Ομαδικός βιασμός φοιτήτριας στο Κορνέλ: Το νομικό «παραθυράκι» που απέτρεψε τις ποινικές διώξεις στους δράστες

Οι καταγγελίες για ομαδικό βιασμό σε φοιτητική αδελφότητα του Πανεπιστημίου Κορνέλ, που ξαναήρθαν πρόσφατα στην επικαιρότητα, έχουν αναζωπυρώσει την οργή για αυτό που ειδικοί χαρακτηρίζουν νομικό «παραθυράκι» στη νομοθεσία της Νέας Υόρκης -αλλά και άλλων πολιτειών- για τις σεξουαλικές επιθέσεις, το οποίο μπορεί να καταστήσει σχεδόν αδύνατο για επιζώσες τέτοιων επιθέσεων να αναζητήσουν δικαιοσύνη, εάν είχαν καταναλώσει οικειοθελώς αλκοόλ ή ναρκωτικά πριν από την επίθεση.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης του Κορνέλ βρίσκεται το γεγονός ότι η γυναίκα, η οποία αναφέρεται μόνο ως Jane Doe, λέει ότι είχε καταναλώσει αλκοόλ και είχε δεχθεί να πάρει ναρκωτικά τη νύχτα του 2024, όταν, σύμφωνα με την καταγγελία της, υπέστη σεξουαλική επίθεση επί ώρες και διαφημίστηκε ως «ελεύθερο μ@@@ί» σε ομαδική συνομιλία μελών της αδελφότητας Chi Phi.

Ο εισαγγελέας της κομητείας Τόμπκινς αυτή την εβδομάδα χρησιμοποίησε πολλούς χαρακτηρισμούς για να περιγράψει την αφήγηση της Doe σχετικά με το πώς της επιτέθηκαν οι άνδρες: αποκρουστική, απεχθής, προσβλητική, ηθικά καταδικαστέα. Ωστόσο, δεν τη χαρακτήρισε έγκλημα.

«Οι νεαροί άνδρες που προέβησαν σε αυτή τη συμπεριφορά έκαναν κάτι ηθικά λανθασμένο. Ήταν αποκρουστικό και εκείνη το κατήγγειλε στην αστυνομία, η οποία το διερεύνησε. Αυτό όμως δεν σημαίνει - εάν κάτι είναι ηθικά λανθασμένο, αποκρουστικό ή προσβλητικό - ότι παραβιάστηκε η ποινική νομοθεσία», δήλωσε ο εισαγγελέας Μάθιου Βαν Χούτεν στο CNN.

Η απάντησή του έχει κάνει πολλούς να θέτουν το ίδιο ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό; Η εξήγηση, σύμφωνα με επιζώσες σεξουαλικών επιθέσεων και τις οργανώσεις που τις υποστηρίζουν, βρίσκεται σε αυτό που έχει γίνει γνωστό ως «παραθυράκι» ή «εξαίρεση» της οικειοθελούς μέθης, ένα κενό στη νομοθεσία που υπάρχει σε περίπου 19 πολιτείες των ΗΠΑ.

Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους αμέτρητες επιθέσεις δεν έχουν οδηγηθεί σε ποινική δίωξη, σύμφωνα με ειδικούς, και προστίθεται στον τεράστιο αριθμό εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι επιζώσες στην προσπάθειά τους να αναζητήσουν δικαιοσύνη.

Τι προβλέπει ο συγκεκριμένος νόμος

Σύμφωνα με διάταξη της νομοθεσίας της Νέας Υόρκης, ένα άτομο θεωρείται ένοχο για βιασμό εάν έχει σεξουαλική επαφή με κάποιον που «δεν είναι σε θέση να συναινέσει λόγω ψυχικής αναπηρίας ή ψυχικής ανικανότητας».

Εδώ βρίσκεται το «παραθυράκι»: Ένα άτομο θεωρείται «ψυχικά ανίκανο» σύμφωνα με τη νομοθεσία της πολιτείας μόνο εάν έχει προσωρινά χάσει την ικανότητα να κατανοεί ή να ελέγχει τις πράξεις του εξαιτίας της επίδρασης ναρκωτικής ή μεθυστικής ουσίας που του χορηγήθηκε χωρίς τη συναίνεσή του - ή εξαιτίας οποιασδήποτε άλλης πράξης που έγινε εις βάρος του χωρίς τη συναίνεσή του.

Η Jane Doe κατανάλωσε οικειοθελώς αλκοόλ πριν φτάσει στο σπίτι της αδελφότητας, όπου, σύμφωνα με όσα αναφέρει σε πρόσφατη αγωγή της, μέλη της την οδήγησαν στον επάνω όροφο. Στη συνέχεια, αφού οι άνδρες την περικύκλωσαν και την πίεσαν να πάρει κεταμίνη - ένα διασχιστικό αναισθητικό που, σύμφωνα με την Υπηρεσία Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), έχει χρησιμοποιηθεί για τη διευκόλυνση σεξουαλικών επιθέσεων - ορισμένοι από αυτούς φέρεται να της επιτέθηκαν σεξουαλικά επί ώρες, σύμφωνα με την αγωγή, με την οποία ζητά αποζημίωση από επτά άνδρες που φέρεται να εμπλέκονται.

Η Doe είπε στην αστυνομία ότι είχε συμφωνήσει σε μια αρχική σεξουαλική επαφή, αλλά ότι δεν συναίνεσε σε σεξουαλική επαφή αργότερα εκείνο το βράδυ, σύμφωνα με εξασέλιδη κατάθεσή της στο πλαίσιο της έρευνας, στην οποία περιγράφονται όσα είπε στους ερευνητές τις εβδομάδες μετά την καταγγελλόμενη επίθεση. Περιέγραψε επίσης ότι είχε δεχθεί σωματικά χτυπήματα.

Αναφερόμενος στους ισχυρισμούς της Doe στην αγωγή της, ο Βαν Χούτεν επικαλέστηκε αυτή την εβδομάδα την οικειοθελή χρήση ναρκωτικών, εξηγώντας την απόφαση να μην ασκηθούν ποινικές διώξεις, την οποία, όπως είπε, οι Αρχές εξέτασαν όταν εκείνη προσέφυγε για πρώτη φορά σε αυτές λίγο μετά το περιστατικό. «Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην κατάθεση της Jane Doe δεν αναφέρουν ότι είτε κατέστη ανίκανη να ελέγξει τη συμπεριφορά της είτε ότι οποιοδήποτε ναρκωτικό τής χορηγήθηκε χωρίς τη συναίνεσή της», δήλωσε.

Έχουν γίνει προσπάθειες αλλαγής της νομοθεσίας;

Στη Νέα Υόρκη και αλλού, κάθε βουλευτική σύνοδος αποτελεί ευκαιρία για την τροποποίηση της νομοθεσίας σχετικά με τις σεξουαλικές επιθέσεις. Η υπόθεση του Κορνέλ έχει αναδείξει μια συστημική αποτυχία εντός του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης, δήλωσε ο Στέφαν Τουρκχάιμερ, αντιπρόεδρος δημόσιας πολιτικής της RAINN, οργάνωσης κατά της σεξουαλικής βίας.

Νομοθετική πρόταση για την κατάργηση της εξαίρεσης της οικειοθελούς μέθης στη Νέα Υόρκη κατατίθεται κάθε χρόνο τουλάχιστον τα τελευταία οκτώ χρόνια χωρίς επιτυχία. Ορισμένοι βουλευτές προσπαθούν να επιτύχουν αλλαγή εδώ και ακόμη περισσότερο καιρό.

Ο νόμος της Νέας Υόρκης θεσπίστηκε αρχικά τη δεκαετία του 1990 για την αντιμετώπιση περιστατικών κατά τα οποία σε ανθρώπους χορηγούνταν εν αγνοία τους ναρκωτικές ουσίες, το λεγόμενο «roofing» ή «drugging», με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συναινέσουν, δήλωσε ο βουλευτής των Δημοκρατικών της πολιτείας της Νέας Υόρκης Τζέφρι Ντινόβιτς. «Με βάση τον ισχύοντα νόμο, η οικειοθελής μέθη κάποιου, κάτι που συμβαίνει συνεχώς, αποτελεί ουσιαστικά ένα δωρεάν εισιτήριο εξόδου από τη φυλακή για κάποιον που διαπράττει σεξουαλική επίθεση», είπε. «Και αυτό απλώς δεν είναι σωστό».

Το 2019, ο Ντινόβιτς προσπάθησε να αλλάξει τον νόμο με νομοθετική πρόταση που θα εμπόδιζε τη χρήση της οικειοθελούς μέθης του θύματος ως υπερασπιστικού επιχειρήματος σε σεξουαλικά εγκλήματα, όταν το θύμα είχε καταστεί ανίκανο. Υπέβαλε ξανά την πρόταση το 2020, το 2021, το 2022, το 2023, το 2024, το 2025 και το 2026. Παρά τη σταθερή υποστήριξη οργανώσεων που εκπροσωπούν θύματα και άλλων βουλευτών, η πρόταση δεν έφτασε ποτέ στη Βουλή για ψηφοφορία. «Για μένα, είναι κάπως σαν να υπάρχει μια δυαδική επιλογή εδώ», είπε ο Ντινόβιτς. «Είτε είσαι στο πλευρό των επιζώσων σεξουαλικών επιθέσεων είτε είσαι στο πλευρό εκείνων που διαπράττουν τις σεξουαλικές επιθέσεις. Και ξέρω πού στέκομαι».

Οι πολέμιοι της αλλαγής έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια το σημείο στο οποίο ένα άτομο είναι τόσο μεθυσμένο ώστε να μην μπορεί να συναινέσει. Άλλοι έχουν εκφράσει τον προβληματισμό ότι ένας νέος νόμος που θα άνοιγε τον δρόμο για περισσότερες διώξεις θα μπορούσε να επηρεάσει δυσανάλογα τους έγχρωμους πολίτες, λόγω των υφιστάμενων προκαταλήψεων στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης.

Πώς μπορεί το τραύμα να επηρεάσει μια ποινική έρευνα

Η σεξουαλική επίθεση μπορεί να κάνει τις επιζώσες να αισθάνονται απίστευτα μόνες, επισήμανε ο Τουρκχάιμερ της RAINN. «Ο τρόπος για να επουλωθεί κανείς είναι να μιλήσει, να μοιραστεί την εμπειρία του με άλλους και να βρει παρηγοριά, προστασία και δικαιοσύνη μέσα από αυτή την εξωτερίκευση - όμως αυτό εξαρτάται απόλυτα από το κατά πόσο είναι ασφαλές για το συγκεκριμένο άτομο να μιλήσει», είπε.

Στην υπόθεση του Κορνέλ, η Jane Doe παρουσίασε «μια αντίδραση στο τραύμα που αποτελεί κλασικό παράδειγμα», η οποία πιθανότατα σήμαινε ότι χάθηκαν κρίσιμα ποινικά αποδεικτικά στοιχεία, δήλωσε την Πέμπτη (1/10) ο δικηγόρος της, Τόμας Τζιούφρα. Η «εσωτερική της επεξεργασία πέρασε από την άρνηση, στη ντροπή και τελικά στην αποδοχή ότι είχε βιαστεί από ανθρώπους που θεωρούσε φίλους της».

Μία από τις συγκατοίκους της Jane Doe δεν μπορούσε «πραγματικά να θυμηθεί να είπε ποτέ ότι είχε συναινέσει σε κάτι από όσα συνέβησαν», ανέφερε η συγκάτοικος για τις πρώτες ώρες μετά την επιστροφή της Doe στο σπίτι το πρωί της 20ής Οκτωβρίου 2024, σύμφωνα με έγγραφα από την πανεπιστημιακή έρευνα για τις καταγγελίες, τα οποία εξασφάλισαν οι New York Times.

Ωστόσο, μόλις η Doe διάβασε ένα διαδικτυακό φόρουμ για τη ζωή των φοιτητικών αδελφοτήτων, λίγο μετά το περιστατικό, «τότε ήταν η πρώτη φορά που άκουσα να αλλάζει το αφήγημα, ότι δηλαδή δεν ήμουν πόρνη αλλά ότι είχα υποστεί επίθεση», είπε στους ερευνητές, σύμφωνα με τα αρχεία του Title IX που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας του πανεπιστημίου για τη διερεύνηση καταγγελιών σεξουαλικής παρενόχλησης και επίθεσης.

Η Doe «έλαβε μέτρα για να προστατεύσει τον εαυτό της και ζήτησε να εξεταστεί για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και να λάβει θεραπεία για ουρολοίμωξη στο Cornell Health στις 22 Οκτωβρίου», δήλωσε ο δικηγόρος της, σημειώνοντας ότι η Doe είπε σε εργαζόμενο στον χώρο υγείας πως είχε πάθει την ουρολοίμωξη «με τραυματικό τρόπο». Ωστόσο, δεν της προσφέρθηκε συμβουλευτική από ειδικό ούτε ιατροδικαστική εξέταση για σεξουαλική επίθεση, κάτι που «πιθανότατα θα είχε αποκαλύψει DNA, το οποίο θα αποτελούσε σημαντικό στοιχείο για μια ποινική έρευνα», δήλωσε ο Τζιούφρα.

Μέχρι τις 3 Νοεμβρίου 2024, η Jane Doe φαίνεται πως είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είχε υποστεί επίθεση στο πάρτι του Οκτωβρίου, στέλνοντας μήνυμα σε έναν από τους άνδρες που κατήγγειλε ότι εμπλέκονταν: «Ας ξεκαθαρίσουμε ότι το 90% όσων συνέβησαν εκείνο το βράδυ δεν ήταν συναινετικά. Μου έδωσαν περισσότερη κέτα απ' όση μπορώ να θυμηθώ», έγραψε, χρησιμοποιώντας συντομογραφία για την κεταμίνη, «και ξέρω ότι σου είπα ότι ένιωθα άβολα και ότι δεν γνώριζα κανέναν στο δωμάτιο».

Ωστόσο, μέχρι «τη στιγμή που πήγε να υποβληθεί σε ιατροδικαστική εξέταση στις 7 Νοεμβρίου, όλα τα στοιχεία DNA είχαν χαθεί», δήλωσε ο Τζιούφρα. «Πρέπει πραγματικά να σκεφτούμε ποιον προστατεύουμε και γιατί», δήλωσε ο Τουρκχάιμερ. «Αν θέλουμε πράγματι να ενθαρρύνουμε τις επιζώσες να μιλήσουν, πρέπει να έχουμε ανθρώπους και συστήματα που να θέτουν ως προτεραιότητα την ασφάλειά τους».

Τι θα χρειαζόταν για να κλείσουν τα νομικά «παραθυράκια»

Η αλλαγή αυτών των νόμων από πολιτεία σε πολιτεία έχει αποδειχθεί δύσκολη - αλλά όχι αδύνατη. Τον περασμένο Φεβρουάριο, η Σάμερ Γουίλις σύρθηκε μέχρι το Καπιτώλιο της πολιτείας του Τέξας με ματωμένα χέρια και γόνατα, ζητώντας την αλλαγή της εξαίρεσης της οικειοθελούς μέθης στη νομοθεσία της πολιτείας, η οποία είχε επιτρέψει σε μια σεξουαλική επίθεση που υπέστη στο κολέγιο, μία δεκαετία νωρίτερα, να μην οδηγηθεί σε ποινική δίωξη.

Η προσπάθεια που κατέβαλε για να εξασφαλίσει την αλλαγή - την οποία άλλοι υποστηρικτές και βουλευτές είχαν επανειλημμένα αποτύχει να πετύχουν - απέδωσε. Ο Νόμος Summer Willis υπογράφηκε σε αργότερα εκείνη τη χρονιά, αλλάζοντας τη νομοθεσία του Τέξας για τις σεξουαλικές επιθέσεις και καθορίζοντας με μεγαλύτερη σαφήνεια τη συναίνεση στην πολιτεία.

Η Γουίλις ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη το περασμένο καλοκαίρι για να στηρίξει τις τοπικές οργανώσεις και τις επιζώσες που πίεζαν για την ψήφιση ενός παρόμοιου νόμου στην πολιτεία. Εκείνη διηγήθηκε την ιστορία της επίθεσής της. Εκείνες διηγήθηκαν τις δικές τους. Ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν τέθηκε ποτέ σε ψηφοφορία.

Η νομοθετική αλλαγή δεν έφτασε σε ψηφοφορία ούτε το 2026. Αυτό συνέβαινε πριν η ιστορία της Jane Doe βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας.

Την Τετάρτη (30/9), ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της πολιτείας της Νέας Υόρκης, Καρλ Χίστι, Δημοκρατικός, ο οποίος είχε επανειλημμένα εμποδίσει την πρόταση να εισαχθεί στην ολομέλεια για ψηφοφορία, ανακοίνωσε ότι συγκροτεί νομοθετική ομάδα εργασίας για να εξετάσει τη νομοθεσία της Νέας Υόρκης σχετικά με τις σεξουαλικές επιθέσεις. Η ομάδα θα αναλάβει να καταρτίσει νομοθετικές προτάσεις για τη σύνοδο του 2027.

Ο Τουρκχάιμερ και άλλοι λένε ότι είναι πιθανό η υπόθεση της Doe να έχει συγκεντρώσει αρκετή προσοχή ώστε να οδηγήσει σε αλλαγή του νόμου. Η Γουίλις δήλωσε ότι αναγνώρισε τη δική της εμπειρία στην καταγγελία της Doe για σεξουαλική επίθεση. «Ο ίδιος νόμος ή η έλλειψη ορισμού της συναίνεσης που την εμποδίζει να δικαιωθεί συνέβη και σε μένα πριν από περισσότερο από μία δεκαετία, και συνέβη και σε άλλες πριν από δεκαετίες», δήλωσε η Γουίλις. «Αν δεν κάνουμε κάτι γι' αυτό τώρα, θα συνεχίσει να συμβαίνει».

Πλέον τάσσεται υπέρ της ψήφισης νομοθεσίας σε πολλές πολιτείες, η οποία θα ορίζει με σαφήνεια τη συναίνεση και θα ανοίγει δρόμους ώστε οι επιζώσες να μπορούν να αναζητήσουν δικαιοσύνη.

Η Γουίλις έχει ένα μήνυμα για τη γυναίκα που βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας για τον βιασμό στο Κορνέλ - και για τις υπόλοιπες επιζώσες σεξουαλικών επιθέσεων: «Πίστευα για τόσο πολύ καιρό ότι ήμουν μόνη και θέλω απλώς να ξέρουν ότι δεν είναι μόνες. Υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που αγωνίζονται για εκείνες. Εγώ αγωνίζομαι για εκείνες».

Διαβάστε ακόμη

Σάρωσε την Κρήτη η κακοκαιρία: Ένας νεκρός, βιβλική καταστροφή και φόβοι για νέο κύμα - «Έβρεξε όσο σε έναν χρόνο στην Αθήνα»

Πόσο ασφαλείς είναι οι επιβάτες μιας πτήσης αν ο πιλότος γίνει βίαιος; Τα ερωτήματα μετά τη Flydubai

Γάζα: Νέες δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν την ολική καταστροφή - Στον «αέρα» 2,1 εκατ. εκτοπισμένοι

Τι πήγε στραβά με την εκτέλεση της Κρίστα Πάικ; Τα κενά στο πρωτόκολλο - «Δεν έχουμε δει κάτι παρόμοιο»