ΗΠΑ και Ιράν εξετάζουν «μνημόνιο συνεργασίας»: Τα 3 στάδια και πού «κολλάει» η Τεχεράνη

ΗΠΑ και Ιράν φέρεται να εξετάζουν το ενδεχόμενο επίτευξης μιας προσωρινής συμφωνίας για την παύση των πολεμικών συγκρούσεων, ανέφεραν πηγές και αξιωματούχοι την Πέμπτη (7/5), με την Τεχεράνη να εξετάζει μια πρόταση που θα έθετε τέλος στις εχθροπραξίες, αλλά θα άφηνε άλυτα τα πλέον ακανθώδη ζητήματα.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα για το υπό διαμόρφωση σχέδιο, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, επικεντρώνεται σε ένα βραχυπρόθεσμο μνημόνιο συνεργασίας και όχι σε μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία, υπογραμμίζοντας τις βαθιές διαιρέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι ελπίδες ότι ακόμη και μια μερική συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ έχουν ήδη επηρεάσει τις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν εκ νέου λόγω των προσδοκιών ότι οι διαταραχές στην προσφορά θα μπορούσαν να μετριαστούν και τις παγκόσμιες μετοχές να διατηρούνται σε μεγάλο βαθμό στα ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον έχουν περιορίσει τις φιλοδοξίες τους για μια ριζική διευθέτηση, καθώς οι διαφορές παραμένουν, ιδίως όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν -συμπεριλαμβανομένης της τύχης των αποθεμάτων του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο και του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο η Τεχεράνη θα αναστείλει τις πυρηνικές της δραστηριότητες.

Αντ’ αυτού, εργάζονται για μια προσωρινή διευθέτηση που ορίζεται σε ένα μονοσέλιδο υπόμνημα με στόχο την αποτροπή της επιστροφής στη σύγκρουση και τη σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Ορμούζ, ανέφεραν οι πηγές και οι αξιωματούχοι. «Προτεραιότητά μας είναι να ανακοινώσουν το οριστικό τέλος του πολέμου, ενώ τα υπόλοιπα ζητήματα θα μπορούσαν να επιλυθούν μόλις επιστρέψουν στις άμεσες συνομιλίες», δήλωσε στο Reuters ένας υψηλόβαθμος Πακιστανός αξιωματούχος που συμμετέχει στη διαμεσολάβηση μεταξύ των δύο πλευρών.

Το προτεινόμενο πλαίσιο θα εξελιχθεί σε τρία στάδια:

• τον επίσημο τέλος του πολέμου,
• την επίλυση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ
• και την έναρξη μιας περιόδου 30 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με μια ευρύτερη συμφωνία

Η Τεχεράνη ανέφερε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακί πραγματοποίησε τηλεφωνική συνομιλία την Πέμπτη με τον Ισαάκ Νταρ, τον ομόλογό του στο Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στις προσπάθειες διαμεσολάβησης. «Παραμένουμε αισιόδοξοι», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν, Ταχίρ Αντράμπι, σε συνέντευξη Τύπου στο Ισλαμαμπάντ, όταν ρωτήθηκε πόσο γρήγορα θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία. «Μια απλή απάντηση θα ήταν ότι αναμένουμε μια συμφωνία το συντομότερο δυνατόν».

Ο Τραμπ είναι αισιόδοξος, το Ιράν σκεπτικό

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ -ο οποίος έχει επανειλημμένα τονίσει την προοπτική μιας σημαντικής εξέλιξης από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου με τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν- έχει επίσης υιοθετήσει αισιόδοξο τόνο. «Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία... είναι πολύ πιθανό», δήλωσε στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη, προσθέτοντας αργότερα ότι «θα τελειώσει γρήγορα».

Η πρόταση θα έθετε επίσημα τέλος στη σύγκρουση, της οποίας το ενεργό σκέλος ανεστάλη με την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε στις 7 Απριλίου. Ωστόσο, αφήνει ανεκπλήρωτα βασικά αιτήματα των ΗΠΑ, όπως η αναστολή των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν και η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με τις πηγές.

Σε ένδειξη ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να ασκούν πίεση, επέβαλαν την Πέμπτη κυρώσεις στον αναπληρωτή υπουργό Πετρελαίου του Ιράκ και σε τρεις ηγέτες πολιτοφυλακών για την υποτιθέμενη υποστήριξή τους προς το Ιράν. Το Ισραήλ, το οποίο επίσης πολεμά τη Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν στον Λίβανο, δήλωσε την Πέμπτη ότι σκότωσε έναν διοικητή της οργάνωσης σε αεροπορική επιδρομή στη Βηρυτό την προηγούμενη μέρα -την πρώτη ισραηλινή επίθεση στην πρωτεύουσα του Λιβάνου από τότε που συμφωνήθηκε η κατάπαυση του πυρός τον περασμένο μήνα.

Η Χεζμπολάχ πυροδότησε την τελευταία σύγκρουση με το Ισραήλ, ανοίγοντας πυρ προς υποστήριξη του Ιράν στις 2 Μαρτίου. Η παύση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο αποτελεί ένα ακόμη βασικό αίτημα του Ιράν στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον. Ιρανοί αξιωματούχοι εξέφρασαν σκεπτικισμό σχετικά με την αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του ευρύτερου πολέμου. Ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει εν ευθέτω χρόνω, ενώ ο βουλευτής Εμπραχίμ Ρεζάι χαρακτήρισε την πρόταση ως «περισσότερο μια λίστα επιθυμιών των Αμερικανών παρά πραγματικότητα».

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ φάνηκε να χλευάζει τις αναφορές που έδειχναν ότι οι δύο πλευρές ήταν κοντά, γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «η επιχείρηση Trust Me Bro απέτυχε» και παρουσιάζοντας τις συνομιλίες ως προπαγάνδα των ΗΠΑ μετά την αποτυχία τους να ανοίξουν ξανά το στενό. Οι αναφορές για πιθανή συμφωνία ώθησαν το Brent να υποχωρήσει κατά 3% στα 98 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ήδη σημειώσει πτώση σχεδόν 8% την Τετάρτη (06/05). Παράλληλα, οι τιμές των μετοχών σε παγκόσμιο επίπεδο αυξήθηκαν και οι αποδόσεις των ομολόγων μειώθηκαν λόγω της αισιοδοξίας για το τέλος ενός πολέμου που έχει διαταράξει τον ενεργειακό εφοδιασμό.

«Το περιεχόμενο των ειρηνευτικών προτάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι περιορισμένο, αλλά υπάρχει η προσδοκία στην αγορά ότι δεν θα λάβουν χώρα περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες», δήλωσε ο Takamasa Ikeda, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην GCI Asset Management. Η κυβέρνηση Τραμπ ανέστειλε την Τρίτη (05/05) μια ναυτική αποστολή που είχε ξεκινήσει πριν από δύο ημέρες, με στόχο την επαναλειτουργία του αποκλεισμένου Στενού, επικαλούμενος πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.

Το NBC News, επικαλούμενο δύο ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους, ανέφερε ότι ο Τραμπ αποφάσισε την αναστολή αφού η Σαουδική Αραβία απέσυρε τη δυνατότητα του αμερικανικού στρατού να χρησιμοποιεί σαουδική βάση για την επιχείρηση. Οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι εξέφρασαν έκπληξη και οργή για την ανακοίνωση του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα βοηθούσαν στη συνοδεία πλοίων μέσω του Στενού. Αυτό τους οδήγησε να δηλώσουν στην Ουάσιγκτον ότι θα αρνηθούν στις ΗΠΑ την άδεια να πετούν στρατιωτικά αεροσκάφη από σαουδική βάση ή μέσω του σαουδικού εναέριου χώρου, ανέφερε το NBC. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με την αναφορά. Ο αμερικανικός στρατός έχει διατηρήσει τον δικό του αποκλεισμό στα ιρανικά πλοία.

Σύμφωνα με την πηγή που επικαλείται το Reuters -η οποία έχει γνώση του ζητήματος τη διαμεσολάβησης- τις διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ ηγούνται ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρετ Κούσνερ. Εάν και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν στην προκαταρκτική συμφωνία, θα ξεκινήσει η 30ήμερη περίοδος λεπτομερών διαπραγματεύσεων για την επίτευξη πλήρους συμφωνίας.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το μνημόνιο δεν περιλαμβάνει αρκετές βασικές απαιτήσεις που είχε διατυπώσει η Ουάσιγκτον στο παρελθόν και τις οποίες το Ιράν είχε απορρίψει, όπως περιορισμούς στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και τον τερματισμό της υποστήριξής του προς τις παραστρατιωτικές ομάδες στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ.

Διαβάστε ακόμη

Δημοσκόπηση OPEN: Σαρωτική εμπιστοσύνη στην Κοβέσι με 70% και μικρό «ρήγμα» στη ΝΔ - Στο 22,5% η πρόθεση ψήφου

Η «λεπτή κόκκινη γραμμή» Μητσοτάκη και το εσωκομματικό σφυροκόπημα - «Περιμένατε να γίνει Κούγκι»

Δολοφονία 21χρονου στην Κρήτη: Ξεσπά η αδελφή του θύματος - «Τρία χρόνια ζούσαμε έναν εφιάλτη»

Metallica: Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και αυξημένα μέτρα ασφαλείας στο ΟΑΚΑ ενόψει της συναυλίας