Πόλεμος με την ελίτ των δισεκατομμυριούχων: Μπορεί ο Μαμντάνι να βγει νικητής;

Στο διαμέρισμα στην Upper West Side, για το οποίο μόλις έκλεισε συμφωνία, ένας μεσίτης ακινήτων ονόματι Avi Levi-Braha μιλά ειλικρινά στον πελάτη του.

«Στα 11 χρόνια που δουλεύω στη Νέα Υόρκη, δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο. Γνωρίζω πολλούς μεγάλους ιδιοκτήτες που θέλουν να αποχωρήσουν. Καταλαβαίνω ότι αυτός ο δήμαρχος έχει καλές προθέσεις, αλλά οι πολιτικές του θα καταλήξουν να βλάψουν τους πάντες», ισχυρίζεται χαμηλόφωνα, σαν να φοβάται ότι κάποιος τον ακούει.

Ο δήμαρχος στον οποίο αναφέρεται είναι ο Ζοράν Μαμντάνι, ο νεαρός μουσουλμάνος σοσιαλιστής που γεννήθηκε στην Καμπάλα της Ουγκάντας και εξέπληξε τους πάντες κερδίζοντας τις εκλογές στη Μέκκα του δυτικού καπιταλισμού.

Φορολογώντας πολυτελή ακίνητα

Μετά από σχεδόν πέντε μήνες στην εξουσία, ο Μαμντάνι έχει συνδυάσει τον πραγματισμό με μια σταθερή υπεράσπιση αρχών όπως η αύξηση της φορολογίας στους υπερπλούσιους και το πάγωμα των ενοικίων για τους λιγότερο προνομιούχους. Πρόκειται για δύο ιδέες που σύμφωνα με δημοσίευμα της El Pais, είναι εύκολο να πουλήσει στους ψηφοφόρους του, αλλά τον έχουν φέρει σε σύγκρουση με μερικούς από τους ισχυρότερους πολίτες της Νέας Υόρκης.

Μία από τις πιο άμεσες συγκρούσεις αφορούσε τον Κεν Γκρίφιν, διευθύνοντα σύμβουλο του επενδυτικού ταμείου Citadel. Και πρέπει να ειπωθεί ότι, σε αυτή την περίπτωση, ήταν ο Μαμντάνι που έριξε την πρώτη βολή.

«Όταν έθεσα υποψηφιότητα για δήμαρχος, είπα ότι θα φορολογήσω τους πλούσιους. Λοιπόν, σήμερα φορολογούμε τους πλούσιους. Με μεγάλη χαρά ανακοινώνω ότι εξασφαλίσαμε έναν φόρο pied-a-terre. Τον πρώτο στην ιστορία της Νέας Υόρκης. Πρόκειται για μια ετήσια επιβάρυνση σε πολυτελή ακίνητα αξίας άνω των 5 εκατομμυρίων δολαρίων, των οποίων οι ιδιοκτήτες δεν κατοικούν μόνιμα στην πόλη. Όπως αυτό το ρετιρέ, που αγόρασε ο επικεφαλής hedge fund Κεν Γκρίφιν έναντι 238 εκατομμυρίων δολαρίων», δήλωσε σε βίντεο στον λογαριασμό του στο Instagram — το αγαπημένο του μέσο επικοινωνίας.

Η αντίδραση του Τραμπ

Καθώς το έλεγε αυτό, χαμογελώντας πλατιά, έδειχνε προς την πολυτελή κατοικία του χρηματοδότη. Ο Γκρίφιν εξοργίστηκε, κατηγόρησε τον Δημοκρατικό πολιτικό ότι θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του και δήλωσε ότι ήδη εξετάζει τη μεταφορά επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στο Μαϊάμι. Ο χρηματοδότης Μπιλ Άκμαν προέτρεψε επίσης τον δήμαρχο να σταματήσει να τρομάζει τους υπερπλούσιους, οι οποίοι, κατά τη γνώμη του, πληρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των φόρων της πόλης και εξασφαλίζουν ότι οι φτωχότεροι Νεοϋορκέζοι ζουν πολύ καλύτερα απ’ ό,τι θα ζούσαν διαφορετικά.

Ακόμη ένας δισεκατομμυριούχος που αντέδρασε στην πρόταση είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Παρά τη φαινομενικά καλή σχέση που διατήρησαν οι δύο πολιτικοί τους τελευταίους μήνες, ο Ρεπουμπλικανός ηγέτης δήλωσε αυτή την εβδομάδα για τον Μαμντάνι: «Μου αρέσει πολύ, είναι καλός τύπος -αλλά δεν μπορείς να διώχνεις τους ανθρώπους από τη Νέα Υόρκη μέσω της φορολογίας. Όταν διώχνεις τους ανθρώπους από τη Νέα Υόρκη με φόρους, δεν επιστρέφουν ποτέ. Είναι πολύ επικίνδυνο.».

Πάγωμα ενοικίων

Ο ορμητικός 34χρονος δήμαρχος -νεότερος που έχει δει η Νέα Υόρκη εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα- δεν θέλει μόνο να αυξήσει τους φόρους στους πλούσιους. Η άλλη όψη της ατζέντας του είναι να διασφαλίσει ότι περισσότεροι από δύο εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν σε διαμερίσματα με ελεγχόμενο ενοίκιο -περίπου ένας στους τέσσερις Νεοϋορκέζους-  δεν θα χρειαστεί να πληρώσουν ούτε ένα επιπλέον δολάριο τον επόμενο χρόνο για τη στέγασή τους.

Το πάγωμα των ενοικίων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αλλά ενισχύθηκε σημαντικά την περασμένη εβδομάδα, όταν το συμβούλιο που πρέπει να εγκρίνει την πρόταση — τα μέλη του οποίου είχαν προηγουμένως αντικατασταθεί από τον νέο δήμαρχο — ψήφισε υπέρ. Δεν πρόκειται για επαναστατική κίνηση? ο δήμαρχος Μπιλ ντε Μπλάσιο, επικεφαλής από το 2014 έως το 2021, το είχε εφαρμόσει αρκετές φορές. Όμως και αυτή τη φορά η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.

Η χιονοστιβάδα επικρίσεων προήλθε από ιδιοκτήτες προσιτής κατοικίας, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η κατάσταση αρχίζει να θυμίζει τη φοβιστική δεκαετία του 1970, όταν η πόλη πέρασε περίοδο παραμέλησης, ανασφάλειας και βρομιάς που παραμένει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη. Παραπονιούνται επίσης ότι η πίεση πάνω τους έχει γίνει τόσο έντονη που δεν μπορούν πλέον να καλύψουν τα έξοδά τους.

Ορισμένοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι τέτοια μέτρα αποθαρρύνουν την τόσο αναγκαία νέα οικοδομική δραστηριότητα. Και μέσα ενημέρωσης -κυρίως η New York Post, που συχνά επιτίθεται στον δήμαρχο- υποστηρίζουν ότι αυτή είναι η πιο σίγουρη οδός προς την υποβάθμιση της κατοικίας για τους λιγότερο προνομιούχους.

Επανευρίσκοντας την παράδοση

Ο Αντρές Ζακ, κοσμήτορας Αρχιτεκτονικής στο Columbia University, προσφέρει μια πιο σύνθετη αξιολόγηση των αποφάσεων του Μαμντάνι Αρχικά, σημειώνει ότι οι πολιτικές του δημάρχου αναβιώνουν, «με έναν εξαιρετικά ευρηματικό τρόπο», παραδόσεις που είχαν παραμείνει αδρανείς για δεκαετίες.

«Από τον 19ο αιώνα, η Νέα Υόρκη υπήρξε ένα τεράστιο εργαστήριο κοινωνικής πολιτικής. Όμως η ώθηση προς την κοινωνική ένταξη αποδυναμώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα επί δημαρχίας Μάικλ Μπλούμπεργκ, ο οποίος προώθησε πολιτικές προσέλκυσης παγκόσμιου κεφαλαίου που μετέτρεψαν την κατοικία από αγαθό χρήσης σε χρηματοοικονομικό προϊόν», εξηγεί.

Παρότι επαινεί τη νέα κοινωνική ώθηση του δημάρχου, ο Ισπανός αρχιτέκτονας -που ζει στη Νέα Υόρκη πάνω από 15 χρόνια- προειδοποιεί επίσης για τους κινδύνους:

«Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να καταλήξει σε ευρείες συμφωνίες με ιδιοκτήτες, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτές. Το πρόβλημα είναι ότι έχτισε τεράστια κοινωνική υποστήριξη εντείνοντας έναν ιδιαίτερα επικριτικό λόγο απέναντι στο κεφάλαιο. Και αυτό ίσως τώρα δυσκολέψει τη δημιουργία της συναίνεσης που χρειάζεται με τον ιδιωτικό τομέα. Θα απαιτηθεί αλλαγή στη γλώσσα: να δείξει ότι μπορεί επίσης να προστατεύσει τα επιχειρηματικά συμφέροντα, τα οποία είναι αναγκαίοι παράγοντες για τη λειτουργία της πόλης».

Αυτή η σκληρή στάση απέναντι στον κόσμο του χρήματος, που ο Μαμντάνι επέδειξε κατά την προεκλογική εκστρατεία, του χάρισε στήριξη από ψηφοφόρους που έχουν δει την πόλη να γίνεται ολοένα και πιο αφιλόξενη για κατοίκους με μεσαία και χαμηλά εισοδήματα. Σύμφωνα με στοιχεία της Realtor.com, στο τέλος του περασμένου έτους το μέσο ενοίκιο διαμερίσματος στη Νέα Υόρκη ήταν 3.585 δολάρια -περισσότερο από 1.000 δολάρια υψηλότερο σε σχέση με τέσσερα χρόνια νωρίτερα, κατά την πανδημία, όταν για λίγο φάνηκε πως λιγότεροι άνθρωποι θα ήθελαν να ζουν σε μεγάλες πόλεις. Ο χρόνος έδειξε ότι αυτή η ιδέα ήταν εντελώς αβάσιμη.

Κι όμως, η αγορά έχει εκραγεί

Παρά την κριτική του προς τη διαχείριση του Μαμντάνι, ο μεσίτης Levi-Braha παραδέχεται ότι η αγορά -ιδιαίτερα τα ενοίκια- έχει εκτοξευθεί σε αδιανόητα επίπεδα. Από την ύφεση της πανδημίας και μετά, τα ενοίκια αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. «Κάθε φορά που παίρνω ένα νέο διαμέρισμα και ελέγχω πόσο άξιζε παλαιότερα, η αγορά έχει εκραγεί. Έχω πελάτη που αγόρασε ένα ακίνητο περιμένοντας να το νοικιάσει για 3.400 δολάρια.

Όταν το έβγαλε στην αγορά, έφτασε τα 4.600. Δύο χρόνια αργότερα, ξαναβγήκε στην αγορά, αλλά αυτή τη φορά για 5.800. Είναι απόλυτη τρέλα», λέει ο άνθρωπος που η δουλειά του είναι να αναλύει καθημερινά τις τιμές των διαμερισμάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, ειδικοί από όλο το ιδεολογικό φάσμα συμφωνούν ότι η Νέα Υόρκη χρειάζεται να χτίσει περισσότερες κατοικίες. Για αυτόν τον λόγο, ο δήμαρχος ανακοίνωσε πρόσφατα ιδέες για τη χαλάρωση των γραφειοκρατικών απαιτήσεων που συχνά πνίγουν τους κατασκευαστές. Την περασμένη εβδομάδα παρουσίασε το σχέδιο SPEED, με στόχο την επιτάχυνση της κατασκευής προσιτής κατοικίας.

Ο Τζιανλούκα Γκαλέτο, οικονομολόγος που έχει εργαστεί στη Wall Street και με προηγούμενες δημοτικές διοικήσεις, δηλώνει ότι το πάγωμα των ενοικίων σε προστατευόμενες κατοικίες μπορεί να βοηθήσει τους άμεσα επηρεαζόμενους ενοικιαστές, αλλά δεν θα λύσει από μόνο του την κρίση στέγασης. Επισημαίνει άλλα διαρθρωτικά προβλήματα: ξεπερασμένους νόμους που χρειάζονται μεταρρύθμιση και κατοικίες που δεν φτάνουν ποτέ στην αγορά.

«Ειλικρινά, δεν πιστεύω ότι μπορεί κάποιος να λύσει όλα αυτά μόνο μέσω της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η αύξηση της προσφοράς, που είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεται, απαιτεί πολύ χρόνο», σχολιάζει.

Ένα σημαντικό βήμα

Σχετικά με αυτή τη συνεργασία με άλλα επίπεδα διακυβέρνησης, ο Μαμντάνι έκανε ένα σημαντικό βήμα την περασμένη εβδομάδα. Η έγκριση ενός ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, που δεν δημιουργεί επιπλέον έλλειμμα, αποτελεί μεγάλο επίτευγμα για έναν δήμαρχο που στις πρώτες ημέρες της θητείας του προειδοποιούσε ότι η πόλη βρισκόταν στα πρόθυρα δημοσιονομικής κρίσης ιστορικών διαστάσεων.

Και αυτή η επιτυχία κατέστη δυνατή μόνο χάρη στη συνεργασία με την κυβερνήτη της πολιτείας, Κάθι Χόχουλ -επίσης Δημοκρατική, αλλά από πολύ πιο μετριοπαθή πτέρυγα σε σχέση με τον Μαμντάνι.

Ο αρχιτέκτονας Ζακ συνοψίζει το μεγαλύτερο επίτευγμα του Μαμντάνι ως την αποστολή ενός μηνύματος με παγκόσμια απήχηση: την τοποθέτηση της καλοσύνης, της αλληλεγγύης και της σημασίας του να παραμένουν οι άνθρωποι στις γειτονιές τους στο επίκεντρο της δημόσιας πολιτικής. «Αυτό θα μπορούσε τελικά να αποτελέσει τη μεγάλη συνεισφορά της Νέας Υόρκης προς τον υπόλοιπο κόσμο».

Διαβάστε ακόμη

Ο Έλληνας που έβαλε τον Δία στην ηλεκτρική καρέκλα των Metallica: Ο Βαγγέλης Πέτικας στο ethnos.gr - Επόμενη στάση... Maiden

Συνελήφθη ο γιος του ιδρυτή της Mango για τον θάνατο του πατέρα του

Σε ποιους ρίχνει «πόρτα» ο Τσίπρας, η αμείωτη κόντρα Φάμελλου και Πολάκη και το διαζύγιο στην Νέα Αριστερά

«Ομερτά», τρόμος και επιδοτήσεις-μαμούθ: Πώς δρούσε η «οικογενειακή μαφία» στην Κρήτη