμοσένκο, η οποία βρίσκεται υπό έρευνα για διαφθορά, δεν έχουν πιθανότητες επικράτησης, σύμφωνα με τον ίδιο.

Βαλέρι Ζαλούζνι: «Η πιθανότερη εναλλακτική»

Ο πρώην αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και νυν πρεσβευτής της χώρας στο Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται στην κορυφή των καταλόγων με τους πιθανούς αντιπάλους του Ζελένσκι. «Τουλάχιστον από το 2023 και ιδιαίτερα από το 2024, μετά την αποχώρησή του από τη θέση του, η πιθανότερη εναλλακτική του Ζελένσκι, ο πιο επικίνδυνος αντίπαλός του που θα μπορούσε να τον νικήσει στις εκλογές, είναι ο Βαλέρι Ζαλούζνι», δήλωσε ο Βολοντίμιρ Φεσένκο, επικεφαλής της δεξαμενής σκέψης Penta, με έδρα το Κίεβο.

Σχεδόν τα δύο τρίτα των Ουκρανών, ποσοστό 64%, τον εμπιστεύονται, σύμφωνα με δημοσκόπηση της 8ης Οκτωβρίου από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Rating Group, με έδρα το Κίεβο. Μόλις το 25% δηλώνει ότι δεν τον εμπιστεύεται. Η εμπιστοσύνη αυτή βασίζεται στις στρατιωτικές επιτυχίες του το 2022.

Αφού συνέβαλε στην υπεράσπιση του Κιέβου κατά τις πρώτες εβδομάδες της ευρείας κλίμακας ρωσικής εισβολής το 2022, ο Ζαλούζνι ηγήθηκε αντεπιθέσεων που επέτρεψαν στην Ουκρανία να ανακτήσει το 40% των εδαφών που βρίσκονταν υπό ρωσικό έλεγχο. Απομακρύνθηκε από τη θέση του το 2023, αφού η πολυαναμενόμενη θερινή αντεπίθεση δεν απέφερε αποτελέσματα.

Ο Ζαλούζνι παραμένει αινιγματικός όσον αφορά τα σημαντικότερα ζητήματα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Σωματώδης και επιβλητικός, ο 53χρονος αποφεύγει συνειδητά τις δημόσιες τοποθετήσεις, αφήνοντας την κοινή γνώμη να αναρωτιέται για τις απόψεις του σχετικά με την οικονομική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, τη σοβαρή δημογραφική κρίση της χώρας και την προσπάθεια ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεν συμμετέχει σε τηλεοπτικές συζητήσεις, μιλά σπάνια σε δημοσιογράφους και κατά διαστήματα δημοσιεύει άρθρα γνώμης, στα οποία αναλύει λεπτομερώς ζητήματα που σχετίζονται με τον πόλεμο, διατυπώνοντας παράλληλα γενικές θέσεις για τη διασφάλιση διαρκούς ειρήνης και εγγυήσεων ασφαλείας από τους δυτικούς εταίρους της Ουκρανίας.

Μια δεύτερη ευκαιρία στον Ζελένσκι;

Ο πρώην κωμικός εκλέχθηκε πρόεδρος το 2019 με ποσοστό 73%, το υψηλότερο στην ιστορία της Ουκρανίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Παρά τη σειρά σκανδάλων διαφθοράς που έχουν εμπλέξει πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος, ο 48χρονος παραμένει αρκετά δημοφιλής ώστε να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία.

Περισσότεροι από τους μισούς Ουκρανούς, ποσοστό 53%, τον εμπιστεύονται, αν και το 40% δηλώνει ότι δεν τον εμπιστεύεται, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Rating Group. Ωστόσο, η ανανεωμένη εχθρική στάση του Τραμπ ενδέχεται να αποβεί και πάλι προς όφελος του Ζελένσκι. Μετά τη δημόσια αντιπαράθεσή του με τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, τον Φεβρουάριο του 2025, τα ποσοστά αποδοχής του Ζελένσκι έφτασαν στο 67%, το υψηλότερο επίπεδο που είχε καταγράψει κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ωστόσο, ο ίδιος ενδέχεται να έχει υπονομεύσει τις πιθανότητές του εξαιτίας των επιλογών του σε διορισμούς προσώπων σε κυβερνητικές θέσεις. «Ανέλαβε την εξουσία με συνθήματα περί ανανέωσης της εξουσίας και επιλογής των πιο ικανών και όχι των πιο έμπιστων υπουργών ή συμβούλων», δήλωσε ο αναλυτής Τισκέβιτς.

Κίριλο Μπουντάνοφ: Τον εμπιστεύονται σχεδόν οι μισοί Ουκρανοί

Ο αντιστράτηγος Κίριλο Μπουντάνοφ είναι ο δεύτερος δημοφιλέστερος και πιο χαρισματικός στρατιωτικός ηγέτης που θα μπορούσε να διεκδικήσει την προεδρία της Ουκρανίας. Ο 40χρονος πρώην επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών διορίστηκε επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης του Ζελένσκι τον Ιανουάριο.

Ο Μπουντάνοφ ηγήθηκε τολμηρών επιχειρήσεων κατά της Ρωσίας, μεταξύ των οποίων και επιχείρηση επιδρομής στην Κριμαία, την οποία είχε προσαρτήσει η Ρωσία, το 2016, με στόχο την τοποθέτηση εκρηκτικών σε στρατιωτικό αεροδρόμιο. Το 2020, ο Ζελένσκι τον διόρισε επικεφαλής της διεύθυνσης στρατιωτικών πληροφοριών του υπουργείου Άμυνας (GUR), η οποία εξελίχθηκε σε μια επιθετική υπηρεσία ειδικών επιχειρήσεων με έντονο τεχνολογικό προσανατολισμό.

Οι επιθέσεις του GUR με θαλάσσια μη επανδρωμένα σκάφη προκάλεσαν ζημιές στον ρωσικό Στόλο της Μαύρης Θάλασσας, αναγκάζοντάς τον να αποσυρθεί από την προσαρτημένη Κριμαία και να μετακινηθεί στο ρωσικό λιμάνι του Νοβοροσίσκ. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Rating Group, το 53% των Ουκρανών εμπιστεύεται τον Μπουντάνοφ, ενώ το 31% δεν τον εμπιστεύεται.

Μιχάιλο Φεντόροφ: Νέος, δημοφιλής και τολμηρός

Σε ηλικία 35 ετών, ο Φεντόροφ είναι ο νεότερος στη λίστα των πιθανών υποψηφίων για την προεδρία. Έγινε ευρύτερα γνωστός όταν ο Ζελένσκι τον διόρισε υπουργό Ψηφιακού Μετασχηματισμού το 2019. Από τη θέση αυτή, συνέβαλε στη ριζική απλοποίηση γραφειοκρατικών διαδικασιών σε μια χώρα που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα διαφθοράς.

Το υπουργείο του δημιούργησε την εφαρμογή Diia, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε περισσότερες από 100 κρατικές υπηρεσίες μέσω του κινητού τους τηλεφώνου.

Τον Ιανουάριο, ο Ζελένσκι διόρισε τον Φεντόροφ υπουργό Άμυνας, παρά την απουσία στρατιωτικής εμπειρίας. Στις αρμοδιότητές του περιλαμβάνονται η εφοδιαστική υποστήριξη, οι προϋπολογισμοί, οι μεταρρυθμίσεις, η καταπολέμηση της διαφθοράς και η σύναψη συμφωνιών για την εξασφάλιση δυτικής οικονομικής βοήθειας και δανείων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Φεντόροφ έλαβε μέτρα κατά των κυκλωμάτων διαφθοράς, καθιστώντας πιο διαφανείς τις διαδικασίες προμηθειών νέων όπλων, τροφίμων και ιατρικών εφοδίων. Παράλληλα, αύξησε θεαματικά τον αριθμό των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την παράλυση των ρωσικών γραμμών ανεφοδιασμού και την καταστροφή αποθηκών οπλισμού και καυσίμων, διυλιστηρίων πετρελαίου και συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας.

Ενίσχυσε επίσης τη χρήση επίγειων ρομπότ για τη μεταφορά τροφίμων και πυρομαχικών, καθώς και για τη διάσωση τραυματισμένων στρατιωτών. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις του προκάλεσαν την αντίδραση του Ολεξάντρ Σίρσκι, του εν ενεργεία αρχηγού των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, επιδίωξε την απομάκρυνση του Φεντόροφ τον Ιούλιο.

Οι υποστηρικτές του Φεντόροφ κινητοποιήθηκαν επί εβδομάδες σε ολόκληρη την Ουκρανία, ενώ τα ποσοστά αποδοχής του αυξήθηκαν από 35% τον Ιούνιο σε 65% τον Ιούλιο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις της Rating Group. Ωστόσο, τον Αύγουστο προχώρησε σε μια αντιδημοφιλή τοποθέτηση, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία θα πρέπει να διεξαγάγει προεδρικές εκλογές. Σήμερα, το ποσοστό αποδοχής του βρίσκεται στο 38%.

Γεβχένιι Χμάρα: Ο άγνωστος υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας

Την πρώτη πεντάδα της λίστας συμπληρώνει ο Γεβχένιι Χμάρα, στρατηγός που αντικατέστησε τον Φεντόροφ στη θέση του υπουργού Άμυνας. Μέχρι τον διορισμό του τον Ιούλιο, παρέμενε σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 29% των Ουκρανών τον εμπιστεύεται, ενώ το 16% δεν τον εμπιστεύεται.

Ο Χμάρα ήταν επαγγελματίας αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών, με περιορισμένη δημόσια παρουσία. Ωστόσο, το 43% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν γνώριζε ποιος είναι.

Περιορισμένες πιθανότητες για τον υπουργό Εξωτερικών και τον πρώην πρόεδρο

Στην έκτη και την έβδομη θέση της λίστας βρίσκονται ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα, διπλωμάτης καριέρας που εξασφάλισε κρίσιμη υποστήριξη από την Τουρκία και την Πολωνία, και ο πρώην πρόεδρος Ποροσένκο. Και οι δύο συγκεντρώνουν ποσοστό εμπιστοσύνης 24% μεταξύ των Ουκρανών.

Ο Ποροσένκο, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία το 2014 με αιχμή την καταπολέμηση της διαφθοράς, ενεπλάκη αργότερα σε σκάνδαλο διαφθοράς που αφορούσε υπερτιμολογημένα ανταλλακτικά για στρατιωτικό εξοπλισμό. Η δημοτικότητά του παραμένει χαμηλή, καθώς το 70% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν τον εμπιστεύεται.

Διαβάστε ακόμη

Αποκάλυψη CNN: Οι ΗΠΑ έτοιμες να κάνουν χρήση της «μητέρας όλων των βομβών» στο Ιράν

Υποχωρεί η κακοκαιρία, επιμένουν οι βοριάδες - Νέα επιδείνωση από την Παρασκευή

«Πνίγεται» από το τοξικό νέφος η Ινδονησία: Ο ουρανός έγινε πορτοκαλί - Επιστρατεύουν ξηρό πάγο για να τον «καθαρίσουν»

Μεταξουργείο: Αποκαλυπτικό βίντεο-ντοκουμέντο από την επίθεση 15 ατόμων στους Αιγύπτιους μαθητές