ΦΠΑ: Εσοδα-ρεκόρ πάνω από 14,5 δισ. ευρώ – Ακρίβεια και ψηφιακοί έλεγχοι γεμίζουν τα ταμεία

Σε επίπεδα-ρεκόρ κινούνται οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ, δημιουργώντας ένα ισχυρό «μαξιλάρι» για την εκτέλεση του φετινού προϋπολογισμού. Στο πρώτο εξάμηνο του έτους τα έσοδα ξεπέρασαν τα 14,5 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά περίπου 880 εκατ. ευρώ τον στόχο των 13,6 δισ. ευρώ.

Η σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά αποτυπώνει ακόμη πιο καθαρά την τάση. Στο αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχαν εισπραχθεί περίπου 12,8 δισ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα σε έναν χρόνο προστέθηκαν περίπου 1,7 δισ. ευρώ στις εισπράξεις του συγκεκριμένου φόρου.

Πίσω από την υπεραπόδοση βρίσκονται δύο παράγοντες με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά. Από τη μία πλευρά, η ακρίβεια αυξάνει την ονομαστική αξία των πωλήσεων και μαζί τον ΦΠΑ που εισπράττει το Δημόσιο. Από την άλλη, η επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των ψηφιακών ελέγχων περιορίζει τη φοροδιαφυγή και φέρνει στην επιφάνεια τζίρο που στο παρελθόν μπορούσε να παραμένει αδήλωτος.

Πώς η ακρίβεια αυξάνει τα έσοδα

Ο ΦΠΑ είναι άμεσα συνδεδεμένος με την τελική τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών. Όσο οι τιμές ανεβαίνουν, αυξάνεται αυτομάτως και το ποσό του φόρου που αναλογεί σε κάθε συναλλαγή, ακόμη και εάν ο πραγματικός όγκος των πωλήσεων παραμένει σταθερός ή αυξάνεται με πολύ χαμηλότερο ρυθμό.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος της σημαντικής αύξησης των εισπράξεων δεν αποτελεί αντίστοιχη ένδειξη ενίσχυσης της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας, αλλά είναι αποτέλεσμα των υψηλότερων τιμών που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το 2025 οι συνολικές εισπράξεις από ΦΠΑ είχαν φθάσει τα 29,2 δισ. ευρώ. Εφόσον η δυναμική του πρώτου εξαμήνου συνεχιστεί και στο υπόλοιπο του 2026, ο συγκεκριμένος φόρος αναμένεται να αποτελέσει και φέτος μία από τις βασικές πηγές υπεραπόδοσης των κρατικών εσόδων.

Η εξέλιξη έχει άμεση επίδραση και στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Σε συνδυασμό με την πορεία των υπόλοιπων φορολογικών εσόδων και τη συγκράτηση των δαπανών, ενισχύονται οι πιθανότητες το πρωτογενές πλεόνασμα να κινηθεί υψηλότερα από την επικαιροποιημένη πρόβλεψη για 3,2% του ΑΕΠ και, υπό προϋποθέσεις, να ξεπεράσει ακόμη και το 4%.

Το ψηφιακό «δίχτυ» κλείνει τα κενά

Διαφορετική είναι η σημασία του τμήματος των πρόσθετων εσόδων που προέρχεται από την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης. Η ΑΑΔΕ έχει πλέον στη διάθεσή της έναν μεγάλο όγκο ψηφιακών δεδομένων, τα οποία επιτρέπουν τη σύγκριση της φορολογικής εικόνας μιας επιχείρησης με τις πραγματικές συναλλαγές της.

Κεντρικό ρόλο έχει το myDATA. Οι δηλώσεις ΦΠΑ προσυμπληρώνονται με βάση τα στοιχεία που έχουν διαβιβαστεί στα ηλεκτρονικά βιβλία, περιορίζοντας τη δυνατότητα να δηλωθούν ποσά που απέχουν σημαντικά από τις καταγεγραμμένες συναλλαγές.

Οι αποκλίσεις αποτελούν πλέον κριτήριο για στοχευμένο έλεγχο. Επιχειρήσεις που εμφανίζουν ασυνήθιστες μεταβολές στον τζίρο, σημαντικές διαφορές από τη συμπεριφορά του κλάδου τους ή αναντιστοιχίες ανάμεσα στις δηλώσεις και στα ηλεκτρονικά στοιχεία μπορούν να μπουν στο «ραντάρ» των ελεγκτικών μηχανισμών.

Στην εικόνα προστίθενται οι συναλλαγές μέσω POS και τα τραπεζικά δεδομένα που είναι διαθέσιμα μέσω του Συστήματος Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών. Με τη χρήση αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων και εργαλείων ανάλυσης κινδύνου, οι έλεγχοι μπορούν να κατευθύνονται σε υποθέσεις με μεγαλύτερη πιθανότητα φορολογικών παραβάσεων.

Πρόστιμο 50% για αδήλωτο ΦΠΑ

Το πλαίσιο γίνεται ιδιαίτερα αυστηρό όταν η παράβαση εντοπιστεί αφού έχει ξεκινήσει ο φορολογικός έλεγχος.

Εάν δεν έχει υποβληθεί δήλωση ΦΠΑ και η παράλειψη διαπιστωθεί από τη φορολογική διοίκηση, προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το 50% του φόρου που αντιστοιχεί στη μη υποβληθείσα δήλωση.

Ανάλογη επιβάρυνση προβλέπεται εάν υποβληθεί εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική χρεωστική δήλωση μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου ή πρόσκλησης για παροχή πληροφοριών και πριν από την κοινοποίηση του προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού.

Στην περίπτωση αυτή, το πρόστιμο υπολογίζεται στο 50% του φόρου ή της πρόσθετης φορολογικής διαφοράς που προκύπτει.

Υπάρχει πάντως δυνατότητα σημαντικού περιορισμού της επιβάρυνσης. Εφόσον η οφειλή εξοφληθεί πλήρως μέσα σε 30 ημέρες από τον προσδιορισμό του φόρου, το πρόστιμο μαζί με τον αναλογούντα τόκο μειώνεται στο 60% του αρχικού ποσού. Έτσι, στην πράξη, το πρόστιμο περιορίζεται στο 30% του φόρου.

Πότε συμφέρει η οικειοθελής διόρθωση

Σαφώς ευνοϊκότερη είναι η μεταχείριση για όσους διορθώσουν τη φορολογική τους εικόνα πριν φτάσει η εντολή ελέγχου.

Σε αυτή την περίπτωση δεν ενεργοποιείται το πρόστιμο 50%. Επιβάλλονται τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα των 100, 250 ή 500 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία τήρησης λογιστικών βιβλίων, μαζί με τόκο εκπρόθεσμης καταβολής 0,73% για κάθε μήνα καθυστέρησης.

Περιθώριο μείωσης των κυρώσεων υπάρχει και μετά τον έλεγχο για όσους αποδεχθούν τον φόρο που τους καταλογίζεται και επιλέξουν να μην συνεχίσουν τη φορολογική διαφορά μέσω της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή των διοικητικών δικαστηρίων.

Η εικόνα των εσόδων από ΦΠΑ δείχνει έτσι τις δύο όψεις της σημερινής συγκυρίας: από τη μία, οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερο φόρο επειδή αγοράζουν ακριβότερα και, από την άλλη, η ψηφιοποίηση καθιστά ολοένα δυσκολότερη την απόκρυψη συναλλαγών. Το αποτέλεσμα και των δύο καταλήγει στο ίδιο σημείο: περισσότερα έσοδα στα κρατικά ταμεία.

Διαβάστε ακόμη

Σκληραίνει στάση το Ιράν: Πύραυλοι, drones και «σφράγισμα» διαρκείας στα Στενά του Ορμούζ

Εκτελεστές, παγίδες και ένα απίστευτο σχέδιο διαφυγής: Όλες οι απειλές δολοφονίας του Τραμπ

«Hot - Dry - Windy»: Σε Red Code Αττική, Αργολίδα, Λέσβος, Βοιωτία και Εύβοια - Ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς

Μαγικές εικόνες από την ολική έκλειψη ηλίου - Εκατομμύρια μάτια στραμμένα στον ουρανό