Ανάλυση: Τα μαθήματα των Ευρωπαίων από τη Γροιλανδία για τον Τραμπ

Ενώ οι ηγέτες των 27 χωρών της ΕΕ συγκεντρώνονταν στις Βρυξέλλες για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής, η διάχυτη αίσθηση ήταν ότι πλέον οι Αμερικανοί βρίσκονται απέναντι.

Το αίσθημα φόβου και σκεπτικισμού παραμένει, παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε αργά την Τετάρτη ότι έχει καταλήξει σε συμφωνία για τη Γροιλανδία και ότι τελικά δε θα επιβάλει δασμούς στις ευρωπαϊκές χώρες - που σημαίνει ότι η έκτακτη συνάντηση των Ευρωπαίων, δεν έγινε μόνο για την πρόσφατη έξαρση του Τραμπ αλλά για να ληφθούν σοβαρές αποφάσεις για την κοινή στάση που θα τηρηθεί έναντι της νέας Αμερικής.

Η Γροιλανδία ως σημείο καμπής

Τα σχέδια του προέδρου των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, τα οποία παρουσίασε νωρίτερα στο Νταβός της Ελβετίας, απαιτώντας «άμεσες διαπραγματεύσεις» για την απόκτηση του νησιού, έχουν αποτελέσει το τελευταίο χτύπημα για πολλούς ηγέτες, οι οποίοι βλέπουν ότι το άρμα πάνω στο οποίο είχαν προσδεθεί για σχεδόν 80 χρόνια έχει, πλέον, χαθεί.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν περάσει το στάδιο του κατευνασμού και φαίνεται ότι μετά τη Γροιλανδία είναι έτοιμοι να ενεργοποιήσουν τα πιο σκληρά μέτρα. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν το προανήγγειλε αυτό στην ομιλία του στο Νταβός, λέγοντας ότι η Ευρώπη διαθέτει «πολύ ισχυρά εργαλεία» και «πρέπει να τα χρησιμοποιούμε όταν δε μας σέβονται και όταν δεν τηρούνται οι κανόνες του παιχνιδιού».

Η ομιλία του Τραμπ στο Νταβός, κατά την οποία αποκάλεσε το αυτοδιοικούμενο νησί της Δανίας «έδαφός μας», δεν έκανε τίποτα για να μειώσει την ένταση 24 ώρες πριν από την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν την επόμενη απάντησή τους στην ασθμαίνουσα μεταπολεμική τάξη.

Ενώ ο Τραμπ απέκλεισε τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας, οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν το θεώρησαν αυτό ως υποχώρηση λόγω της σκληρότητας της γλώσσας του για την Ευρώπη γενικά και της σαφούς επιβεβαίωσης των προθέσεών του.

Ο Τραμπ τελικά απέσυρε την απειλή του να επιβάλει δασμούς στις οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που θεωρούσε ότι στέκονταν εμπόδιο στο δρόμο του για τη Γροιλανδία, αλλά μέχρι εκείνο το σημείο, τα πράγματα είχαν ήδη ξεφύγει πολύ.

Η Κοπεγχάγη έχει σοκαριστεί από τη συμπεριφορά του, ούσα για δεκαετίες από τους πιο φιλικούς συμμάχους της Αμερικής. Η Δανία ανέπτυξε δυνάμεις προς υποστήριξη των ΗΠΑ σε μερικές από τις πιο επικίνδυνες ζώνες μάχης στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της επαρχίας Χελμάντ στο Αφγανιστάν. Η χώρα υπέστη από τις χειρότερες απώλειες ζωών κατά κεφαλήν.

Η προσέγγιση του Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία έχει καταστρέψει μεγάλο μέρος του εγχώριου πολιτικού χώρου για όσους υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη έχει αδύναμο χέρι και επομένως λίγες επιλογές από το να εμπλακεί, να κατευνάσει και να διευκολύνει τον Τραμπ.

Μαθήματα ανθεκτικότητας και το μέλλον της Ευρώπης

Το ίδιο επιχείρημα, το οποίο οδήγησε την ΕΕ να αποδεχτεί μια μονόπλευρη εμπορική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες το περασμένο καλοκαίρι, επιδιώκοντας «σταθερότητα και προβλεψιμότητα» στη σχέση, έχει δεχθεί σημαντικό πλήγμα, ακόμη και αν λίγοι Ευρωπαίοι ηγέτες το λένε αυτό δυνατά προς το παρόν.

Υπάρχουν σαφή μαθήματα εδώ για την Ευρώπη. Η Ευρώπη τα πήγε καλύτερα από ό,τι πολλοί περίμεναν μπροστά στις ακραίες αξιώσεις του Τραμπ, μεταξύ άλλων, με την ταχεία ανάπτυξη ακόμη και μικρού αριθμού στρατευμάτων για την προετοιμασία κοινών ασκήσεων.

Η Δανία αποδείχθηκε ανθεκτική και έχτισε πιο αποτελεσματική σχέση με τους Γροιλανδούς σε ιστορικά δύσκολες σχέσεις και, μαζί με την Ευρώπη, ανέλαβε σημαντικές δεσμεύσεις για την ασφάλεια του εδάφους και της Αρκτικής.

Και όποιες και αν είναι οι αποφάσεις που θα ληφθούν, οι Ευρωπαίοι δεν έχουν πολλές επιλογές από το να αποδεχτούν ότι η υπόθεση της Γροιλανδίας είναι μόνο ένα μικρό μέρος της ολικής ανατροπής που σχεδιάζει ο Τραμπ στο παγκόσμιο σύστημα και το παρακολουθούμε να παίρνει σάρκα και οστά.

Πιθανότατα δε θα είναι το τελευταίο τέτοιο επεισόδιο υπό αυτόν τον πρόεδρο. Η Ευρώπη θα πρέπει να μετατρέψει γρήγορα τα μαθήματα των τελευταίων εβδομάδων σε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και κυριαρχία, αν όχι στρατηγική αυτονομία.

Οι προσπάθειες για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων, της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας και της μακροπρόθεσμης υποστήριξης προς την Ουκρανία βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Αλλά όπως και οι πρωτοβουλίες της Ευρώπης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, την εντατικοποίηση της διαφοροποίησης του εμπορίου και την εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών της, αυτές οι προσπάθειες απαιτούν μεγαλύτερη ταχύτητα, φιλοδοξία και συνέπεια.

Στο επίκεντρο της σκέψης των Ευρωπαίων θα βρίσκεται το πρόβλημα που περιγράφεται στην ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός για μια «ρήξη, όχι μια μετάβαση» στην παγκόσμια τάξη.

Μένει να δούμε αν μπορούν να λειτουργήσουν αυτές τις κρίσιμες ώρες με ανανεωμένο δόγμα που θα ενισχύει την ισχύ στο εσωτερικό και τη διαφοροποίηση συμμαχιών και στρατηγικών σχέσεων στο εξωτερικό.

Διαβάστε ακόμη

Πλημμύρα στη Βάρη: Έψαχνε 4 ώρες τη σύζυγό του και τη βρήκε... πάνω σε δέντρο!

Καρυστιανού για δίκη Τεμπών: Προτιμώ να αλλάξει η έδρα - Δεν εμπιστεύομαι καθόλου τη Λάρισα

Πνιγμός στο Άστρος Κυνουρίας: Ο 53χρονος πριν χάσει τη ζωή του έσωσε παιδί που πάλευε με τα κύματα

Αποκάλυψη Bloomberg: Ο Τραμπ θέλει «λευκή επιταγή» για στρατιωτική παρουσία - Αυτό είναι το σχέδιο του