«Θάνατος στον ξεπουλημένο»: Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν κατηγορούν την ηγεσία της χώρας για «πραξικόπημα»

Καζάνι που βράζει θυμίζει το εσωτερικό του Ιράν, με τους σκληροπυρηνικούς να μιλούν για «πραξικόπημα», καθώς η εκεχειρία με τις ΗΠΑ βρίσκεται στον αέρα. Όπως μεταδίδει το αμερικανικό δίκτυο CNN, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί βρίσκονται στο στόχαστρο των επιθέσεων από τους πιστούς στο καθεστώς των μουλάδων.

Μάλιστα, καθώς ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, περπατούσε δίπλα στο φέρετρο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στην Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, ορισμένοι από τους πενθούντες, ντυμένοι στα μαύρα, που τον περιέβαλλαν δεν φώναζαν συνθήματα προς τιμήν του εκλιπόντος ηγέτη, αλλά απευθύνονταν στον ίδιο, φωνάζοντας: «Θάνατος στον ξεπουλημένο».

Σε μικρή απόσταση από εκεί, ο κορυφαίος Ιρανός διπλωμάτης Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος διαπραγματεύτηκε την κατάπαυση του πυρός με την κυβέρνηση Τραμπ και πέτυχε την άρση ορισμένων κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την τελετή όταν εξαγριωμένο πλήθος τον λιθοβόλησε, ενώ φώναζε συνθήματα θανάτου και τον αποκαλούσε «προδότη που ξεπούλησε τη χώρα».

Η εχθρότητα που εκδηλώθηκε εναντίον κορυφαίων αξιωματούχων κατά τη διάρκεια της κηδείας αντικατοπτρίζει μια θεωρία που κερδίζει έδαφος εδώ και μήνες στις πιο ακραίες φατρίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ότι οι ηγέτες του Ιράν, οι οποίοι διαπραγματεύτηκαν και υπέγραψαν τη συμφωνία με την Ουάσιγκτον, πραγματοποιούν ένα «ήπιο πραξικόπημα» εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των επαναστατικών της ιδανικών, ενώ ο νέος Ανώτατος Ηγέτης παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατος είτε επειδή φοβάται για τη ζωή του είτε, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, επειδή είναι ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντά του.

Οι σκληροπυρηνικές ομάδες που συμμετείχαν μαζικά στην κηδεία πιστεύουν ότι, αντί να εκδικηθούν τη δολοφονία του Χαμενεΐ, οι Ιρανοί αξιωματούχοι παραδόθηκαν υπογράφοντας μια συμφωνία που παραβιάζει τις εντολές του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιου και διαδόχου του εκλιπόντος. Ωστόσο, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει εκτός δημόσιας θέας, χωρίς να απευθύνεται απευθείας στο έθνος ή να ασκεί εμφανώς την εξουσία του, παρότι οι κρατικοί αξιωματούχοι διαπραγματεύονται και κυβερνούν στο όνομά του.

Οι σκληροπυρηνικοί κατηγορούν την ορατή πολιτική ηγεσία του Ιράν - εκείνους που διοικούν και εκπροσωπούν τη χώρα όσο ο Χαμενεΐ παραμένει κρυμμένος - ότι επιχειρεί να συγκεντρώσει την εξουσία στα χέρια της, αναστέλλοντας τη λειτουργία του κοινοβουλίου, αγνοώντας τις εντολές του στις διαπραγματεύσεις και προσπαθώντας να διαλύσει τις νυχτερινές συγκεντρώσεις στους δρόμους, οι οποίες είχαν εξελιχθεί σε σημαντική βάση ισχύος των φονταμενταλιστών.

«Προειδοποίηση προς τον λαό του Ιράν: Έρχεται πραξικόπημα;» έγραψε στο X ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν, ένας ιδιαίτερα σκληροπυρηνικός βουλευτής, λίγες ημέρες πριν από την κηδεία του Χαμενεΐ.

Λίγες ημέρες αργότερα πρόσθεσε: «Σε αυτές τις στιγμές αποχαιρετισμού του μάρτυρα Ιμάμη (Χαμενεΐ), υψώνουμε τη σημαία της εκδίκησης για το αίμα του και στεκόμαστε σταθερά απέναντι στο πραξικόπημα.»

Ελλείψει του Μοτζτάμπα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο πρόεδρος Πεζεσκιάν και ο Αραγτσί έχουν εξελιχθεί στα πιο προβεβλημένα πρόσωπα της μεταπολεμικής ηγεσίας του Ιράν. Καθώς οι σκληροπυρηνικοί δεν έχουν πρόσβαση στον νέο Ανώτατο Ηγέτη και είναι δυσαρεστημένοι με τις επιδόσεις τους, κατηγορούν αυτούς τους αξιωματούχους ότι οργανώνουν πραξικόπημα, δήλωσε στο CNN ο Αράς Αζίζι, ειδικός σε θέματα Ιράν με έδρα τις ΗΠΑ και συγγραφέας του βιβλίου What Iranians Want («Τι θέλουν οι Ιρανοί»).

«Η συνεχιζόμενη απουσία του Μοτζτάμπα σημαίνει ότι δεν έχουν πρόσβαση σε αυτόν και ότι ο Γκαλιμπάφ και οι σύμμαχοί του έχουν ουσιαστικά αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας... Οι υπερσκληροπυρηνικοί κατηγορούν πλέον τον Γκαλιμπάφ και τον Πεζεσκιάν ότι σχεδιάζουν ένα "πραξικόπημα" εναντίον του Μοτζτάμπα», ανέφερε ο Αζίζι.

«Εμείς, η λεπίδα και ο λαιμός σου»

Παρά τις εκτεταμένες εκκλήσεις για εθνική ενότητα σε καιρό πολέμου, η εβδομαδιαία μεγαλοπρεπής κηδεία του Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου σε ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετατράπηκε σε επίδειξη δύναμης των πιο αδιάλλακτων υποστηρικτών της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Εκμεταλλεύτηκαν την περίσταση για να ενισχύσουν τις εκκλήσεις τους υπέρ της εκδίκησης μέσω ενός νέου πολέμου με την Ουάσιγκτον και να διακηρύξουν την απόρριψη οποιασδήποτε συμφωνίας με τον Τραμπ.

Η επιθυμία τους φαίνεται τώρα να έχει εν μέρει εκπληρωθεί. Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ ουσιαστικά κατέρρευσε αυτή την εβδομάδα, όταν οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, επιδιώκοντας να επιβεβαιώσουν τον έλεγχό τους στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο. Αυτό προκάλεσε αντίποινα από την Ουάσιγκτον και νέες απαιτήσεις των σκληροπυρηνικών για ακύρωση της εκεχειρίας.

Τις εβδομάδες πριν ξεσπάσουν οι εχθροπραξίες, οι σκληροπυρηνικοί είχαν ήδη στρέψει την οργή τους εναντίον των ηγετών που υπέγραψαν τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Κύριε πρόεδρε, αν δεν εκπληρωθούν οι όροι του Ηγέτη, τότε εμείς θα είμαστε η λεπίδα και ο λαιμός σας», προειδοποίησε τον Πεζεσκιάν ο Μοχάμαντ Αλί Μπαχσί, ένας «μαντάχ» (θρησκευτικός υμνωδός) που συνδέεται με τους μηχανισμούς ασφαλείας και είναι πιστός στο ιρανικό καθεστώς, κατά τη διάρκεια τελετής. «Θα σας κάνουμε να ζήσετε την κόλαση».

Η ανοιχτή απειλή δολοφονίας κατά του προέδρου προκάλεσε ευρεία κατακραυγή, όμως ο Μπαχσί δεν είναι γνωστό να αντιμετώπισε οποιεσδήποτε νομικές συνέπειες.

Μεταξύ των αξιωματούχων που βρίσκονται επίσης στο στόχαστρο των σκληροπυρηνικών είναι και ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν με τις ΗΠΑ, Γκαλιμπάφ, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης με μεγάλη πολιτική εμπειρία. Τα διαπιστευτήριά του τού επέτρεψαν να αναλάβει κεντρικό ρόλο κατά τη διάρκεια του πολέμου, αναδεικνυόμενος στον de facto συντονιστή του καθεστώτος με ευρεία αποδοχή.

«Προσπαθούν να αναβαθμίσουν τον ρόλο του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ενώ ταυτόχρονα υποβαθμίζουν τον ρόλο του Ανώτατου Ηγέτη και του κοινοβουλίου», δήλωσε στις αρχές Ιουλίου ο σκληροπυρηνικός βουλευτής Καμράν Γκαζανφαρί σε βιντεοσκοπημένη δήλωση, αναφερόμενος στο συμβούλιο που πλέον λαμβάνει τις πιο κρίσιμες αποφάσεις της χώρας σε καιρό πολέμου.

«Αυτό είναι το πολιτικό πραξικόπημα που έχουν σχεδιάσει και υλοποιούν βήμα προς βήμα».

Παραμερίζοντας τους ριζοσπάστες

Την Τρίτη, ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν, ο σκληροπυρηνικός βουλευτής που αντιτίθεται σθεναρά στη συμφωνία και υπήρξε μία από τις κυριότερες φωνές που προειδοποιούσαν για «πραξικόπημα», απομακρύνθηκε από τη θέση του στην Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας του Κοινοβουλίου, μαζί με έναν ακόμη βουλευτή που είχε ασκήσει έντονη κριτική στη συμφωνία.

Ο Ναμπαβιάν, ο οποίος είχε συμμετάσχει στο παρελθόν στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα πριν στραφεί εναντίον των συνομιλιών, επιχείρησε να υπονομεύσει τη συμφωνία διαρρέοντας το κείμενό της στα μέσα ενημέρωσης πριν από την υπογραφή της τον προηγούμενο μήνα. Υποστήριζε ότι η διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν παραβίαζε τις «κόκκινες γραμμές» που είχε θέσει ο Ανώτατος Ηγέτης στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το CNN δεν κατάφερε να επικοινωνήσει μαζί του για κάποιο σχόλιο.

Ο ίδιος και άλλοι εκφράζουν τις απόψεις του «Τζεμπχέ-γε Παϊνταρί» (Μετώπου Αντοχής ή Front of Endurance), μιας σκληροπυρηνικής πολιτικής παράταξης, τα μέλη της οποίας χαρακτηρίζονται συχνά από αναλυτές ως «Υπερεπαναστάτες». Θεωρούν τους εαυτούς τους θεματοφύλακες των αξιών της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, η οποία ανέτρεψε τον φιλοδυτικό μονάρχη και εγκαθίδρυσε το ισλαμικό θεοκρατικό καθεστώς.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η σημερινή ορατή ηγεσία του Ιράν επιχειρεί συστηματικά να τους περιθωριοποιήσει.

«Βλέπουμε τον Γκαλιμπάφ να χρησιμοποιεί την επιρροή του για να παραμερίσει αυτά τα σκληροπυρηνικά στοιχεία», δήλωσε στο CNN ο Χαμιντρεζά Αζίζι, επισκέπτης ερευνητής στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Ασφαλιστικών Υποθέσεων.

«Είναι υπερβολικά επιζήμιοι για το ίδιο το σύστημα και πλέον φέρνουν τις εσωτερικές τους αντιπαραθέσεις στο προσκήνιο, ιδιαίτερα καθώς η κατάσταση στο Ιράν γίνεται ολοένα και πιο ασταθής».

Παρότι αριθμητικά αποτελούν μικρή ομάδα, κατέχουν σημαντικές θέσεις επιρροής σε ολόκληρη τη χώρα, μεταξύ άλλων στο κοινοβούλιο και στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό IRIB, ο οποίος έχει εξαπολύσει δικές του εκστρατείες κατά του προέδρου.

Παραμένει ασαφές πόση πραγματική λαϊκή υποστήριξη διαθέτουν. Ωστόσο, μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητές τους, ο πρώην επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Σαΐντ Τζαλιλί, συγκέντρωσε περισσότερες από 13 εκατομμύρια ψήφους στις εκλογές του 2024, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση. Ο πληθυσμός του Ιράν ανέρχεται σε περίπου 93 εκατομμύρια κατοίκους.

Καθ' όλη τη διάρκεια των μηνών που χαρακτηρίστηκαν από πόλεμο και διπλωματικές επαφές με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα περιγράψει την Ισλαμική Δημοκρατία ως «σοβαρά διχασμένη», υποστηρίζοντας ότι οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις εμπόδισαν την επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας.

Ωστόσο, παρά τις εμφανείς διαφωνίες μεταξύ της νέας ηγεσίας και των σκληροπυρηνικών, οι αναλυτές εκτιμούν ότι το καθεστώς παραμένει ενωμένο γύρω από έναν βασικό στόχο: τον τερματισμό του πολέμου με όρους που θα εξασφαλίζουν την άρση των κυρώσεων και θα διατηρούν τον έλεγχο της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ.

Παρ' όλα αυτά, η παρατεταμένη απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, η υπό όρους στήριξή του στην εκεχειρία, η αυξανόμενη ενίσχυση των Φρουρών της Επανάστασης και η μαζική συμμετοχή στην κηδεία του πατέρα του έχουν ενθαρρύνει τους σκληροπυρηνικούς, οι οποίοι πλέον προωθούν τη δική τους επιθετική ατζέντα υπέρ της συνέχισης του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

«Η πρότασή μου είναι να πάμε σε μία από τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, όπου βρίσκονται εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, από αυτούς τους Αμερικανούς τρομοκράτες», δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη την Τετάρτη ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ιράν και εξέχον σκληροπυρηνικό στέλεχος Μανουτσέρ Μοτακί.

«Θα ήταν αρκετό να αιχμαλωτίσουμε 100 στρατιώτες και να τους φέρουμε πίσω στο Ιράν».

Διαβάστε ακόμη

«Καυτό» καλοκαίρι στα καύσιμα: Γιατί η έκπτωση δεν έφτασε ποτέ στην αντλία - Η βενζίνη «σκαρφαλώνει» στα 2 ευρώ

Βίντεο ντοκουμέντο: Η στιγμή που 50χρονος βάζει φωτιά στην Άνοιξη και αποχωρεί ατάραχος - Τον «έπιασαν» οι κάμερες

Σε κλοιό καύσωνα μπαίνει η χώρα: Τα 41αρια, οι δύσκολες μέρες και οι «κόκκινες» περιοχές

Τεστ DNA αποκάλυψε λάθος στο μαιευτήριο μετά από 38 χρόνια - «Μας στέρησαν τη ζωή που έπρεπε να ζήσουμε»