«Χτυπώντας τους συμμάχους των ΗΠΑ»: Πώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρέθηκαν στο επίκεντρο του πολέμου

Είναι απλώς η γεωγραφική εγγύτητα των Εμιράτων που τα έχουν μετατρέψει σε έναν... αποδιοπομπαίο τράγο για το Ιράν, μετά την κοινή επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ;

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 6 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Ιρανική επίθεση στην πόλη Σάρτζα (AP Photo/Altaf Qadri)

Το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση στη χώρα θα πυροδοτούσε μια περιφερειακή σύγκρουση. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είτε δεν το πίστεψαν είτε αξιολόγησαν ότι ο κίνδυνος άξιζε να ληφθεί.

Δώδεκα ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, είναι τα αραβικά κράτη του Κόλπου που πληρώνουν το τίμημα, με πρώτο και κυριότερο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπως μεταδίδει το αμερικανικό δίκτυο CNN.

Περισσότεροι από 1.700 πύραυλοι και drones έχουν εκτοξευθεί προς τα ΗΑΕ από την αρχή του πολέμου, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας της χώρας, με πάνω από το 90% να καταρρίπτονται από αντιαεροπορικά συστήματα, μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στο CNN ότι η μεγαλύτερη έκπληξή του από τον πόλεμο ήταν η προθυμία του Ιράν να πλήξει τους Άραβες γείτονές του. Την Κυριακή (8/3), το Ισλαμικό Σώμα Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) του Ιράν δήλωσε ότι χρησιμοποιεί το 60% της δύναμης πυρός του ενάντια σε όσα αποκάλεσε βάσεις και στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ σε γειτονικές αραβικές χώρες, με το υπόλοιπο να στρέφεται προς το Ισραήλ.

Περισσότερα βλήματα έχουν εκτοξευθεί προς τα ΗΑΕ παρά προς οποιαδήποτε άλλη χώρα, ακόμη περισσότερο και από το Ισραήλ, που μαζί με τις ΗΠΑ ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο. Ορισμένα από αυτά έχουν πλήξει σπίτια, γραφεία και δρόμους σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές, σκοτώνοντας τέσσερις — όλοι πολίτες.

Γιατί το Ντουμπάι;

«Το Ντουμπάι είναι πραγματικά το επίκεντρο της παγκοσμιοποίησης», λέει ο Φαουάζ Γκεργές, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο London School of Economics. «Οι ηγέτες του Ιράν βλέπουν το Ντουμπάι ως τη βάση του δυτικού παγκόσμιου οικονομικού συστήματος… ταρακουνά την παγκόσμια οικονομία, όχι μόνο το Ντουμπάι και τα ΗΑΕ».

Η δημιουργία εντυπώσεων είναι καθοριστικής σημασίας. Εικόνες με φωτιά να καίει μπροστά από ένα διεθνές ξενοδοχείο στο Ντουμπάι ή μια επίθεση στους χώρους του Διεθνούς Αεροδρομίου του Ντουμπάι τραβούν την προσοχή του διεθνούς κοινού, καθώς δεκάδες χιλιάδες απόδημοι και τουρίστες προσπαθούν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Κανείς δεν τραυματίστηκε σε αυτές τις επιθέσεις, αλλά η ψυχολογική επίπτωση μπορεί να είναι σημαντική.

Ο Γκεργές επισημαίνει την ειρωνεία ότι τα ΗΑΕ υπήρξαν οικονομικό «δίχτυ» για το Ιράν επί χρόνια, καθώς η Τεχεράνη προσπαθούσε να αντεπεξέλθει σε ένα από τα πιο αυστηρά καθεστώτα κυρώσεων στην ιστορία. Ένας αξιωματούχος των ΗΑΕ δήλωσε στο CNN ότι οι σχέσεις τελικά θα ομαλοποιηθούν, αλλά μπορεί να χρειαστούν «δεκαετίες» για να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη. Τα ΗΑΕ είναι ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν, δεύτερος μόνο μετά την Κίνα. Οι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών είχαν επεκταθεί ακόμη και όταν οι ΗΠΑ συνέχιζαν να σφίγγουν τις κυρώσεις κατά του καθεστώτος. Το διμερές εμπόριο ανήλθε σε 28 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2024, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

Περίπου μισό εκατομμύριο Ιρανοί ζουν στα ΗΑΕ. Το Ιράν επικαλείται τη δεκαετή στρατηγική συμμαχία του Αμπού Ντάμπι με την Ουάσινγκτον ως δικαιολογία για τις επιθέσεις. Το 2025, τα ΗΑΕ χαρακτηρίστηκαν «σημαντικός στρατιωτικός εταίρος» από τις ΗΠΑ, και η χώρα έχει ξεκαθαρίσει σε ποιον εμπιστεύεται την ασφάλειά της. Έχουν ξοδέψει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά μαχητικά, ελικόπτερα και συστήματα αεράμυνας, τα οποία τώρα συμμετέχουν ενεργά στην προστασία των πολιτών και των απόδημων από την πρωτοφανή επίθεση του Ιράν.

Χτυπώντας τους συμμάχους των ΗΠΑ

Η Σανάμ Βακίλ από το think tank Chatham House λέει ότι τα ΗΑΕ πληρούν περισσότερα από ένα κριτήρια για την Ισλαμική Δημοκρατία στην επιθυμία της να πλήξει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. «Με το να πλήττει τα ΗΑΕ, το Ιράν όχι μόνο στοχεύει έναν σημαντικό εταίρο των ΗΠΑ, αλλά στέλνει και το μήνυμα ότι μια χώρα που φιλοξενεί εκατομμύρια απόδημους και αποτελεί σημαντικό κόμβο στις παγκόσμιες χρηματοοικονομικές, αεροπορικές και εμπορικές ροές δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη».

Η έκταση των αντιποίνων μπορεί να υποδηλώνει πόσο η κυβέρνηση βλέπει αυτόν τον πόλεμο ως υπαρξιακή απειλή. Όταν το Ισραήλ βομβάρδισε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, με συμμετοχή των ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες, η αντίδραση του Ιράν ήταν περιορισμένη: μια επίθεση στη βάση Al Udeid στο Κατάρ, η οποία πιστεύεται ότι είχε προειδοποιηθεί εκ των προτέρων.

Ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για να δώσει στο Κατάρ, που επίσης είχε δεχτεί επιθέσεις από το Ιράν στον τρέχοντα πόλεμο, εγγύηση ασφαλείας τύπου ΝΑΤΟ.

Το γεωγραφικό επιχείρημα

Περίπου 100 χιλιόμετρα μόνο χωρίζουν το Ιράν από τα ΗΑΕ και οι πύραυλοι και τα drones φτάνουν γρήγορα στις ακτές των Εμιράτων. «Είναι κυριολεκτικά δίπλα. Είναι πολύ πιο εύκολο να επιτεθεί κανείς στο Ντουμπάι και στα ΗΑΕ παρά σε άλλες χώρες, π.χ. στην Ιορδανία ή το Ισραήλ, επειδή το Ισραήλ προστατεύεται καλά από συστήματα αεράμυνας», λέει ο Γκεργές.

Τα ΗΑΕ είχαν απαγορεύσει τη χρήση των στρατιωτικών τους βάσεων ή του εναέριου χώρου τους σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν. Αυτή η στάση δεν προστάτευσε τα ΗΑΕ.

Ο πρόεδρος των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζάγιεντ αλ Ναχιάν, επισκέφθηκε μερικούς τραυματίες το Σαββατοκύριακο και απηύθυνε σπάνια προειδοποίηση στους εχθρούς της χώρας: «Λέω σε αυτούς – μην παραπλανηθείτε από την εμφάνιση των ΗΑΕ. Τα ΗΑΕ έχουν παχιά δέρματα και πικρή σάρκα – δεν είμαστε εύκολο θήραμα».

Από σοκ σε οργή

Το σοκ για το ότι έγινε ο πρωταρχικός στόχος του Ιράν μετατράπηκε γρήγορα σε οργή.

Η Μίνα Αλ-Οράιμπι, διευθύντρια της εφημερίδας The National στα ΗΑΕ, λέει: «Το πρωί που ξεκίνησε ο πόλεμος, υπήρξε έντονη αναστάτωση με όποιον μιλούσες για την επιλογή των ΗΠΑ και του Ισραήλ να κινηθούν στρατιωτικά… αλλά πολύ σύντομα, καθώς το Ιράν άρχισε να πλήττει τα ΗΑΕ και άλλες χώρες, η οργή και το αίσθημα αδικίας στράφηκε στο Ιράν». Η ελπίδα και η ανακούφιση μετά τη συγγνώμη του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, το Σαββατοκύριακο — που δήλωσε ότι το Ιράν δεν θα στοχεύει πλέον τους γείτονές του — ήταν σύντομη, καθώς νέα πλήγματα απειλούν τα ΗΑΕ και τα άλλα κράτη του Κόλπου.

Σε μια σύγκρουση, υπάρχει πάντα η παράλληλη πραγματικότητα του «business as usual», και δεν λείπουν οι λουόμενοι σε μπικίνι στις παραλίες του Ντουμπάι που αρνούνται να αφήσουν έναν πόλεμο, στον οποίο δεν επιθυμούν να συμμετέχουν, να αλλάξει τη ζωή τους.