Αλλαγή ατζέντας Τραμπ μέσω... Σελήνης: Εκτοξεύεται η διαστημική αποστολή Artemis II

Το πρώτο ταξίδι στο εξωδιάστημα από το 1972 έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι ΗΠΑ είναι βαθιά διχασμένες σε θέματα που κυμαίνονται από τα συνεχιζόμενα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν έως τη μετανάστευση και την οικονομία.

Έτσι, σημειώνει το BBC, μια επιτυχημένη αποστολή Artemis, που θα στείλει τέσσερις αστροναύτες στη Σελήνη σήμερα, Τετάρτη (1/4), θα μπορούσε να δώσει ώθηση στην κυβέρνηση Τραμπ. Τα πιθανά οφέλη είναι τεράστια – ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι της Κίνας, η πιθανότητα μιας «χρυσής εποχής» εκμετάλλευσης της Σελήνης και μια σπάνια στιγμή εθνικής ενότητας.

Επισήμως, η αποστολή – η οποία θα μεταφέρει το πλήρωμα πιο βαθιά στο διάστημα από ποτέ άλλοτε – αποτελεί, σύμφωνα με τη NASA, ένα βήμα προς τη δημιουργία μόνιμης βάσης στη Σελήνη και, τελικά, προς τον Άρη.

Η αστερόεσσα στον Άρη

Αν και το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για επιστροφή στη Σελήνη προϋπήρχε της εισόδου του στην πολιτική, ο Τραμπ δημιούργησε άμεσα αυτό που εξελίχθηκε στο πρόγραμμα Artemis κατά την πρώτη του θητεία, υποσχόμενος να «εκτοξεύσει Αμερικανούς αστροναύτες για να φυτέψουν την αστερόεσσα στον πλανήτη Άρη». Είδε επίσης τις στρατιωτικές δυνατότητες και δημιούργησε έναν νέο κλάδο του Πενταγώνου, τη Διαστημική Δύναμη.

Στη δεύτερη θητεία του, ωστόσο, ο στόχος του Τραμπ μετατοπίστηκε προς τη Σελήνη. Τον περασμένο Δεκέμβριο, υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που ζητά την επιστροφή των ΗΠΑ στη Σελήνη έως το 2028 και τη δημιουργία μόνιμου φυλακίου εκεί έως το 2030. Το διάταγμα ανέφερε ότι η αμερικανική υπεροχή στο διάστημα αποτελεί ένδειξη εθνικού οράματος και θέλησης, συμβάλλοντας στη δύναμη, την ασφάλεια και την ευημερία της χώρας.

Δεν αναφέρθηκε στο διάταγμα ο ανταγωνισμός με την Κίνα – ένας παράγοντας που ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, έχει επισημάνει ρητά. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έναν πραγματικό γεωπολιτικό αντίπαλο, που αμφισβητεί την αμερικανική ηγεσία στην πλεονεκτική θέση του διαστήματος», δήλωσε ο Άιζακμαν σε εκδήλωση της NASA στις 24 Μαρτίου. «Αυτή τη φορά, ο στόχος δεν είναι σημαίες και πατημασιές», πρόσθεσε. «Αυτή τη φορά, ο στόχος είναι να μείνουμε. Η Αμερική δεν θα εγκαταλείψει ποτέ ξανά τη Σελήνη».

Μάχη για ιδεολογική επιρροή στη Γη

Κατά τη διάρκεια του ψυχροπολεμικού «Αγώνα του Διαστήματος» με τους Σοβιετικούς, ο σκοπός της αποστολής στη Σελήνη ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου γεωπολιτικός. Καθώς η Ουάσινγκτον και η Μόσχα βρίσκονταν σε σύγκρουση για ιδεολογική επιρροή στη Γη, το διάστημα έγινε ένα ακόμη πεδίο επίδειξης τεχνολογικής υπεροχής – κάτι που για τις ΗΠΑ έγινε πιο επείγον μετά την εκτόξευση του Sputnik από τη Σοβιετική Ένωση το 1957, του πρώτου δορυφόρου στον κόσμο, που προκάλεσε σοκ στις ΗΠΑ.

Ο Τζον Φ. Κένεντι έκανε την αποστολή ρητά πολιτική, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά. «Αυτό είναι σημαντικό για πολιτικούς λόγους», είπε ο Κένεντι σε μια αποχαρακτηρισμένη ηχογραφημένη συνομιλία στον Λευκό Οίκο το 1962 με τον διοικητή της NASA, Τζέιμς Γουέμπ. «Αυτό είναι, είτε μας αρέσει είτε όχι, ένας αγώνας».

Ο Αγώνας του Διαστήματος με την Κίνα

Ο νέος Αγώνας για τη Σελήνη διεξάγεται μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, η οποία έχει τα δικά της ταχέως εξελισσόμενα σχέδια να στείλει πλήρωμα στην επιφάνεια της Σελήνης τα επόμενα χρόνια. Η εξερεύνηση αυτή θα μπορούσε να έχει τεράστια, δυνητικά επικερδή οικονομική διάσταση, σε μια περίοδο που οι δύο χώρες βρίσκονται σε εμπορικές εντάσεις.

Ο πρώην διοικητής της NASA, Σον Ο’Κιφ, δήλωσε στο BBC ότι τα έθνη που θα φτάσουν πρώτα στη Σελήνη θα έχουν το πλεονέκτημα στην εξερεύνηση και εκμετάλλευση των πόρων της. «Μετά από τόσα χρόνια που πιστεύαμε ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια σκονισμένη έρημος, έχουμε συνειδητοποιήσει ότι διαθέτει σημαντικές ποσότητες Ηλίου-3», είπε, προσθέτοντας ότι το στοιχείο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δυνητικά για τη λειτουργία μικρών, συμπαγών πυρηνικών αντιδραστήρων σύντηξης με μεγάλη διάρκεια ζωής. «Αυτό δημιουργεί κάθε είδους άλλες ευκαιρίες».

Επιπλέον, η Σελήνη διαθέτει παγωμένο νερό, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο για πυραύλους, καθώς και σπάνιες γαίες όπως λίθιο, λευκόχρυσο και άλλα υλικά κρίσιμα για τα ηλεκτρονικά και την καθαρή ενέργεια. Στη Γη, αυτές οι αγορές κυριαρχούνται σήμερα από κινεζικές εξορυκτικές δραστηριότητες, κάτι που αποτελεί βασική ανησυχία για την κυβέρνηση Τραμπ. Η αξία αυτών των πόρων παραμένει άγνωστη, αλλά θα μπορούσε να είναι τεράστια. Μόνο το Ήλιο-3 συναλλάσσεται σήμερα σε τιμές άνω των 20.000 δολαρίων ανά κιλό, καθιστώντας το έναν από τους πιο πολύτιμους πόρους στη Γη.

Σεληνιακός... Πυρετός του Χρυσού

Ο Κλέιτον Σουόουπ, βετεράνος της Διεύθυνσης Επιστήμης και Τεχνολογίας της CIA και πρώην σύμβουλος διαστημικών θεμάτων στο Κογκρέσο, παρομοίασε τον «σεληνιακό Πυρετό του Χρυσού» με την αποστολή των Λιούις και Κλαρκ στις δυτικές ΗΠΑ τις αρχές του 19ου αιώνα. «Δεν γνωρίζαμε ακριβώς την αξία του δυτικού τμήματος των ΗΠΑ ή του Βορειοδυτικού Ειρηνικού, αλλά πιστεύαμε ότι υπήρχε», είπε. «Μέρος της αποστολής είναι να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε ποια είναι αυτή η αξία. Δεν μπορούμε ακόμη να βάλουμε τιμή στη Σελήνη, αλλά δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τον ανταγωνισμό και την αντιπαλότητα με την Κίνα».

Ο Λευκός Οίκος σίγουρα βλέπει το διάστημα ως ακόμη ένα πεδίο στο οποίο οι ΗΠΑ μπορούν να επιβάλουν την κυριαρχία τους. «Με τις πολιτικές America First του προέδρου Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα οδηγήσουν την ανθρωπότητα στο διάστημα και θα εισέλθουν σε μια νέα εποχή πρωτοποριακών επιτευγμάτων στην τεχνολογία και την εξερεύνηση του διαστήματος», δήλωσε η εκπρόσωπος Λιζ Χιούστον.

Η γενιά του Τραμπ μεγάλωσε με εικόνες του αστροναύτη Νιλ Άρμστρονγκ να κάνει τα ιστορικά πρώτα του βήματα στη Σελήνη τον Ιούλιο του 1969 – εικόνες που έχουν χαραχθεί στη συλλογική τους μνήμη. Την εποχή εκείνη, οι ΗΠΑ βρίσκονταν σε αναταραχή. Αμερικανοί στρατιώτες πολεμούσαν και πέθαιναν σε έναν αντιδημοφιλή πόλεμο στο Βιετνάμ, οι εντάσεις για τα πολιτικά δικαιώματα ήταν έντονες, οι δολοφονίες του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Ρόμπερτ Κένεντι ήταν ακόμη νωπές και ο διχαστικός Ρίτσαρντ Νίξον βρισκόταν στον Λευκό Οίκο.

Παρά αυτούς τους διχασμούς, εκτιμάται ότι 125 έως 150 εκατομμύρια Αμερικανοί παρακολούθησαν την προσελήνωση του Apollo 11, προσφέροντας μια σπάνια στιγμή συλλογικής εθνικής υπερηφάνειας σε μια δύσκολη περίοδο της ιστορίας των ΗΠΑ.

Συλλογική εθνική υπερηφάνεια

Ορισμένοι ειδικοί λένε ότι η αποστολή Artemis θα μπορούσε να το επαναλάβει αυτό το 2026, σε μια περίοδο που οι Αμερικανοί είναι και πάλι πολωμένοι και οι ΗΠΑ βρίσκονται ξανά σε πόλεμο. «Το διάστημα είναι ένας από τους λίγους τομείς που Αμερικανοί με διαφορετικές πολιτικές απόψεις μπορούν να απολαύσουν και να παρακολουθήσουν μαζί», δήλωσε η Έστερ Μπρίμερ, ανώτερη συνεργάτιδα στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων που ειδικεύεται στη διαστημική πολιτική. «Το διαστημικό πρόγραμμα είναι κάτι με το οποίο έχουν μεγαλώσει οι περισσότεροι Αμερικανοί και το βλέπουν ως πηγή υπερηφάνειας», πρόσθεσε. «Σε μεγάλο βαθμό ενώνει, όσον αφορά τον κοινωνικό του αντίκτυπο».

Ο αστροφυσικός Ντέιβιντ Γκέρντες ήταν πέντε ετών όταν ο Άρμστρονγκ περπάτησε στη Σελήνη. «Μία από τις πρώτες μου αναμνήσεις ήταν ότι μου επέτρεψαν να μείνω ξύπνιος πολύ πέρα από την ώρα ύπνου μου, να μισοκοιμάμαι σε μια κουβέρτα μπροστά από την ασπρόμαυρη τηλεόρασή μας, βλέποντας τον Γουόλτερ Κρονκάιτ να μεταδίδει την προσελήνωση του Apollo 11», είπε ο Γκέρντες, σήμερα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve στο Οχάιο. «Πάρα πολλοί άνθρωποι όλων των ηλικιών εμπνεύστηκαν από την τεχνολογία, την τόλμη και το πνεύμα των αστροναυτών».

Για μια στιγμή, προσθέτει, ξεπέρασε τις κομματικές διαφορές. «Θα ήλπιζα σίγουρα ότι μια επιστροφή στη Σελήνη από μια ομάδα Αμερικανών πιο διαφορετική από εκείνη της δεκαετίας του 1960 μπορεί πραγματικά να βοηθήσει να έρθει η χώρα πιο κοντά».

Διαβάστε ακόμη

Στη δικαστική αίθουσα για τα Τέμπη: Η πρώτη «ρωγμή» με τις αποζημιώσεις και τι σημαίνει για τη δίκη που ξεκινά σήμερα

Έρχεται το ακριβότερο Πάσχα των τελευταίων χρόνων - «Κατά 20% υψηλότερες οι τιμές όλων των προϊόντων»

Στον «πάγο» 8.000 μοτοσικλέτες μετά το μπλόκο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον διαγωνισμό για τις πινακίδες

Η Αττική στον πυρήνα της κακοκαιρίας Erminio: Η σύγκλιση των ανέμων και η πανσέληνος ανεβάζουν την επικινδυνότητα