Όταν ο φορολογούμενος πληρώνει αλλά δεν αποφασίζει

Υπάρχουν ορισμένες στιγμές στην οικονομική πολιτική μιας χώρας που αποκαλύπτουν χωρίς περιστροφές ποιος πληρώνει το κόστος και ποιος τελικά απολαμβάνει το όφελος. Η υπόθεση της CrediaBank φαίνεται να είναι μία από αυτές.

Η κυβέρνηση καλείται να εξηγήσει γιατί επιτρέπει στο Δημόσιο να χάσει στρατηγικό έλεγχο σε μια τράπεζα στην οποία έχουν ήδη τοποθετηθεί τεράστιοι δημόσιοι πόροι.

Διότι αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα: όχι μια τεχνική λεπτομέρεια εταιρικής διακυβέρνησης, αλλά ένα πολιτικό ερώτημα. Πώς γίνεται ο Έλληνας φορολογούμενος να επιβαρύνεται με σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ και να βλέπει το Δημόσιο να αποδυναμώνεται θεσμικά και οικονομικά;

Πράξη με σαφείς συνέπειες

Η απόφαση μη συμμετοχής του Υπερταμείου στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου δεν είναι μία ουδέτερη επιλογή διαχείρισης. Είναι μια πράξη με σαφείς συνέπειες:

dilution της δημόσιας συμμετοχής, απώλεια καταστατικής μειοψηφίας και, επομένως, απώλεια της δυνατότητας να παρεμβαίνει το Δημόσιο σε κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον της τράπεζας.

Όταν χάνεις το όριο που σου δίνει δικαιώματα αρνησικυρίας σε συγχωνεύσεις, αλλαγές καταστατικού ή στους όρους μελλοντικών αυξήσεων κεφαλαίου, δεν παραμένεις στρατηγικός παίκτης. Μετατρέπεσαι σε σιωπηλό χρηματοδότη των επιλογών άλλων.

Κράτος που τα κάνει όλα χωρίς να ελέγχει

Δηλαδή καταλήγουμε με ένα κράτος που καλείται να διασώσει, να στηρίξει, να εγγυηθεί, να χρηματοδοτήσει, αλλά όχι να ελέγξει. Ένα κράτος που υπάρχει όταν πρέπει να καλυφθούν ζημιές, αλλά αποσύρεται όταν τίθεται το ζήτημα της επιρροής, της εποπτείας και της υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος. Με άλλα λόγια, κοινωνικοποίηση του κόστους και ιδιωτικοποίηση του ελέγχου αποφάσεων.

Το επιχείρημα ότι όλα αυτά υπηρετούν τελικά τον υγιή ανταγωνισμό στο τραπεζικό σύστημα θα είχε αξία μόνο αν συνοδευόταν από πραγματική προστασία της δημόσιας συμμετοχής και από σαφή απόδοση οφέλους στον φορολογούμενο.

Όχι από μια συμφωνία όπου οι ιδιώτες αποκτούν τον έλεγχο με μικρότερη σχετική επιβάρυνση, ενώ το Δημόσιο βλέπει το δικό του αποτύπωμα να συρρικνώνεται. Ένας νέος τραπεζικός πυλώνας μπορεί πράγματι να είναι χρήσιμος για την οικονομία. Αλλά νέος πυλώνας δεν σημαίνει νέος μηχανισμός μεταφοράς βάρους στον πολίτη και ισχύος στους λίγους.

Διαφάνεια

Γι’ αυτό και το ζήτημα της διαφάνειας είναι εξίσου σοβαρό με το καθαρά οικονομικό σκέλος. Αν ο νόμος απαιτεί αξιολόγηση από δύο ανεξάρτητους χρηματοοικονομικούς συμβούλους, τότε οι εκθέσεις αυτές δεν μπορεί να παραμένουν στη σκιά.

Η κυβέρνηση και το Υπερταμείο οφείλουν να πουν καθαρά: ποιο είναι το όφελος για το Δημόσιο από τη μη συμμετοχή; Πώς αποτιμήθηκε η απώλεια της καταστατικής μειοψηφίας; Ποια είναι η προβλεπόμενη υπεραξία που αντισταθμίζει τη θεσμική και οικονομική υποχώρηση; Αν υπάρχουν πειστικές απαντήσεις, ας δοθούν δημόσια. Αν δεν υπάρχουν, τότε το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Σε μια ώριμη ευρωπαϊκή δημοκρατία το ερώτημα δεν θα ήταν αν το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει στις τράπεζες γενικώς. Θα ήταν αν, αφού έχει ήδη παρέμβει με τα χρήματα των πολιτών, μπορεί να παριστάνει ότι δεν έχει ευθύνη για το πώς ασκείται ο έλεγχος και πού καταλήγει η αξία αυτής της επένδυσης.

Δοκιμασία πολιτικής αξιοπιστίας

Η υπόθεση της CrediaBank δεν είναι μια στενή διαμάχη ανάμεσα στην αντιπολίτευση και την κυβέρνηση. Είναι δοκιμασία πολιτικής αξιοπιστίας. Αν το Δημόσιο χάνει και αξία και δικαιώματα αφού πρώτα έχει βάλει τα χρήματα, τότε δεν μιλάμε για επιτυχημένη αναδιάρθρωση. Μιλάμε για ένα ακόμη μοντέλο στο οποίο ο φορολογούμενος πληρώνει τον λογαριασμό, αλλά μένει έξω από την αίθουσα όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

* Αυτό το άρθρο περιέχει αυστηρά προσωπικές απόψεις που δεν αντιπροσωπεύουν το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας.

Διαβάστε ακόμη

Αγωνιστικό έφερε τούμπες και παρέσυρε θεατές σε ράλι στο χώμα - Ένας νεκρός και δύο τραυματίες

Γεωργιάδης κατά Σαλμά μετά τις αιχμές περί νέας δικογραφίας για την Υγεία

Σεισμός 7,4 Ρίχτερ στην Ιαπωνία: Σηκώθηκε ήδη τσουνάμι - «Εκκενώστε παράκτιες περιοχές»

Χαϊδάρι: 13χρονη έπεσε από τον 1ο όροφο σχολείου - Νοσηλεύεται διασωληνωμένη