Μπορεί να υπάρξει συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν; Τα βασικά σημεία τριβής

Στον «αέρα» βρίσκεται ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στο Πακιστάν, καθώς είναι άγνωστο το πότε τελικά θα διεξαχθεί, την ώρα που μεσολαβητές επιχειρούν να αναβιώσουν τις συνομιλίες πριν από τη λήξη της εύθραυστης κατάπαυσης πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων.

Ο Τραμπ με νεότερη ανάρτησή του υποστήριξε ότι δεν βρίσκεται υπό καμία πίεση, καταγγέλλοντας «fake news», λέγοντας πως σκοπός του είναι να κάνει την καλύτερη συμφωνία. «Ο χρόνος δεν είναι ο αντίπαλός μου» έγραψε χαρακτηριστικά.

Το Ιράν, σύμφωνα με το Al Jazeera, έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί ότι θα συμμετάσχει στις συνομιλίες, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για «ένοπλη πειρατεία» μετά την επίθεση και κατάληψη ιρανικού δεξαμενόπλοιου από αμερικανικές δυνάμεις την Κυριακή (19/4), γεγονός που εντείνει περαιτέρω τις τριβές μεταξύ των δύο μακροχρόνιων αντιπάλων.

Τι έχει πει η Ουάσινγκτον

Την Κυριακή (19/4), ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές θα ταξιδέψουν στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, Ισλαμαμπάντ, τη Δευτέρα (20/4) για συνομιλίες με στόχο τον τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν διευκρίνισε ποιοι αξιωματούχοι θα συμμετάσχουν. Ο προηγούμενος γύρος συνομιλιών το περασμένο Σαββατοκύριακο, στον οποίο επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής ήταν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία.

Ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβίασε την κατάπαυση πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία λήγει την Τετάρτη (22/4), επειδή άνοιξε πυρ το Σάββατο (18/4) στα Στενά του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε ότι θα καταστρέψει πολιτικές υποδομές στο Ιράν αν δεν γίνει αποδεκτή η συμφωνία που προτείνει η Ουάσινγκτον. «Προσφέρουμε μια πολύ δίκαιη και λογική συμφωνία και ελπίζω να την αποδεχθούν, γιατί αν όχι, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέψουν κάθε σταθμό παραγωγής ενέργειας και κάθε γέφυρα στο Ιράν», έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social.

Iran decided to fire bullets yesterday in the Strait of Hormuz — A Total Violation of our Ceasefire Agreement! Many of them were aimed at a French Ship, and a Freighter from the United Kingdom. That wasn’t nice, was it? My Representatives are going to Islamabad, Pakistan — They…

— Commentary: Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) April 19, 2026

Σε περαιτέρω κλιμάκωση, ο Τραμπ δήλωσε ότι ιρανικό πλοίο με την ονομασία Touska «ακινητοποιήθηκε» από αμερικανικές δυνάμεις στον Κόλπο του Ομάν «ανοίγοντας τρύπα στο μηχανοστάσιο». Είπε ότι προσπαθούσε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Οι αμερικανικές δυνάμεις επιβιβάστηκαν στο πλοίο και έθεσαν υπό τον έλεγχό τους το σκάφος.

Today, an Iranian-flagged cargo ship named TOUSKA, nearly 900 feet long and weighing almost as much as an aircraft carrier, tried to get past our Naval Blockade, and it did not go well for them. The U.S. Navy Guided Missile Destroyer USS SPRUANCE intercepted the TOUSKA in the…

— Commentary: Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) April 19, 2026

Πώς αντέδρασε το Ιράν

Το στρατιωτικό αρχηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια του Ιράν επιβεβαίωσε την αμερικανική επίθεση στο ιρανικής σημαίας δεξαμενόπλοιο και δήλωσε ότι θα «αντιδράσει σύντομα». Στη συνέχεια, το πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι ιρανικές δυνάμεις έστειλαν drones προς αμερικανικά στρατιωτικά πλοία.

Ο Εμπραχίμ Αζίζι, επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι ενέργειες του Ιράν στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ καθορίζονται αυστηρά από τα εθνικά συμφέροντα και την ασφάλεια. Όταν ρωτήθηκε αν η Τεχεράνη θα συμμετάσχει στις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, απάντησε: «Το Ιράν ενεργεί με βάση τα εθνικά του συμφέροντα».

«Βλέπουμε τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις ως συνέχεια του πεδίου μάχης και δεν βλέπουμε τίποτε άλλο πέρα από το πεδίο μάχης», είπε. «Αν αποφέρουν αποτελέσματα που διατηρούν όσα έχουν επιτευχθεί στο πεδίο της μάχης, τότε το πεδίο των διαπραγματεύσεων είναι επίσης μια ευκαιρία για εμάς… αλλά όχι αν οι Αμερικανοί προσπαθούν να το μετατρέψουν σε πεδίο υπερβολικών απαιτήσεων και εκφοβισμού».

Κύρια σημεία τριβής

• Στενά του Ορμούζ

Κεντρική διαμάχη αποτελούν τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμη θαλάσσια εμπορική οδός που συνδέει τον Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα. Περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) περνούσε από το σημείο πριν τον πόλεμο. Το Ιράν διεκδικεί κυριαρχία στη θαλάσσια περιοχή, η οποία βρίσκεται εντός των χωρικών υδάτων Ιράν και Ομάν και δεν θεωρούνται διεθνή ύδατα, ενώ έχει δηλώσει ότι μόνο «μη εχθρικά» πλοία μπορούν να διέρχονται. Έχει επίσης προτείνει την επιβολή διοδίων, ενώ η Ουάσινγκτον απαιτεί πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας.

Μετά την έναρξη του πολέμου, το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε τα Στενά, απαγορεύοντας διελεύσεις, επιτιθέμενο σε πλοία και σύμφωνα με αναφορές τοποθετώντας νάρκες. Η ναυσιπλοΐα έχει μειωθεί κατά 95%. Οι ΗΠΑ επέβαλαν δικό τους ναυτικό αποκλεισμό, μπλοκάροντας ιρανικά λιμάνια, για να πιέσουν την Τεχεράνη.

• Εμπλουτισμένο ουράνιο

Κεντρικό ζήτημα είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ειδικά τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απαιτούν μηδενικό εμπλουτισμό, κατηγορώντας το Ιράν ότι επιδιώκει πυρηνικά όπλα, χωρίς αποδείξεις. Το Ιράν υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα είναι αποκλειστικά ειρηνικό και είναι μέλος της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).

Το 2015 υπέγραψε τη συμφωνία JCPOA, στην οποία είχε συμφωνήσει να περιορίσει τον εμπλουτισμό στο 3,67%. Το 2018 ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία. Τον Μάρτιο 2025, η επικεφαλής των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ δήλωσε ότι το Ιράν δεν κατασκευάζει πυρηνικά όπλα. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας εκτιμά ότι το Ιράν διαθέτει 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%.

• Λίβανος και Χεζμπολάχ

Το Ιράν ζητά να ισχύσει η κατάπαυση πυρός και για τον Λίβανο, όπου η Χεζμπολάχ αποτελεί βασικό σύμμαχο της Τεχεράνης. Η σύγκρουση συνεχίζεται με επιθέσεις Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Αλλαγές στις απαιτήσεις των ΗΠΑ

• Πυραυλικό πρόγραμμα

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ζητούν περιορισμούς στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο η Τεχεράνη θεωρεί μη διαπραγματεύσιμο. Μετά την κατάπαυση πυρός, οι ΗΠΑ δεν το έχουν πλέον θέσει ως προτεραιότητα.

• Αλλαγή καθεστώτος

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα ήθελε αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, όμως ειδικοί αναφέρουν ότι το ιρανικό καθεστώς παραμένει σταθερό.

Υποστήριξη σε proxies

Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να σταματήσει τη στήριξη σε ομάδες όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και πολιτοφυλακές στο Ιράκ. Το Ιράν το απορρίπτει.

Μπορεί να υπάρξει συμφωνία;

Ο Ιρανός διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι υπάρχουν σημεία σύγκλισης αλλά δεν υπάρχει τελική συμφωνία. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι διαφορές παραμένουν πολύ μεγάλες και το πιθανότερο σενάριο είναι παράταση της κατάπαυσης πυρός και όχι συνολική συμφωνία.

Το βασικό συμπέρασμα ειδικών είναι ότι το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει βαθύ, καθώς το Ιράν δεν αναμένεται να εγκαταλείψει το πυραυλικό του πρόγραμμα, τη στήριξη συμμάχων του ή τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Διαβάστε ακόμη

Μπορεί να υπάρξει συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν; Τα βασικά σημεία τριβής και το μεγάλο «αγκάθι»

Μεγάλη γιορτή για τα 100 χρόνια του ΠΑΟΚ: Η λαοθάλασσα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και το εντυπωσιακό drone show

«Κάντε τον θάνατο προαιρετικό»: Επιστημονική έρευνα 40 εκατ. δολαρίων τα βάζει με το αναπόφευκτο

«Δεν υπάρχουν πάρτι σαν αυτά του 1999 π.Χ.»: Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν απόδειξη μπύρας ηλικίας 4.000 ετών