«Κύριε, έχω κακό νέο για τους γιούς σας» -Ποιον από όλους; «Και για τους πέντε»! – Η τραγική ιστορία της οικογένειας Σάλιβαν

«Κύριε, έχω ένα κακό νέο για τους γιούς σας» -Ποιον από όλους; «Και για τους πέντε»! Οι Σάλιβαν ήταν οικογένεια ιρλανδικής καταγωγής που είχε εγκατασταθεί στο Γουότερλου της Αϊόβα την πόλη-εργοστάσιο όπως την αποκαλούν οι Αμερικανοί για τις μεγάλες βιομηχανίες γεωργικών μηχανημάτων.Ο Μεγάλος Λιμός της Ιρλανδίας (1845-1852) είχε «διώξει» πολλές οικογένειες από τα πατρογονικά εδάφη· μαζί τους η Μαίρη Μπρίτζετ και ο Τομ Ο'Σάλιβαν πέρασαν στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού για να μην πεθάνουν από την πείνα και την ανέχεια· και ρίζωσαν στην Αϊόβα. Και τα χρόνια κάλπασαν σαν τα ρωμαλαία ιρλανδικά άλογα. Ο αιώνας των πολέμων σερνόταν και ο Τόμας Σάλιβαν, ο εγγονός του Τομ και της Μαίρη, ζούσε φιλήσυχη ζωή εργαζόμενος ως ελεγκτής εμπορευμάτων στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό του Ιλινόις. Τα χρόνια της πείνας είχαν περάσει και μαζί τους είχε ξεχαστεί και η Ιρλανδία. Άλλωστε το αμερικανικό όνειρο ξεθώριαζε, τότε, κάθε εφιάλτη… Και οι Κέλτες τρίτης γενιάς στου Τζορτζ Ουάσιγκτον τη γη παντρεύονταν, γλεντούσαν πίνοντας μαύρη μπίρα και δεν το σκέφτονταν διόλου να δώσουν και τη ζωή τους για την πατρίδα· τη νέα τους πατρίδα.Ο Τομ Σάλιβαν παντρεύτηκε την Αλέτα Άμπελ και έκαναν επτά παιδιά· πέντε γιούς και δυο κόρες που η μια από εκείνες είχε πεθάνει σε βρεφική ηλικία. Κι έπειτα ήρθε ο δεύτερος πόλεμος που όλα τα σαρώνει στο πέρασμά του σαν πύρινος άνεμος. Οι Γιαπωνέζοι χτύπησαν το Περλ Χάρμπορ και οι Αμερικανοί με μιαν ανάσα ρίχτηκαν στη δίνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Και τα αγόρια των Σάλιβαν, παθιασμένα για εκδίκηση που οι «σχιστομάτηδες» είχαν σκοτώσει δικούς τους ανθρώπους, κατατάχτηκαν στο Πολεμικό Ναυτικό. Και οι πέντε άνδρες, όλοι τους πριν καν πατήσουν τα τριάντα τους χρόνια, ντύθηκαν στα χρώματα του πολέμου.Ποιοι ήταν οι Σάλιβαν; Ο Τζορτζ Τόμας Σάλιβαν, 27 χρονών, ο Φράνσις Χένρι «Φρανκ» Σάλιβαν , 26 χρονών, ο Τζόζεφ Γιουτζίν «Τζο» Σάλιβαν, 24 χρονών, ο Μάντισον Άμπελ «Ματ» Σάλιβαν, 23 χρονών και ο Άλμπερτ Λίο «Αλ» Σάλιβαν, ο μικρότερος, 20 χρονών.Τα πέντε αδέρφια αποχαιρετησαν τους γονείς και την αδελφή τους, τη Ζενεβιέβ 24 χρονών και έφυγαν για να μην ξαναγυρίσουν ποτέ! Οι Σάλιβαν κατατάχθηκαν στο Πολεμικό Ναυτικό το 1942, με τον όρο ότι θα υπηρετούσαν και οι πέντε μαζί. Στα μέσα του 1942, εφαρμόστηκε- χαλαρά όμως- μια πολιτική διαχωρισμού των αδελφών που υπηρετούσαν στις ίδιες μονάδες ή πλοία.Μια μέρα σαν και τη χθεσινή, Παρασκευή και 13 του 1942, το ελαφρύ καταδρομικό USS Juneau στο οποίο υπηρετούσαν οι πέντε Σάλιβαν τορπιλίστηκε από ιαπωνικό σκάφος επιφανείας και υποβρύχιο και βυθίστηκε. Και τα πέντε αδέρφια, που οι παππούδες τους είχαν αφήσει τη χώρα που γέννησε έναν Όσκαρ Ουάιλντ, έναν Τζέιμς Τζόυς, ένα Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, για τον τόπο της άγριας δύσης των αδελφών Ντάλτον και του Τζέσι Τζέιμς, χάθηκαν στα φονικά νερά του Ειρηνικού… Η πείνα, βλέπεις, ήταν κακός σύμβουλος για τους παππούδες· και η οργή, για τους εγγονούς.Δεν αναζητήθηκαν επιζώντες!Το USS Juneau συμμετείχε σε μια σειρά θαλασσομαχιών κατά τη διάρκεια της πολύμηνης ναυμαχίας στο Γκουανταλκανάλ. Νωρίς το πρωί της 13ης Νοεμβρίου 1942, το «Juneau» αντάλλαξε πυρά με το αντιτορπιλικό «Yudachi», αλλά δεν κατάφερε να το πλήξει. Αντίθετα το αμερικανικό καταδρομικό στοχοποιήθηκε από το αντιτορπιλικό «Amatsukaze», που μόλις είχε βυθίσει το αντιτορπιλικό USS Barton. Το «Juneau» δέχτηκε μια τορπίλη και αποσύρθηκε τραυματισμένο, όμως- αργότερα την ίδια ημέρα- ένα ιαπωνικό υποβρύχιο του κατάφερε καίρια βολή στις αποθήκες πυρομαχικών και το βύθισε.Δεν αναζητήθηκαν επιζώντες· θεωρήθηκε μάταιο. Ουσιαστικά δεν οργανώθηκε ποτέ επιχείρηση διάσωσης και πολύ καθυστερημένα διατάχτηκαν τα αεροσκάφη να αρχίσουν την έρευνα στην περιοχή, έτσι... για τα μάτια. Κι όμως, περίπου 100 από τα μέλη του πληρώματος του «Juneau» είχαν βρεθεί στα παγωμένα νερά του Ειρηνικού απαντέχοντας βοήθεια. Μοναχά δέκα από εκείνους διασώθηκαν, όταν οκτώ ημέρες μετά τη βύθιση του καραβιού, έναν αεροπλάνο τους είχε εντοπίσει.Τα αδέρφια Σάλιβαν; Οι επιζώντες ανέφεραν ότι ο Φρανκ, ο Τζο και ο Ματ σκοτώθηκαν ακαριαία με τον τορπιλισμό, ο Αλ πνίγηκε την επόμενη μέρα και ο Τζορτζ επέζησε για τέσσερις ή πέντε ημέρες πριν σχεδόν αυτοκτονήσει μη αντέχοντας την απώλεια των αδελφών του!«Είχε παραφρονήσει από τη θλίψη τους – είπαν κάποιοι- τελικά βούτηξε από την σχεδία στην οποία είχε γαντζωθεί και έπεσε στο νερό. Δεν τον είδαμε ποτέ ξανά»… Και ο σκληρός κι ανάλγητος πόλεμος συνεχίστηκε κανονικά. Για τους Σάλιβαν θα νοιαζόταν;Κάποια μάνα αναστενάζει...Οι υπηρεσίες ασφαλείας απαίτησαν από το Πολεμικό Ναυτικό να μην αποκαλύψει την απώλεια του «Juneau» ή άλλων πλοίων, ώστε να μην λάβει πληροφορίες ο εχθρός. Και οι Αμερικανοί νίκησαν στο Γκουανταλκανάλ και πολύ το πανηγύρισαν στις πολιτείες των ΗΠΑ, όμως… Όμως εκεί κάπου στο Γουότερλου της Αϊόβα, μια μάνα ανησυχούσε· είχε μήνες να λάβει γράμμα από τα παιδιά της και ο νους της πήγαινε στο κακό. Η Αλέτα Σάλιβαν δεν κρατήθηκε άλλο: έγραψε στο Γραφείο Ναυτικού Προσωπικού τον Ιανουάριο του 1943, επικαλούμενη φήμες ότι και τα πέντε αγόρια της είχαν σκοτωθεί. Η επιστολή εκείνη απαντήθηκε από τον πρόεδρο Ρούσβελτ στις 13 Ιανουαρίου του 1943, ο οποίος αναγνώριζε ότι οι Σάλιβαν αγνοούνταν. Η επιστολή έφτασε αργά στο σπίτι των Σάλιβαν. Μια μέρα πριν, ο πατέρας των αγοριών, ο Τομ, ετοιμαζόταν για τη δουλειά όταν τρεις ένστολοι πλησίασαν την πόρτα του. «Έχουμε κάποια νέα για εσάς, για τα αγόρια σας», είπε δήθεν θλιμμένα ο αξιωματικός του Ναυτικού. «Ποιο από όλα;» ρώτησε ο Τομ. «Λυπάμαι…», απάντησε ο αξιωματικός. «Και για τα πέντε»!Εις μνήμη...Και τα υπόλοιπα τα πήρε ο άνεμος του φαρισαϊσμού και τα σκόρπισε στις σελίδες της Ιστορία. Οι «Μαχόμενοι Αδελφοί Σάλιβαν» έγιναν εθνικοί ήρωες. Ο Ρούσβελτ έστειλε συλλυπητήρια επιστολή στους γονείς τους... Ο Πάπας Πίος ΙΒ΄ απέστειλε ασημένιο θρησκευτικό μετάλλιο και ένα κομπολόι με το μήνυμα της λύπης του. Ο Θεός πάντα φθάνει τελευταίος, να ξέρετε… Η Γερουσία και η Βουλή της Αϊόβα υιοθέτησαν επίσημο ψήφισμα φόρου τιμής στους αδελφούς Σάλιβαν. Το επώνυμο των άτυχων αδελφών δόθηκε σε αντιτορπιλικά, σε Συνεδριακό Κέντρο, σε πλατείες και δρόμους. Οι Σάλιβαν έγιναν ταινίες- για να κονομήσει και το Χόλιγουντ και σήμερα πια, λίγοι πολύ λίγοι στην Αϊόβα, έχουν να πουν κάτι σαν τους ρωτήσεις για τα πέντε αδέλφια…Απομεινάρια πέντε αδελφών...Ουδείς από τις σορούς των πέντε Σάλιβαν βρέθηκε ποτέ. Στις 17 Μαρτίου του 2018, απομεινάρια του «Juneau» ανακαλύφθηκαν στα ανοικτά των ακτών των Νήσων Σολομώντα. Και όσοι έμειναν πίσω; Έζησαν με μια βαθιά πληγή- μικρό πικρό πηγάδι κοκκινόμαυρο, πηγάδι όπου κρυώνει η θύμηση. Άλλωστε: «Ποτέ δε φεύγουν τα νεκρά παιδιά απ’ τα σπίτια τους, τριγυρίζουν εκεί, μπλέκονται στα φουστάνια της μητέρας τους την ώρα που εκείνη ετοιμάζει το φαΐ κι ακούει το νερό να κοχλάζει σα να σπουδάζει τον ατμό και τον χρόνο. Πάντα εκεί…».Ο πατέρας Τομ Σάλιβαν πέθανε το 1965 και η Αλέτα το 1972. Τρία χρόνια μετά «έφυγε» να ανταμώσει τ’ αδέρφια και τους γονείς της και η Ζενεβιέβ… Οι θάνατοι των πέντε Σάλιβαν ήταν η μεγαλύτερη οικογενειακή τραγωδία των ΗΠΑ… Και γράψανε στην πλάκα με τόση υποκρισία: «Έπεσαν πολεμώντας για την Ελευθερία». Τέλος κακό… όλα χάλια!