Ο καθοριστικός ρόλος του Λιβάνου στην πορεία της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και η «τορπίλη» από Ισραήλ

Το μνημόνιο κατανόησης (MoU) μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας, καθώς δηλώνει «την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», μεταξύ των δύο χωρών και των συμμάχων τους.

«Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τη μόνιμη παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», πρόσθεσε η ενδιάμεση συμφωνία που υπογράφηκε την Τετάρτη (17/6). Ωστόσο, το Ισραήλ φαίνεται είτε να μην έχει λάβει το μήνυμα είτε να το αγνοεί σκόπιμα.

Οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο συνεχίστηκαν τις ημέρες μετά την υπογραφή του MoU, ανεβάζοντας τον αριθμό των νεκρών από την έναρξη της αεροπορικής και χερσαίας επίθεσης του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου σε πάνω από 4.000. Αυτές οι φονικές επιθέσεις οδήγησαν το Ιράν να αναβάλει συνομιλίες με τις ΗΠΑ που είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή (19/6) στην Ελβετία.

Η λιβανέζικη ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ και η κυβέρνηση του Λιβάνου έχουν ζητήσει πλήρη ισραηλινή αποχώρηση από το λιβανέζικο έδαφος, αν και η πρώτη έχει δηλώσει ότι αυτό θα πρέπει να συνδεθεί με τις διαπραγματεύσεις Ιράν-ΗΠΑ, ενώ η δεύτερη προτιμά απευθείας συνομιλίες με το Ισραήλ. «Ο Λίβανος βρίσκεται στην αρχή της συμφωνίας, επειδή οι Ιρανοί θέλουν να καταστήσουν σαφές ότι η εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου είναι ουσιώδης για την επιτυχία του μνημονίου», δήλωσε στο Al Jazeera ο Μάικλ Γιανγκ, ειδικός για τον Λίβανο στο Carnegie Middle East Center.

Το Ισραήλ θα «τορπιλίσει» τη συμφωνία Ιράν-ΗΠΑ

Το Ισραήλ και η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ βρίσκονται σε σύγκρουση από τον Οκτώβριο του 2023, αλλά το Ισραήλ έχει δύο φορές εντείνει τη σύγκρουση - τον Σεπτέμβριο του 2024 και τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους - βομβαρδίζοντας τον Λίβανο και εισβάλλοντας στο έδαφός του.

Η κλιμάκωση του Μαρτίου ακολούθησε επιθέσεις της Χεζμπολάχ στο Ισραήλ για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από έναν χρόνο, μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ και ως απάντηση σε περισσότερες από 10.000 ισραηλινές παραβιάσεις της εκεχειρίας από τα τέλη του 2024. Από τότε, το Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 4.057 ανθρώπους στον Λίβανο και έχει τραυματίσει πάνω από 12.121. Έχει στοχεύσει διασώστες και δημοσιογράφους και έχει ισοπεδώσει δεκάδες χωριά.

Παρότι οι ΗΠΑ έχουν προσπαθήσει να επιβάλουν εκεχειρίες στον Λίβανο, η πραγματικότητα στο πεδίο ήταν διαφορετική. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει κάνει δηλώσεις για τον Λίβανο, λέγοντας μεταξύ άλλων ότι το Ισραήλ πρέπει να περιορίσει τις επιχειρήσεις του εκεί, αλλά Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι πρέπει να διατηρηθεί η δυνατότητά τους να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις.

«Το Ισραήλ πολεμά τη Χεζμπολάχ για πάρα πολύ καιρό και σκοτώνεται πάρα πολύς κόσμος», είπε ο Τραμπ την Τρίτη (16/6) σε σύνοδο της G7 στη Γαλλία. «Και δεν χρειάζεται να γκρεμίζεις μια πολυκατοικία κάθε φορά που ψάχνεις κάποιον…» Ο Τραμπ επίσης δήλωσε ότι δεν είναι ικανοποιημένος με τον τρόπο που το Ισραήλ έχει χειριστεί την κατάσταση στον Λίβανο και με τη Χεζμπολάχ.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η αναφορά του Λιβάνου στο MoU δείχνει ότι το Ιράν δίνει μεγάλη σημασία στην κατάσταση εκεί και ότι οι ΗΠΑ ίσως πιεστούν να ασκήσουν πίεση στο Ισραήλ για να σταματήσει τις επιχειρήσεις του. «Οι ΗΠΑ θέλουν να διαχωρίσουν τις συγκρούσεις Λιβάνου και Ιράν», είπε ο Ντέιβιντ Γουντ. «Μπορούν να βοηθήσουν τον Λίβανο επιμένοντας ότι το Ισραήλ θα εφαρμόσει την πρόταση της 3ης Ιουνίου για διμερή εκεχειρία». «Αυτή η προσέγγιση θα έδινε στο λιβανέζικο κράτος την ευκαιρία να δείξει ότι μπορεί να ασκήσει έλεγχο στο έδαφός του και να υπερασπιστεί τη χώρα με μη βίαια μέσα, αντί για την ένοπλη αντίσταση της Χεζμπολάχ», πρόσθεσε.

Όμως το Ισραήλ ίσως έχει διαφορετική άποψη. Ο Γιανγκ είπε ότι το Ισραήλ «θα επιχειρήσει να τορπιλίσει» το μνημόνιο και τις συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ, συνεχίζοντας τον πόλεμο στον Λίβανο ώστε να αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με τον Καρίμ Σαφιεντίν, δεν υπάρχει «κανένα πολιτικό, τεχνολογικό, βιομηχανικό ή οικονομικό κίνητρο» για το Ισραήλ να σταματήσει τον πόλεμο στον Λίβανο.

Ο ρόλος της Χεζμπολάχ

Το Ιράν πρέπει επίσης να αποφασίσει τι θα κάνει αν το Ισραήλ αρνηθεί να σταματήσει τις επιθέσεις και οι ΗΠΑ δεν μπορέσουν ή δεν θελήσουν να πιέσουν την ισραηλινή κυβέρνηση. Ο Σαφιεντίν είπε ότι υπάρχουν διαφωνίες εντός του Ιράν για το πόσο μακριά πρέπει να φτάσει ώστε να σταματήσει η ισραηλινή επιθετικότητα στον Λίβανο. Μετά από νέες επιθέσεις του Ισραήλ, το Ιράν ανακοίνωσε ξανά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Με το μνημόνιο, πολλοί στον Λίβανο ελπίζουν ότι το τέλος του πολέμου πλησιάζει, αλλά παραμένουν εκκρεμότητες. Σε ομιλία του, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, επαίνεσε το Ιράν. «Ευχαριστούμε την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν για τη σύνδεση του λιβανέζικου μετώπου…», είπε.

Το Ισραήλ και ο Λίβανος αναμένεται να συνεχίσουν τις απευθείας διαπραγματεύσεις την επόμενη εβδομάδα, ενώ ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ παραμένει βασικό ζήτημα. «Η πολιτική ηγεσία του Λιβάνου βρίσκεται ξανά σε αδιέξοδο», είπε ο Γουντ. «Ο Λίβανος θέλει να καθορίσει το μέλλον του… αλλά χρειάζεται εξωτερική υποστήριξη», πρόσθεσε.

Διαβάστε ακόμη

Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης για τον Αβραμόπουλο από τη βελγική Δικαιοσύνη λόγω Qatargate - Τι απαντά

Ειρωνικό «ευχαριστώ» εργαστηριακών γιατρών σε Καρποδίνη: «Παρακαταθήκη ένας κλάδος οικονομικά εξαντλημένος»

Μπλόκο στα φθηνά δέματα από Temu και Shein: Η «τσουχτερή» αλλαγή από 1η Ιουλίου

Εκλογές για κλάματα (ή για γέλια): Κέρδισε τη δημαρχία... χωρίς να κατέβει υποψήφιος!