Η Βενεζουέλα ως προάγγελος του «οχυρού Αμερική» και η επιστροφή του Δόγματος Μονρόε

Η 3η Ιανουαρίου 2026 σηματοδοτεί τη βίαιη επιστροφή της γεωπολιτικής των «ζωνών επιρροής», με την επιχείρηση «Absolute Resolve» (Απόλυτη Αποφασιστικότητα) να αποτελεί την αιχμή του δόρατος ευρύτερης στρατηγικής αναδίπλωσης των Ηνωμένων Πολιτειών στο δικό τους ημισφαίριο.

Η σύλληψη, απαγωγή και η παράνομη κράτηση του νόμιμου προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, δεν αποτελεί μια απλή πολιτική εκτροπή, ούτε βέβαια μια απλή τοπική αλλαγή καθεστώτος, αλλά την ολοκλήρωση ενός μακροχρόνιου και μεθοδευμένου σχεδίου για την άλωση του μεγαλύτερου πετρελαϊκού πλούτου στον πλανήτη.

Η Ουάσιγκτον, αναγνωρίζοντας την αδυναμία να αναχαιτίσει πλήρως την οικονομική εξάπλωση του Πεκίνου στην Ασία και τη στρατιωτική παρουσία της Μόσχας στην Ευρασία, προχωρά πλέον στη στεγανοποίηση της δικής της «αυλής». Η Λατινική Αμερική παύει να αντιμετωπίζεται ως μια γειτονιά αυτόνομων εταίρων και μετατρέπεται σε ένα απροσπέλαστο ενεργειακό, τεχνολογικό και πολιτικό φρούριο: το «οχυρό Αμερική».

Από το Μαρ-α-Λάγκο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, περιέγραψε την επιχείρηση με όρους απόλυτης κυριαρχίας. «Αυτή ήταν μια από τις πιο εκπληκτικές, αποτελεσματικές και ισχυρές επιδείξεις αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος και ικανότητας στην αμερικανική ιστορία», δήλωσε, επιβεβαιώνοντας τη χρήση κυβερνοπολέμου που βύθισε το Καράκας στο σκοτάδι. Η κυνική ομολογία του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «εμπλακούν πολύ ενεργά» στη διαχείριση του πετρελαίου της χώρας και ότι οι αμερικανικοί κολοσσοί επιστρέφουν για να εγκατασταθούν στη χώρα, επιβεβαιώνει αυτό που το Καράκας κατήγγειλε επί χρόνια: ότι ο πραγματικός στόχος των κυρώσεων και της αποσταθεροποίησης δεν ήταν ποτέ η «δημοκρατία», αλλά ο έλεγχος των κοιτασμάτων. Με τη χώρα υπό καθεστώς ξένης επιρροής, οι ενεργειακοί γίγαντες της Wall Street επιστρέφουν τώρα για να οικειοποιηθούν τις πηγές που το μπολιβαριανό κίνημα είχε αποδώσει στον λαό, μετατρέποντας μια κυρίαρχη χώρα σε ενεργειακό προτεκτοράτο.

Η επιχείρηση «εκδίκηση»: Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί και ο διαμελισμός της PDVSA

Η στρατηγική της Ουάσιγκτον μετά την επιχείρηση στο Καράκας στοχεύει στην πλήρη αποδόμηση του δημόσιου χαρακτήρα των υδρογονανθράκων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, παρακάμπτοντας κάθε έννοια διεθνούς νομιμότητας, αντιμετωπίζει τον πλούτο της Βενεζουέλας ως λάφυρο πολέμου, παραχωρώντας τον σε εταιρείες που στο παρελθόν είχαν περιφρονήσει την εθνική νομοθεσία της χώρας. Η Chevron, η οποία δεν εγκατέλειψε ποτέ πλήρως το έδαφος της Βενεζουέλας, αναδεικνύεται τώρα στον βασικό τοποτηρητή της νέας τάξης πραγμάτων. Με τις νέες «άδειες» που θα εκδώσει η ελεγχόμενη από τις ΗΠΑ διοίκηση, η εταιρεία ετοιμάζεται να αναλάβει τον άμεσο έλεγχο των υποδομών, ακυρώνοντας τις συμφωνίες που προέβλεπαν τη συμμετοχή του λαού στα κέρδη.

Παράλληλα, η ExxonMobil επιστρέφει για να πάρει μια ιδιότυπη «εκδίκηση» για την εθνικοποίηση των κοιτασμάτων της από τον Ούγκο Τσάβες. Η ConocoPhillips, μετά από δεκαετίες δικαστικών μαχών κατά της Βενεζουέλας, ετοιμάζεται τώρα να ρευστοποιήσει τις απαιτήσεις της μέσω της απόκτησης αποκλειστικών δικαιωμάτων εξόρυξης. Πρόκειται για μεθοδευμένο διαμελισμό της κρατικής PDVSA, η οποία υπήρξε η ραχοκοκαλιά της κοινωνικής πολιτικής της χώρας, χρηματοδοτώντας προγράμματα υγείας, στέγασης και εκπαίδευσης για τα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Πρόκειται για μια «ιδιωτικοποίηση υπό την απειλή όπλων», στο πλαίσιο της οποίας η εθνική περιουσία εκποιείται σε εξευτελιστικές τιμές για να ικανοποιηθούν οι μέτοχοι της Wall Street, οι αμερικανικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί και τα τεράστια ιδιωτικά αμερικανικά συμφέροντα.

Γεωπολιτική του λιθίου: Το «μπλε κύμα» και η πολιτική αναδιάταξη

Η άλωση της Βενεζουέλας δένει οργανικά με την ευρύτερη στρατηγική των ΗΠΑ για τον έλεγχο του λιθίου, του «λευκού χρυσού» του 21ου αιώνα. Με την παγκόσμια ζήτηση να αναμένεται να φτάσει τους 3 εκατομμύρια τόνους έως το 2030, το «τρίγωνο του λιθίου» (Χιλή, Αργεντινή, Βολιβία) καθίσταται το νέο πεδίο σκληρής αντιπαράθεσης. Η πολιτική μεταβολή είναι σαρωτική: η εκλογή του υπερσυντηρητικού Χοσέ Αντόνιο Καστ στη Χιλή με 58,16% ολοκληρώνει το λεγόμενο «μπλε κύμα». Μαζί με τον Χαβιέρ Μιλέι στην Αργεντινή και τον Ροντρίγκο Πας στη Βολιβία, ο Καστ δημιουργεί ένα συμπαγές μέτωπο δεξιών, φιλοαμερικανικών κυβερνήσεων που ασπάζονται το δόγμα «νόμος και τάξη».

«Χωρίς ασφάλεια δεν υπάρχει ειρήνη. Χωρίς ειρήνη δεν υπάρχει δημοκρατία. Και χωρίς δημοκρατία δεν υπάρχει ελευθερία», διακήρυξε ο Καστ, σηματοδοτώντας την πρόθεση των νέων ηγεσιών να παγώσουν τις σινικο-λατινοαμερικανικές συμφωνίες. Η Χιλή, ως η πρώτη παραγωγός χαλκού παγκοσμίως, καθίσταται πλέον ο κεντρικός πυλώνας της αμερικανικής τεχνολογικής αντεπίθεσης. Η στρατηγική σύμπτυξη σημαίνει ότι οι ΗΠΑ προτιμούν να ελέγχουν απόλυτα το ημισφαίριό τους παρά να κυνηγούν την επιρροή στην Αφρική, όπου το Πεκίνο ελέγχει ήδη το 20% της παγκόσμιας ζήτησης λιθίου μέσω του Bikita Minerals που ανήκει στην κινεζική Sino Mine Resource Group. Η Λατινική Αμερική παύει να είναι εμπορικός εταίρος και μετατρέπεται σε αποκλειστικό πάροχο της αμερικανικής εφοδιαστικής αλυσίδας.

Στο στόχαστρο η Κούβα: Η στρατηγική του ασφυκτικού αποκλεισμού

Σε αυτό το πλαίσιο της στεγανοποίησης της ηπείρου, η Κούβα φαντάζει ως το τελευταίο προπύργιο που πρέπει να εξουδετερωθεί. Χωρίς την πετρελαϊκή υποστήριξη της Βενεζουέλας και με τις ΗΠΑ να ελέγχουν πλέον το «μαλακό υπογάστριό» τους, η εσωτερική κατάρρευση του καθεστώτος της Αβάνας θεωρείται θέμα χρόνου. Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να επιτρέψει μια «ρωσική ή κινεζική βάση» στην πίσω πόρτα της, την ώρα που οικοδομεί το «οχυρό Αμερική». Ο οικονομικός στραγγαλισμός μέσω της διακοπής της βοήθειας από το Καράκας είναι το πρώτο βήμα για την ανατροπή, καθιστώντας σαφές ότι οποιαδήποτε εστία αντίστασης στη Λατινική Αμερική θα σβήσει μέσω της πλήρους απομόνωσης.

Μετά τις ραγδαίες εξελίξεις στο Καράκας και την απαγωγή του Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μάρκο Ρούμπιο κλιμάκωσαν τις απειλές τους κατά της Κούβας, θέτοντάς την ως τον επόμενο στόχο της στρατηγικής στεγανοποίησης του ημισφαιρίου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο επέμβασης, δηλώνοντας πως η χώρα «είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση». Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, «η Κούβα, όπως γνωρίζετε, δεν τα πάει πολύ καλά αυτή τη στιγμή. Αυτό το σύστημα δεν ήταν πολύ καλό για τη χώρα. Οι άνθρωποι εκεί έχουν υποφέρει για πολλά, πολλά χρόνια. Και νομίζω ότι η Κούβα θα είναι κάτι για το οποίο θα καταλήξουμε να μιλάμε, επειδή είναι έθνος που αποτυγχάνει αυτή τη στιγμή. Αποτυγχάνει πολύ άσχημα, και θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό».

Στο πλευρό του, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, γνωστός για την εχθρική του στάση προς την Αβάνα, κλιμάκωσε την πίεση. «Αν κυβερνούσα την Κούβα, θα ανησυχούσα τώρα», δήλωσε με νόημα, προσθέτοντας: «Μόλις σας έκανα μια δήλωση, πριν από λίγα λεπτά. Ξέρετε, όταν μιλάει ο πρόεδρος πρέπει να τον παίρνετε στα σοβαρά. Αρκεί να πούμε, ξέρετε, ότι η Κούβα είναι μια καταστροφή». Ο Ρούμπιο ισχυρίστηκε ότι η υπηρεσία κατασκοπείας του Μαδούρο αποτελούνταν από Κουβανούς, τονίζοντας πως «αν ζούσα στην Αβάνα και ήμουν στην κυβέρνηση θα ανησυχούσα, τουλάχιστον λίγο». Η στρατηγική της Ουάσιγκτον είναι σαφής: ο οικονομικός στραγγαλισμός μέσω της διακοπής της βοήθειας από τη Βενεζουέλα θα χρησιμοποιηθεί ως μοχλός για την ανατροπή της κυβέρνησης, εκμηδενίζοντας κάθε θύλακα ξένης επιρροής στην πίσω πόρτα των ΗΠΑ.

Η ανάσχεση της Ευρασίας και η «διεθνής πειρατεία»

Η νέα εθνική στρατηγική ασφαλείας των ΗΠΑ (NSS 2026) εισάγει μια επικαιροποιημένη εκδοχή του δόγματος Μονρόε, με στόχο τον απόλυτο αποκλεισμό της Ρωσίας και της Κίνας από το ημισφαίριο. Στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ, η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν καταγγείλει τη «διεθνή πειρατεία» της Ουάσιγκτον, τονίζοντας ότι δεν θα αναγνωρίσουν κανένα συμβόλαιο που υπογράφεται υπό καθεστώς κατοχής και αιχμαλωσίας της νόμιμης ηγεσίας. Η ανάγκη ανάσχεσης του κινεζικού γίγαντα, που συναλλάσσεται με 254 δισ. δολάρια ετησίως στην Αφρική, οδηγεί τις ΗΠΑ σε μια στρατηγική αναδίπλωση με στόχο την αυτάρκεια. Ο έλεγχος των θαλάσσιων οδών και των κυβερνήσεων του δυτικού ημισφαιρίου διασφαλίζει ότι οι ΗΠΑ θα είναι οικονομικά άτρωτες, έχοντας μετατρέψει τη γειτονιά τους σε αποκλειστικό εργοτάξιο.

Από τον Τσάβες στην «Pax Americana»: Η ιστορική τομή

Για να κατανοήσουμε τη σημερινή λεηλασία, πρέπει να θυμηθούμε την ιστορική τομή του Ούγκο Τσάβες το 1999. Η «μπολιβαριανή επανάσταση» δεν ήταν απλώς μια αλλαγή κυβέρνησης, αλλά μια πράξη ανάκτησης της εθνικής αξιοπρέπειας. Ο Τσάβες έθεσε τέλος στην ασυδοσία των πολυεθνικών, διασφαλίζοντας ότι το πετρέλαιο θα ανήκει στους πολίτες της Βενεζουέλας. Η ιστορική απόφαση του 2007 για τη μαζική εθνικοποίηση των κοιτασμάτων στον Ορινόκο ήταν η απάντηση στη λεηλασία δεκαετιών από τα ξένα συμφέροντα. Ο Τσάβες απαίτησε από τις εταιρείες να σέβονται την κυριαρχία του κράτους, κάτι που οι αμερικανικοί κολοσσοί δεν αποδέχθηκαν ποτέ.

Μετά τον θάνατό του, ο Νικολάς Μαδούρο κλήθηκε να υπερασπιστεί αυτό το κεκτημένο υπό τις πιο αντίξοες συνθήκες εγκληματικών οικονομικών κυρώσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες στραγγάλισαν την PDVSA, εμποδίζοντας την πώληση πετρελαίου και την αγορά ανταλλακτικών. Η οικονομική ασφυξία δεν ήταν αποτέλεσμα κακοδιαχείρισης, αλλά συστηματικής δολιοφθοράς με στόχο να γονατίσει ο λαός και να διευκολυνθεί η τωρινή επέμβαση. Παρά τις πιέσεις, η κυβέρνηση Μαδούρο αρνήθηκε να παραδώσει τα κλειδιά της χώρας, παραμένοντας το τελευταίο ανάχωμα απέναντι στον ενεργειακό ιμπεριαλισμό της Ουάσιγκτον.

Η ιστορία, ωστόσο, έχει δείξει ότι η κληρονομιά του Τσάβες και το πνεύμα του μπολιβαριανού λαού δεν σβήνουν με υπογραφές σε παράνομα συμβόλαια. Η μάχη για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι στην πραγματικότητα η μάχη για την ίδια την ψυχή και την ανεξαρτησία της Λατινικής Αμερικής. Καθώς η «αμερικανική αρμάδα παραμένει σε ετοιμότητα στη θέση της», ο κόσμος παρακολουθεί τη βίαιη επιστροφή στις σκοτεινότερες μέρες της λατινοαμερικάνικης ιστορίας.

Διαβάστε ακόμη

Οι «35» του Συνασπισμού Προθύμων επικύρωσαν εγγυήσεις ασφαλείας: «Ποτέ μια συμφωνία δεν θα σημαίνει παράδοση της Ουκρανίας»

Η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει σε «ευρωστρατό» στην Ουκρανία: Τα μηνύματα Μητσοτάκη από το Παρίσι

Η φον ντερ Λάιεν «χρυσώνει» το χάπι στους αγρότες για τη Mercosur: Προτείνει αποδέσμευση 45 δισ. ευρώ

Ο «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή που διχάζει, σαρώνει στα εισιτήρια και απογειώνει το ελληνικό box office