Οδοντωτός: Οι αρμόδιοι καλούν τον αναρμόδιο να λύσει τον «Γόρδιο Δεσμό» για να ανοίξει το τρενάκι των Καλαβρύτων

Υπογραφή για να απεγκλωβιστεί από το αδιέξοδο που το ίδιο δημιούργησε φαίνεται ότι αναζητά το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προκειμένου να ξανανοίξει ο οδοντωτός σιδηρόδρομος των Καλαβρύτων, ο οποίος παραμένει κλειστός από τις αρχές Μαρτίου με την κατάσταση να προκαλεί οργή και αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία.Η αντιπαράθεση μεταξύ υπουργείου, ΟΣΕ και δήμου Καλαβρύτων, η οποία σιγοβράζει εδώ και εβδομάδες, κορυφώθηκε χθες με την ανοιχτή επιστολή του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Κωνσταντίνου Κυρανάκη προς τον δήμαρχο Καλαβρύτων, Θανάση Παπαδόπουλο. Ο κ. Κυρανάκης εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στον κ. Παπαδόπουλο κατηγορώντας τον ότι κρύβεται και καλώντας τον να υπογράψει τη βεβαίωση που ζητά ο ΟΣΕ προκειμένου να επαναλειτουργήσει ο Οδοντωτός κατά τη θερινή περίοδο. Ουσιαστικά το αρμόδιο υπουργείο και ο διαχειριστής της υποδομής ζητούν βεβαίωση ασφαλείας από έναν περιφερειακό δήμο χωρίς καμία τέτοια αρμοδιότητα.410427_1Τρία χρόνια μετά τις πυρκαγιές στην περιοχή που επιδείνωσαν την κατάσταση και ενώ η χώρα μετρά ακόμα τις πληγές της από την τραγωδία των Τεμπών η συζήτηση για την επανεκκίνηση του οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού - Καλαβρύτων, ο οποίος έκλεισε για λόγους ασφαλείας, αντί να κατευθύνεται στις αναγκαίες μελέτες και έργα και το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης, δείχνει να περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από το ποιος θα υπογράψει και ποιος θα αναλάβει την ευθύνη με τους αρμόδιους να ζητούν βεβαιώσεις ασφαλείας από τους... αναρμόδιους.Κι αυτό παρά το γεγονός ότι την ευθύνη της ασφαλούς κυκλοφορίας των τρένων σε ό,τι αφορά την υποδομή έχει ο διαχειριστής της, δηλαδή ο ΟΣΕ, ο οποίος εποπτεύεται από το υπουργείο. Παράλληλα μέχρι σήμερα, τρεις μήνες μετά την αναστολή λειτουργίας, δεν έχει παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο επανεκκίνησης για το τρενάκι των Καλαβρύτων, ενώ παρόλο που οι πυρκαγιές που επιδείνωσαν την κατάσταση ξέσπασαν το 2023, εδώ και τρία χρόνια δεν έχουν προχωρήσει μεγάλες παρεμβάσεις θωράκισης της υποδομής.Υπενθυμίζεται ότι η λειτουργία της γραμμής Διακοπτού - Καλαβρύτων ανεστάλη στις 12 Μαρτίου 2026, μόλις δύο ημέρες μετά τη συμπλήρωση 130 ετών συνεχούς λειτουργίας. Το λουκέτο μπήκε με μία απλή ανακοίνωση του ΟΣΕ, χωρίς να δημοσιοποιείται η σχετική απόφαση και η τεκμηρίωσή της και αποδόθηκε στον κίνδυνο κατολισθήσεων στο φαράγγι του Βουραϊκού, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε.Το βασικότερο αφορά την ύπαρξη συγκεκριμένης διοικητικής πράξης αναστολής λειτουργίας της γραμμής, συνοδευόμενης από την απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση, γνωμοδοτήσεις και υπογραφές αρμόδιων μηχανικών. Το ζήτημα έχει θέσει δημόσια και ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, Βαγγέλης Καραχάλιος, ο οποίος χαρακτηρίζει τα όσα συμβαίνουν «διοικητικά και νομικά αδιανόητα».«Δεν μπορεί να κλείνει μια σιδηροδρομική γραμμή χωρίς σαφή τεχνική τεκμηρίωση και χωρίς να υπάρχει γνωστή διοικητική πράξη. Αν δεν έχει δημοσιοποιηθεί η απόφαση, πώς ελέγχεται; Πώς προσβάλλεται; Πώς τεκμηριώνεται η αναγκαιότητά της;», αναφέρει χαρακτηριστικά.Και ενώ η αναστολή λειτουργίας της γραμμής είχε αποδοθεί στην επικινδυνότητα εξαιτίας των περιστατικών κατολισθήσεων και βραχοπτώσεων, το τελευταίο διάστημα η επιχειρηματολογία του υπουργείου και του ΟΣΕ δείχνει να θεωρεί βασικό προαπαιτούμενο της επαναλειτουργίας τη βεβαίωση από τις τοπικές αρχές ότι... δε θα σημειωθούν κατολισθητικά φαινόμενα το καλοκαίρι.Ο κ. Κυρανάκης εγκαλεί τον δήμαρχο επειδή ενώ σε ραδιοφωνική του δήλωση είχε αναφέρει πως «αν ο Υπουργός ζητάει την δικιά μου υπογραφή για την ευθύνη, να περνά το τρένο όπως περνά 130 χρόνια από το φαράγγι, χωρίς να έχουμε ατυχήματα από πτώσεις βράχων κλπ εγώ αυτό το αναλαμβάνω», δεν υπογράφει τη βεβαίωση ασφαλείας που ζητά ο ΟΣΕ.Ο αν. Υπουργός αναφέρει πως ο δήμαρχος Καλαβρύτων είχε παράσχει στο παρελθόν προφορικές διαβεβαιώσεις ότι «τους θερινούς μήνες δεν υπάρχουν ποτέ κατολισθήσεις», ενώ τον κατηγορεί για μεγάλη αντίφαση μεταξύ των δημόσιων δηλώσεών και των πράξεών, αλλά και για αναξιοπιστία.Υπό το βάρος των αυξανόμενων αντιδράσεων και των συνεπειών που έχει προκαλέσει στην τοπική οικονομία το κλείσιμο του οδοντωτού, το υπουργείο επιχειρεί να μετακυλίσει την ευθύνη στον δήμο: «Ο Οδοντωτός δε θα επαναλειτουργήσει ούτε με δημόσιες δηλώσεις, ούτε με διαδηλώσεις. Αναλάβετε με θάρρος την ευθύνη που σας αναλογεί ώστε να γίνει πράξη αυτό που ζητά η τοπική κοινωνία των Καλαβρύτων και σταματήστε να κρύβεστε», αναφέρει ο κ. Κυρανάκης.Στην ίδια γραμμή και ο ΟΣΕΤης επιστολής του κ. Κυρανάκη είχε προηγηθεί ανακοίνωση του ΟΣΕ, με την οποία ενημέρωνε ότι ολοκληρώνονται οι εργασίες συντήρησης και καθαρισμού των σιδηροτροχιών σε όλη τη γραμμή Διακοπτό - Καλάβρυτα στο πλαίσιο των ενεργειών για την επαναλειτουργία του Οδοντωτού «υπό την προϋπόθεση βεβαίωσης από τις Αυτοδικοικητικές Αρχές για τη μείωση κινδύνου κατολισθήσεων επί της γραμμής».Η διοίκηση του Οργανισμού σημειώνει ότι ήδη ολοκληρώθηκαν εργασίες αποψίλωσης και καθαρισμού της σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα από το 15ο έως το 22ο χιλιόμετρο, με απομάκρυνση βλάστησης και υλικών που επηρεάζουν τη ζώνη διέλευσης της γραμμής, ενώ για σήμερα Παρασκευή 5 Ιουνίου προγραμματίστηκε η κυκλοφορία ειδικής αμαξοστοιχίας έργων με προσωπικό του τμήματος γραμμής, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εργασίες στο υπόλοιπο τμήμα της γραμμής, ενόψει της πιθανής επαναλειτουργίας του Οδοντωτού κατά τη θερινή περίοδο.Τόσο η ανακοίνωση του ΟΣΕ όσο και η επιστολή του αν. Υπουργού δημιουργούν την εντύπωση πως «κλειδί» για το άνοιγμα του Οδοντωτού είναι η βεβαίωση του δήμου. Ωστόσο, ο ίδιος ο δήμαρχος είχε απαντήσει στις δύο επιστολές που του είχε αποστείλει ο ΟΣΕ ότι ο Δήμος Καλαβρύτων δεν έχει ούτε την αρμοδιότητα ούτε την επιστημονική δυνατότητα να πιστοποιήσει τη γεωτεχνική ασφάλεια μιας σιδηροδρομικής γραμμής.Στην απαντητική επιστολή προς τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕ, ο Θανάσης Παπαδόπουλος σημείωνε ξεκάθαρα: «Ο Δήμος αδυνατεί να πιστοποιήσει ζητήματα γεωτεχνικής ασφάλειας σιδηροδρομικής γραμμής, για τα οποία την πλήρη ευθύνη αξιολόγησης, παρακολούθησης, συντήρησης και ασφαλούς λειτουργίας έχει ο ίδιος ο Διαχειριστής και οι καθ’ ύλην αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες».Ενημέρωνε ότι κανένα νέο κατολισθητικό φαινόμενο δεν έχει περιέλθει σε γνώση του δήμου από τον Μάρτιο μέχρι σήμερα, επισημαίνοντας ότι κατά τους θερινούς μήνες τα φαινόμενα είναι περιορισμένα, χωρίς ωστόσο να μπορεί να τα «βεβαιώσει» επιστημονικά: «Ο Δήμος αναφέρει και δε βεβαιώνει τον περιορισμό των φαινομένων κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην απάντηση.Πηγές κοντά στην υπόθεση σημειώνουν πως δεδομένου ότι νομοθετικά είναι σαφής η κατανομή ευθυνών και αρμοδιοτήτων για την ασφαλή σιδηροδρομική κυκλοφορία, τίθεται εύλογα το ερώτημα ποια βαρύτητα θα είχε η υπογραφή του δήμου στην επαναλειτουργία της γραμμής: «Αν ζητούν από τον δήμαρχο να πιστοποιήσει την ασφάλεια, τότε ποιος είναι ο λόγος ύπαρξης των μελετών;» σχολιάζουν, ενώ αναρωτιούνται ποια στάση θα κρατούσε το υπουργείο εάν ο δήμαρχος υπέγραφε.Την ίδια στιγμή εδώ και εβδομάδες βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια υπογραφής προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του υπουργείου, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του ΤΕΕ με αντικείμενο την εκπόνηση μελετών και παρεμβάσεων για τη θωράκιση του οδοντωτού. Προτάσεις και σχέδια πάνε κι έρχονται χωρίς έως σήμερα να έχει υπογραφεί ούτε η προγραμματική σύμβαση, με τη συνεργασία να προχωρά μέσω e-mail και την τελευταία... ορθή επανάληψη να έχει αποσταλεί μόλις στις 28 Μαΐου.Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας δρώντας για λογαριασμό του κεντρικού ΤΕΕ έχει ζητήσει να αναλάβει συνολικά τη διαδικασία μελετών, επίβλεψης και υλοποίησης έργων μέσω ενός ολοκληρωμένου σχεδίου.Τρία χρόνια χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσειςΣτο μεταξύ φουντώνουν οι αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας με βασικό σημείο της κριτικής την εγκατάλειψη και την έλλειψη απαραίτητων παρεμβάσεων. Κάτοικοι και φορείς σημειώνουν ότι από το 2023 δεν έχουν γίνει τα έργα που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν οριστικά τα προβλήματα στο φαράγγι του Βουραϊκού.Η Επιτροπή Πρωτοβουλίας Κατοίκων και Φορέων Διακοπτού καταγγέλλει ότι ο Οδοντωτός παραμένει κλειστός χωρίς σαφές σχέδιο και χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας, ενώ η καμπάνια συλλογής υπογραφών που ξεκίνησε διαδικτυακά σε γνωστή πλατφόρμα έχει ήδη συγκεντρώσει πάνω από 200 υπογραφές σε τρεις ημέρες.Οι κάτοικοι, οι οποίοι ετοιμάζουν νέα συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις 14 Ιουνίου, υπενθυμίζουν ότι ο Οδοντωτός δεν αποτελεί μόνο τουριστικό αξιοθέατο, αλλά και καθημερινό μέσο μετακίνησης για πολλές περιοχές του Βουραϊκού. Τονίζουν ότι το 2024 εκδόθηκαν περίπου 263.000 εισιτήρια, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της γραμμής για τον τουρισμό, την εστίαση, τη φιλοξενία και το τοπικό εμπόριο.