Ενεργειακή «βαρυχειμωνιά» απειλεί τα νοικοκυριά: Μέτρα μήνα - μήνα και δύσκολες ευρωπαϊκές συζητήσεις

Ζόρικοι θα είναι οι επόμενοι μήνες για τα νοικοκυριά, καθώς δεν φαίνεται φως στον ορίζοντα στο ενεργειακό πεδίο. Το ράλι των προηγούμενων ημέρων στις τιμές του πετρελαίου λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή δείχνει το μέγεθος του προβλήματος και «συναγερμός» έχει σημάνει σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο η εξερεύνηση κοινής ευρωπαϊκής λύσης αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση και η κυβέρνηση προχωρά σε ένα πρώτο πακέτο μέτρων.

Υπολογίζεται πως υπάρχει ένας κουμπαράς περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ και ήδη έχει ανακοινωθεί ένα πρώτο πακέτο μέτρων, που θα εξειδικευτεί άμεσα. Στόχος πάντως είναι η κατάσταση να αξιολογείται μήνα - μήνα και για τον σκοπό αυτό θα κρατηθούν και εφεδρείες.

Όπως υπογράμμισε πρόσφατα ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τα μέτρα που θα τρέξουν άμεσα είναι:

• Οριζόντια αύξηση στο επίδομα θέρμανσης
• Επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους 
• Επέκταση της επιδότησης στο Diesel και τον Οκτώβριο (σύμφωνα με πληροφορίες είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισής της αν κριθεί αναγκαίο και τον Νοέμβριο)

Με βάση τις πληροφορίες για το πετρέλαιο θέρμανσης εξετάζεται μια επιδότηση που θα είναι κοντά στα 20 λεπτά το λίτρο, από τις 15 Οκτωβρίου και μετά. Το ακριβές ύψος της θα εξαρτηθεί και από το ποσό της συνεισφοράς των διυλιστηρίων. Ένα σενάριο που είναι στο τραπέζι είναι η έκπτωση να προσεγγίζει τα 40 λεπτά συνολικά, σε σχέση με την κανονική τιμή εκκίνησης.

Τέλος να σημειωθεί πως έχουν υπάρξει και προτάσεις για τη βενζίνη, ωστόσο δεν έχει υπάρξει καμία απόφαση και μένει να φανεί αν θα βρεθεί δημοσιονομικός χώρος.

Ζητείται ευρωπαϊκή απάντηση

Αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις είναι η ΕΕ, καθώς δεν είναι εύκολο να βρεθεί ένας κοινός βηματισμός. Στα μέσα Σεπτεμβρίου οι αποθήκες αερίου ήταν πλήρεις σχεδόν κατά 70%, όταν ο μέσος όρος της προηγούμενης πενταετίας ήταν 85%. Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο ευαίσθητη είναι η κατάσταση, καθώς δεν μπορεί να γίνουν με ασφάλεια προβλέψεις για το πόσο βαρύς θα είναι ο χειμώνας.

Να σημειωθεί εδώ πως μία ευρωπαϊκή παρέμβαση θα μπορούσε να λάβει διάφορες μορφές, όπως για παράδειγμα η προσωρινή εξαίρεση από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς για έκτακτες ανάγκες κάλυψης ενεργειακών μέτρων. Για παράδειγμα, η Αθήνα βάζει στο τραπέζι το θέμα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (π.χ. για τη βενζίνη) και θέλει να εξεταστεί η δυνατότητα εξαίρεσης απ' τη ρήτρα διαφυγής.

Οι εξελίξεις στο ενεργειακό πεδίο συζητήθηκαν στο πρόσφατο Eurogroup στο Δουβλίνο, ενώ η προσοχή στρέφεται και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα γίνει τον Οκτώβριο.

Καταιγιστικά πυρά από την αντιπολίτευση

Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, που κατηγορεί την κυβέρνηση πως δεν λαμβάνει αρκετά μέτρα για την στήριξη των νοικοκυριών. Ο … υδράργυρος χτυπά κόκκινο και για το θέμα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, με την οικονομία να κυριαρχεί στην πολιτική αντιπαράθεση.

«Ποιος σας απαγορεύει να μειώσετε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης όσο διαρκεί η έκτακτη κατάσταση όπως κάνουν άλλες χώρες;» σημείωσε απευθυνόμενος στην κυβέρνηση ο Κώστας Τσουκαλάς, εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ. Σχετικά με αναφορά του πρωθυπουργό πως θα θέσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και στο πετρέλαιο θέρμανσης, ο κ. Τσουκαλάς σημείωσε «τώρα είναι αναγκαίο, δημοσιονομικά συνετό και θα φτάσει στον καταναλωτή, ενώ όταν το ΠΑΣΟΚ το προτείνει είναι λαϊκισμός, κύριε Πρωθυπουργέ;».

Την ίδια στιγμή, από την ΕΛΑΣ, η Θεώνη Κουφονικολάκου άσκησε έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική και σημείωσε «και σε άλλες χώρες υπάρχει το ζήτημα της εισαγόμενης ακρίβειας και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή», όμως η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση της αγοραστικής δύναμης (και) στα καύσιμα. Παρέθεσε, στη συνέχεια, τον κατάλογο των χωρών που έχουν φθηνότερη τιμή από την Ελλάδα στην αμόλυβδη και στο πετρέλαιο. Συνέχισε λέγοντας «η Ελλάδα βρίσκεται στις χειρότερες θέσεις και στην αγοραστική δύναμη. 18.000 είναι ο μέσος ετήσιος ακαθάριστος μισθός για την Ελλάδα όταν για τους Ευρωπαίους είναι 40.000».

Πυρά προς την κυβέρνηση υπήρξαν επίσης από τον επικεφαλής της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδη, που σημείωσε πως «ο κ. Μητσοτάκης κρύβεται πίσω από την Ευρωπαϊκή Ένωση για να συγκαλύψει τη δική του απροθυμία να μειώσει τη φορολογία των καυσίμων εν μέσω ενεργειακής κρίσης».