Οι Λιβανός, Αραμπατζή, Καραμανλής και Παπακώστα που έχουν σοβαρό θέμα, οι πρόωρες εκλογές τον Οκτώβριο και το σενάριο για κυβέρνηση ειδικού σκοπού
Σοβαρά μεν, όχι τόσο σοκαριστικά δε
Όλο το Σαββατοκύριακο ήμουν στα τηλέφωνα μιλώντας με βουλευτές όλων των παρατάξεων για να έχω μια καλύτερη εικόνα για το τι γράφουν οι νέες δικογραφίες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το σύνολο των εγγράφων που διαβιβάστηκαν στη Βουλή είναι ογκωδέστατο και όσοι τα διαβάζουν μέχρι αύριο θα έχουν φτιάξει μια ολοκληρωμένη πολιτική και νομική εικόνα. Μέχρι στιγμής φαίνεται τα όσα περιγράφονται να είναι μεν πολύ σοβαρά, αλλά όχι τόσο σοκαριστικά με σύγκριση με τα όσα γράφονταν στην πρώτη δικογραφία για τους Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, τους Φραπέδες, τους Χασάπηδες και άλλα τέτοια «μπουμπούκια». Ίσως να έχουμε μια περίπτωση μιθριδατισμού. Τα νέα έγγραφα ουσιαστικά συμπληρώνουν την μεγάλη εικόνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: υπουργοί, βουλευτές και διοικούντες του Οργανισμού είχαν στήσει φάμπρικα για να «σπρώχνουν» επιδοτήσεις σε «δικούς τους» παραγωγούς, που κανονικά δεν έπρεπε να λάβουν.
Οι τέσσερις με το σοβαρό πρόβλημα
Τέσσερα είναι μέχρι στιγμής τα πρόσωπα που με βάση τη δικογραφία φαίνεται πως θα έχουν το πιο σοβαρό πρόβλημα. Ο ένας είναι ο τότε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιος Λιβανός, του οποίου το γραφείο μοιάζει να λειτουργούσε σαν άτυπο ΚΕΠ για ρουσφέτια, με τα συνεργάτες του να σπρώχνουν τα αιτήματα στον τότε επικεφαλής του Οργανισμού Δημήτρη Μελά. Η Φωτεινή Αραμπατζή, πάλι, εμπλέκεται με δύο περιπτώσεις, που η μία «βγάζει μάτι», αφού ζητά να καθυστερήσει ο έλεγχος σε παραγωγό με τον Μελά να λέει πως θα προωθήσει το αίτημα αρμοδίως. Όσον αφορά τα κακουργήματα που αποδίδονται σε βουλευτές, ο Κώστας Αχ. Καραμανλής μέσω του γραφείου του φέρεται να είχε «φτιάξει» 37 κτηνοτρόφους, που τελικά πήραν 224.000 ευρώ σε ενισχύσεις, ενώ αντίστοιχη είναι η υπόθεση της Κατερίνας Παπακώστα που για τον ίδιο λόγο πίεζε να μην παραβιαστεί το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου των ζώων και να δοθούν μεγάλες παράνομες ενισχύσεις.
Δεν αρκούν τα περί «διαχρονικής παθογένειας»
Το πολιτικό πρόβλημα που έχει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, λοιπόν, δεν αφορά αυτές καθαυτές τις νέες δικογραφίες και τα όσα περιλαμβάνονται σε αυτές, αλλά το γεγονός πως η όλη υπόθεση φαίνεται να έχει πάρα πολλές ουρές. Λέγεται δε πως επίκειται η δημοσιοποίηση και άλλων δικογραφιών, που θα αφορούν τα επόμενα χρόνια, με ορισμένους να λένε ότι μπορεί ο αριθμός τους συνολικά να φτάσει ακόμα και τις 9. Σε αυτό το σκηνικό ο πρωθυπουργός δεν έχει ιδιαίτερα περιθώρια ελιγμών, ενώ δεν φαίνεται να πιάνει ο ισχυρισμός του πως έχουμε «διαχρονικές παθογένειες» και «αστοχίες της κυβέρνησης».
Άλμα μπροστά
Μιλώντας, δε, με συνεργάτη του, έπιασαν στην ατμόσφαιρα μια αμηχανία για το τι θα πει στη σημερινή του δήλωση για το θέμα. Και διαισθάνομαι πως θα προσπαθήσει να κάνει ένα άλμα «μπροστά», προκειμένου να υπηρετήσει το αφήγημα για τα «καθαρά γαλάζια χέρια» και την «παλιά Νέα Δημοκρατία» που ευθύνεται για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με άλλα λόγια μην εκπλαγούμε αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοινώσει πως θα «κόψει» από τα ψηφοδέλτια διάφορα πρόσωπα που εμπλέκονται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η σκέψη αυτή ούτως ή άλλως είχε διατυπωθεί από την περασμένη εβδομάδα σε συσκέψεις στο Μαξίμου, ενώ η δήλωση του Κώστα Αχ. Καραμανλή πως δεν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές ακριβώς αυτή την ιδέα του Μητσοτάκη ήθελε να προλάβει.
Το αντάρτικο του Σερραίου και η ήττα του Μαξίμου
Η αρχική γραμμή του Μαξίμου, μετά την έλευση της δεύτερης δικογραφίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, για παράδοση εδρών σε όσους εμπλέκονται πήγε περίπατο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Κώστας Αχ. Καραμανλής που επέλεξε τον δικό του δρόμο, έστω και αν αφού γλίτωσε το κακούργημα στα Τέμπη, τον βρήκε αυτό στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Αντί για την έξοδο που του υπέδειξαν, ανακοίνωσε απλώς ότι δεν θα είναι ξανά υποψήφιος, κρατώντας σφιχτά το βουλευτικό του έδρανο. Αναγνώστριες και αναγνώστες μου ας μην γελιόμαστε. Πρόκειται για καθαρό άδειασμα προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη αφού ο πρώην υπουργός αρνείται να διευκολύνει το Μαξίμου τούτες τις δύσκολες ώρες, θεωρώντας ότι η παραίτηση θα ισοδυναμούσε με ομολογία ενοχής. Το μήνυμα προς την Ηρώδου Αττικού είναι σαφές: «δεν πάω πουθενά μέχρι τέλους».
Όλοι μιλούν για πρόωρες εκλογές
Στα διαφόρων ειδών παρασκηνιακά πηγαδάκια, πάντως, ακούω τους γαλάζιους συμμετέχοντες να μιλούν ανοικτά πλέον για πρόωρες εκλογές, τις οποίες τοποθετούν τον Οκτώβριο. Αυτό είναι με άλλα λόγια το βασικό σενάριο που εξετάζουν όλοι στη Νέα Δημοκρατία, θεωρώντας πως η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί αν γίνει πολύ επικίνδυνη, γιατί αγγίζει τις τοπικές κοινωνίες, ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα δίνεται η εντύπωση πως η διαφθορά της κυβέρνησης Μητσοτάκη ήταν εκτεταμένη. Δεν λείπουν μάλιστα και εκείνοι που λένε ότι οι κάλπες πρέπει να στηθούν νωρίτερα του προβλεπόμενου, ώστε να ανακοπεί και το κύμα νέων δικογραφιών που όλοι περιμένουν.
Οι απόφαση του Μητσοτάκη και οι καριέρες που τελειώνουν
Παρά την εκλογολογία, τα όσα λέγονται και γράφονται, μαθαίνω ότι στο Μαξίμου έχουν πάρει τη μεγάλη απόφαση να εξαντλήσουν την τετραετία, όποιο και αν είναι το κόστος. Βέβαια το φορτίο του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι πολύ βαρύ για να το κουβαλήσουν όλοι μέχρι το τέλος και μου λένε τώρα ότι ο μίνι ανασχηματισμός ήταν απλώς το ορεκτικό καθώς το κυρίως πιάτο περιλαμβάνει επώδυνη πολιτική εκκαθάριση. Οι πληροφορίες λένε πως για όσους ο φάκελος της Κοβέσι «καίει» περισσότερο, η εντολή είναι μία: τερματισμός καριέρας
Το στοίχημα της επιβίωσης και ο φόβος της οργανωμένης ανταρσίας
Η στρατηγική του Μαξίμου είναι ξεκάθαρη. Στην Ηρώδου Αττικού προτιμούν να «θυσιάσουν» στελέχη πρώτης γραμμής παρά να επιτρέψουν στην αντιπολίτευση να μιλά για οργανωμένη συγκάλυψη.
Οι εισηγήσεις που δέχεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης λένε πως η διαχείριση του ΟΠΕΚΕΠΕ θα κρίνει την όποια αξιοπιστία της κυβέρνησης για το υπόλοιπο της θητείας της. Η έξοδος από τα ψηφοδέλτια όσων εμπλέκονται στο σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι μονόδρομος επιβίωσης, έστω και να τελικά ούτε αυτή θα είναι αρκετή για να σώσει το καράβι που μπάζει νερά από παντού. Ωστόσο όλοι αναμένουν να δουν αν οι «κομμένοι» θα δεχθούν τη μοίρα τους σιωπηλά ή αν η απειλή του δικαστικού ελέγχου θα τους ωθήσει σε εσωκομματικό αντάρτικο που θα κάνει τις προηγούμενες κρίσεις να μοιάζουν με παιδική χαρά.
Η επιλογή Λαζαρίδη σόκαρε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Αλλά και ο μίνι ανασχηματισμός που έκανε υπό πίεση ο Μητσοτάκης δημιούργησε ζητηματάκια. Και εξηγούμαι. Θυμάστε εκείνες τις τηλεοπτικές εκρήξεις του Μακάριου Λαζαρίδη που έσκιζε τα ρούχα του ουρλιάζοντας, αμφισβητώντας ακόμα και την ύπαρξη του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ; Θυμάστε που αναρωτιόταν με ειρωνικό τρόπο και με εκείνο το αλαζονικό και προκλητικό ύφος «ποια είναι η Κοβέσι» και αν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει το ελεύθερο να ελέγχει τις ελληνικές υποθέσεις; Ε, λοιπόν αυτόν ο Μητσοτάκης τον έκανε υφυπουργό Ανάπτυξης. Το ελάχιστο που μπορώ να επισημάνω είναι πως, αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα και δεν ξέρω και ακριβώς ποιο μήνυμα έλαβε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία καθώς μαθαίνω πως σε κύκλους της η επιλογή αυτή αντιμετωπίστηκε ως προκλητικός χλευασμός, για να μην γράψω με τρολάρισμα, από την πλευρά της Αθήνας.
Από το «μπλόκο» στους αγρότες στην καρέκλα της εξουσίας
Μένω στον Μακάριο Λαζαρίδη και εκείνο που έχω να σημειώσω, εκτός των παραπάνω, είναι πως η τύχη, βέβαια, χαμογελά στους πιστούς στρατιώτες -και αυτό αφορά στο εσωτερικό μέτωπο. Παρά το γεγονός ότι οι παραγωγοί της περιφέρειάς του είχαν «αδειάσει» μεγαλοπρεπώς τον Μακάριο Λαζαρίδη, κατηγορώντας τον για προκλητική συμπεριφορά, ο ίδιος βγήκε κερδισμένος από την ανακατανομή της τράπουλας. Η επιμονή του να βγάλει «λάδι» το κυβερνητικό στρατόπεδο, την ώρα που το γαλάζιο αποτύπωμα στη διαφθορά γινόταν ορατό από το διάστημα, εξαργυρώθηκε με τη μετακίνησή του στον έκτο όροφο του Υπουργείου Ανάπτυξης. Πως θα διαχειριστεί τώρα ο νέος υφυπουργός το τσουνάμι των αποκαλύψεων, όταν ο ίδιος μέχρι χθες θεωρούσε το όλο θέμα μια φαντασίωση των εισαγγελέων; Και τι μήνυμα τελικά είναι αυτό που έστειλε το Μαξίμου στον Αγροτικό κόσμο; Νομίζω πως τα πράγματα έχουν γίνει χειρότερα.
Συζητήσεις για κυβέρνηση ειδικού σκοπού
Άντε λοιπόν και γίνονται εκλογές. Θα καταφέρει η ΝΔ να πιάσει αυτοδυναμία; Το πράγμα γίνεται ακόμα πιο αβέβαιο, καθώς η ακρίβεια είναι το νούμερο 1 πρόβλημα για τους πολίτες, ενώ η εικόνα από τις αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από το Μαξίμου. Σε αυτό το σκηνικό δεν είναι τυχαίο που ορισμένοι, ακόμα και από τη Νέα Δημοκρατία, έχουν αρχίσει να βλέπουν ως ρεαλιστικό το σενάριο σχηματισμού μετά τις εκλογές μιας κυβέρνησης «ειδικού σκοπού» με στόχο την θωράκιση της οικονομίας. Και ακούω όλο και πιο έντονα το όνομα του Γιάννη Στουρνάρα να κυκλοφορεί σε συζητήσεις για πρωθυπουργός ενός τέτοιους σχήματος. Υπάρχουν, δε, και κάποιοι γαλάζιοι πιο πονηροί που λένε πως ίσως πρέπει να γίνει κρούση στον Ευάγγελο Βενιζέλο για τη θέση, ώστε να πιεστεί το ΠΑΣΟΚ να μπει πιο εύκολα σε ένα τέτοιο κυβερνητικό σχήμα.
Προσοχή από το ΠΑΣΟΚ
Τι θα κάνει όμως η αντιπολίτευση; Το ΠΑΣΟΚ θέλει να μελετήσει προσεκτικά τις νέες δικογραφίες. Δουλευτές όμως ο Παναγιώτης Δουδωνής και ο Δημήτρης Μάντζος διαβάζουν τις δικογραφίες για να έχουν μια πολιτική εικόνα της υπόθεσης, ενώ τη δική του μελέτη κάνει ο Χρήστος Κακλαμάνης που εστιάζει στο αμιγώς νομικό σκέλος. Από το κλίμα που παίρνω πάντως, η Χαριλάου Τρικούπη δεν προτίθεται να κάνει πρόταση μομφής που προτείνει (για λόγους πολιτικού ανταγωνισμού) ο ΣΥΡΙΖΑ. Το ΠΑΣΟΚ θα περιμένει να δει αν θα έρθουν κι άλλες δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, θα εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο να καταθέσει πρόταση για προανακριτική για τους υπουργούς, θα πει (αυτονόητα) «ναι» στην άρση ασυλίας των βουλευτών αύριο, και θα περιμένει και την Πέμπτη του Πάσχα. Τότε στην προ ημερησίας για το Κράτος Δικαίου ο Νίκος Ανδρουλάκης θέλει να «σφυροκοπήσει» τον Κυριάκο Μητσοτάκη και για τις υποκλοπές, αλλά προφανώς και για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Και θα ζητήσει ξανά εκλογές.
Το εκλογικό σήμα του Ανδρουλάκη
O Νίκος Ανδρουλάκης φαίνεται πως βρήκε το «κλειδί για να ξεκλειδώσει την πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη και αυτό αρχίζει δειλά δειλά να αποτυπώνεται στα τελευταία γκάλοπ. Μετά το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και αφού πλέον έχει ξεκαθαριστεί ότι δεν υφίσταται κανένα σενάριο μετεκλογικής συνεργασίας με τη ΝΔ του Μητσοτάκη, ο αρχηγός της Χαριλάου Τρικούπη έχει περάσει στην ολοκληρωτική επίθεση και τα πρώτα θετικά αποτελέσματα της στρατηγικής που ακολουθεί είναι ορατά. Το αίτημά του είναι πλέον ένα και αδιαπραγμάτευτο: «Εκλογές να τελειώνουμε». Νομίζω πως ο Νίκος Ανδρουλάκης, τελειώνοντας με τον οδυνηρό κύκλο εσωστρέφειας στο ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση αναφορικά με την στρατηγική που χαράσσει και τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει από εδώ και πέρα.
Η πολιορκία του Μαξίμου
Η στρατηγική του Ανδρουλάκη εστιάζει στην ολοκληρωτική αποδόμηση του «επιτελικού κράτους», το οποίο χαρακτηρίζει ως την πιο κυνική εκδοχή εξουσίας. Εκμεταλλευόμενος τις αποκαλύψεις του Ταλ Ντίλιαν και τις δικογραφίες της Κοβέσι, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σφυροκοπά το Μαξίμου και όπως μαθαίνω θα συνεχίσει... μέχρι τελικής πτώσης. Στόχος του είναι να αποδείξει ότι το ΠΑΣΟΚ αποτελεί τη μοναδική αξιόπιστη εναλλακτική, ικανή να χτυπήσει τον Μητσοτάκη στα ίσια.
Η «βελόνα» του ΠΑΣΟΚ που ξεκολάει και το ανάχωμα στον Τσίπρα
Φαίνεται πως η στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη αποδίδει καρπούς, καθώς οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν τη «βελόνα» να ξεκολλάει υπέρ του Νίκου Ανδρουλάκη. Με αυτό το δεδομένο είναι εμφανές ότι ο ίδιος, σε πολιτικό επίπεδο, θα επιχειρήσει από εδώ και πέρα να κρατήσει τις ισορροπίες ανάμεσα στο κεντρώο ακροατήριο και την αριστερή πτέρυγα του εκλογικού σώματος, ώστε να καρπωθεί τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη ειδικά σήμερα που τα φαινόμενα στους πολιτικούς φορείς της Αριστεράς είναι διαλυτικά και ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει προχωρήσει ακόμη στην επίσημη ίδρυση του νέου φορέα. Αντικειμενικός σκοπός είναι να εμφανιστεί το ΠΑΣΟΚ ως ο μοναδικός σοβαρός πυλώνας που μπορεί να αμφισβητήσει τον Μητσοτάκη, χωρίς όμως να τρομάξει την αγορά με «περιπέτειες» τύπου 2015. Μετά την πρόσφατη συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα και την αναφορά του στο κλείσιμο των τραπεζών, νομίζω ότι το ΠΑΣΟΚ θα παίξει με μεγάλη ένταση το θέμα...
Πολιτικός κανιβαλισμός στην Κεντροαριστερά
Επομένως, για να επιτύχουν τη μεγαλύτερη δυνατή επίδοση ο Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ, θα πρέπει να αποδομηθεί έγκαιρα -και όσο το δυνατόν συντομότερα- ο Αλέξης Τσίπρας πριν οι κινήσεις του ανατρέψουν τα δεδομένα, που στην παρούσα συγκυρία είναι θετικά για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο προσκήνιο αντιμετωπίζεται από το ΠΑΣΟΚ ως η μεγαλύτερη απειλή, αλλά και ως μια χρυσή ευκαιρία. Ο Ανδρουλάκης ετοιμάζεται να «φωτογραφήσει» τον πρώην πρωθυπουργό ως τον καλύτερο χορηγό του Μαξίμου, έναν πολιτικό που δεν διδάχθηκε τίποτα από το παρελθόν και η παρουσία του θυμίζει μόνο κλειστές τράπεζες και αστάθεια. Θα φαγωθούν μεταξύ τους μου φαίνεται στην Κεντροαριστερά. Πολιτικός κανιβαλισμός λέγεται αυτό...
Το σοκ των πρώτων δημοσκοπήσεων
Ας επιστρέψουμε στην επίδραση που έχει η δεύτερη δικογραφια για τον ΟΠΕΚΕΠΕ στο πολιτικό σκηνικό, αλλά και στις επιπτώσεις στα ποσοστά της ΝΔ. Οι πρώτες κυλιόμενες δημοσκοπήσεις που έφτασαν στο Μαξίμου μετά το σοκ της δεύτερης δικογραφίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, επιβεβαιώνουν τους χειρότερους εφιάλτες και φόβους του κεντρικού συστήματος εξουσίας, το οποίο εκεί που είχε, δήθεν, πάρει τα πάνω του λόγω κρίσης στη Μέση Ανατολή, βλέπει τα πάντα να γκρεμίζονται. Η Νέα Δημοκρατία καταγράφει απώλειες 2 έως 3 μονάδων μέσα σε μόλις 48 ώρες, με το ποσοστό της στην πρόθεση ψήφου να διολισθαίνει επικίνδυνα προς το 20%. Δημοσκόπος με τον οποίο συνομιλώ τακτικά κάνει λόγο για «βίαιη αποσυσπείρωση», για κλίμα που δύσκολα θα αναστραφεί και για τάσεις που δύσκολα θα αντιστραφούν.
Η εξέγερση της υπαίθρου και οι κερδισμένοι
Το πραγματικό «βατερλό» όμως καταγράφεται στην επαρχία. Στους αγροτικούς νομούς της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας, αλλά όπως μαθαίνω και της Κρήτης, η εικόνα για τη ΝΔ είναι πλέον εικόνα κατάρρευσης. Σε αυτή τη φάση - και ανάλογα με την εκλογική περιφέρεια - δημοσκόποι σημειώνουν ότι η Ελληνική Λύση και το ΠΑΣΟΚ είναι οι βασικοί υποδοχείς της οργής των αγροτών. Ειδικά στην Κρήτη μαθαίνω ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης κερδίζει πολλούς πόντους και το ΠΑΣΟΚ αναμένεται να εμφανίσει εντυπωσιακή ανάκαμψη. Αντίστοιχα μεγάλα είναι τα κέρδη για τον Κυριάκο Βελόπουλο στη Βόρεια Ελλάδα, οπου σε κάποιους νομούς τα ποσοστά της Ελληνικής Λύσης είναι εντυπωσιακά.
Η μιντιακή αντεπίθεση και το «ορθόδοξο» μέτωπο
Ένας γνώριμος παίκτης επιστρέφει δυναμικά στον Τύπο, αφού μετά την είσοδό του σε καθημερινή εφημερίδα προετοιμάζεται για την ανάσταση ιστορικού οικονομικού φύλλου. Ο στόχος, όπως φαίνεται, είναι η δημιουργία πλατφόρμας παρέμβασης στα υψηλά κλιμάκια. Το πραγματικό παρασκήνιο, όμως, κρύβεται στη στρατηγική στήριξη του νέου πολιτικού κινήματος που ηγείται η Μαρία Καρυστιανού. Με συνδετικό κρίκο τις αρχές της Ορθοδοξίας, δημιουργείται ένα συγκρότημα για να στηρίξει το νέο εγχείρημα...
Ένα εκδοτικό συγκρότημα για το κίνημα «Ξεκινάμε»
Η στρατηγική του επιχειρηματία είναι διπλ, αφού με την αναγέννηση της οικονομικής εφημερίδας θέλει να δημιουργήσει ένα εξειδικευμένο οικονομικό έντυπο για την ελίτ και με την είσοδο στο καθημερινό έντυπο να ελέγχει μια λαϊκή εφημερίδα για τη βάση, με ενισχυμένο ψηφιακό αποτύπωμα. Με αυτές τις κινήσεις, αλλά και με άλλες που θα ακολουθήσουν, φιλοδοξεί να προσφέρει την απαραίτητη ομπρέλα προστασίας στην επικεφαλής του κινήματος «Ξεκινάμε», θωρακίζοντάς την απέναντι στις επιθέσεις των συστημικών Μέσων. Μένει τώρα να δούμε αν αυτό το μέτωπο «Πίστης και Δικαιοσύνης» μπορεί να ανατρέψει τις πολιτικές ισορροπίες...
Ανάπτυξη-φάντασμα και πληθωριστικό σοκ
Δεν είναι, όμως, μόνο ο ΟΠΕΚΕΠΕ που θα καθορίσει από εδώ και πέρα τις εξελίξεις. Είναι και η οικονομία συνολικά, αφού η οικονομική βιτρίνα της κυβέρνησης καταρρέει κάτω από το βάρος των εσωτερικών προβλημάτων, της γεωπολιτικής ανάφλεξης και της ενεργειακής κρίσης που επιφέρει. Το οικονομικό επιτελείο, σε μια κίνηση αναγκαστικής ειλικρίνειας, αποσύρει τις υπεραισιόδοξες προβλέψεις, παραδεχόμενο ότι το αρχικό 2,4% της ανάπτυξης είναι πλέον όνειρο θερινής νυκτός. Με τη Μέση Ανατολή να «καίει» τις ενεργειακές τιμές, ο πήχης πέφτει κάτω από το 2%, την ώρα που η Τράπεζα της Ελλάδος και το ΔΝΤ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για περίοδο «ισχνών αγελάδων» με την ανάπτυξη να καθηλώνεται στο αναιμικό 1,8%.
Η παγίδα των Βρυξελλών και η φορολογική αφαίμαξη
Ο εφιάλτης όμως δεν σταματά στην επιβράδυνση. Ο πληθωρισμός εκτινάσσεται πάνω από το 3%, εξαϋλώνοντας τα εισοδήματα πριν καν φτάσουν στην τσέπη των πολιτών. Το Μεσοπρόθεσμο που θα σταλεί στα τέλη Απριλίου θα είναι ταφόπλακα για κάθε προσδοκία και αισιόδοξη εκτίμηση, αφού η ακρίβεια στα τρόφιμα και την ενέργεια πνίγει κάθε ελπίδα για ανάσα στην αγορά. Η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στις συμπληγάδες των Βρυξελλών, με το οικονομικό αδιέξοδο να είναι πλέον επίσημο και μη αναστρέψιμο για το τρέχον έτος.
Και κάτι ακόμη. Πίσω από το πρωτογενές πλεόνασμα-μαμούθ του 4,5%, που ξεπερνά κάθε στόχο, κρύβεται η σκληρή αλήθεια της φορολογικής αφαίμαξης. Τα γεμάτα ταμεία του κράτους είναι το αποτέλεσμα της ανελέητης πίεσης των νοικοκυριών μέσω των έμμεσων φόρων και του πληθωρισμού. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τους αριθμούς, την ώρα που η κοινωνία αιμορραγεί και οι επενδύσεις παγώνουν σε ένα περιβάλλον απόλυτης γεωπολιτικής αστάθειας. Αναζητούνται πειστικές απαντήσεις για το πώς θα αντέξει η κοινωνική συνοχή αυτό το «ματωμένο» πλεόνασμα, όταν η καθημερινότητα μετατρέπεται σε διαρκή αγώνα επιβίωσης χωρίς ορίζοντα ανακούφισης.
Το... μαξιλάρι του Πιερρακάκη και το στοίχημα της αντοχής
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης με παρέμβασή του σε εφημερίδα δεν ωραιοποιεί την κατάσταση που επικρατεί παραδεχόμενος τον κίνδυνο παγκόσμιας επιβράδυνσης. Μάλιστα σπεύδει να ξεκαθαρίσει ότι η χώρα δεν είναι πια ο «ασθενής» της Ευρώπης. Ωστόσο με μια ανάπτυξη στο 2,1% για το 2025, την ώρα που οι ισχυροί της ΕΕ φλερτάρουν με το μηδέν, ο Πιερρακάκης ποντάρει στο ελληνικό «μαξιλάρι» που χτίστηκε από επενδύσεις, τουρισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Κρατική ομπρέλα στη διεθνή καταιγίδα
Στο κρίσιμο ερώτημα για τις αντοχές της τσέπης μας, ο υπουργός στέλνει μήνυμα ότι τα 300 εκατ. ευρώ που δόθηκαν ήδη είναι μόνο η αρχή και προσπαθεί να στείλει σαφές μήνυμα ότι κανείς δεν θα μείνει απροστάτευτος στη διεθνή καταιγίδα. Αγρότες, μικρές επιχειρήσεις και νοικοκυριά βρίσκονται στο επίκεντρο των στοχευμένων παρεμβάσεων. Η υπόσχεση για επέκταση του Fuel Pass, της επιδότησης στο ντίζελ και της ενίσχυσης στα λιπάσματα παραμένει στο τραπέζι, με τον Πιερρακάκη να διαμηνύει ότι η οικονομική πολιτική έχει νόημα μόνο αν η κοινωνία παραμείνει όρθια.
Δημοσιονομικό σχοινί και στοχευμένη στήριξη
Ωστόσο, ο υπουργός κινείται πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί. Ο δημοσιονομικός χώρος μπορεί να υπάρχει, αλλά δεν είναι ανεξάντλητος. Οι Βρυξέλλες καραδοκούν και ο Πιερρακάκης το γνωρίζει καλά, γι' αυτό και επιμένει στη λέξη-κλειδί: στόχευση. Οι οριζόντιες παροχές τελείωσαν και η στήριξη θα πηγαίνει εκεί που η ανάγκη είναι πραγματική, ώστε να μην τιναχθεί στον αέρα η αξιοπιστία της χώρας στις αγορές. Μένει τώρα να δούμε αν αυτές οι ενισχύσεις θα αποδειχθούν αρκετές για να αναχαιτίσουν το κύμα ακρίβειας, ή αν η παράταση του πολέμου θα αναγκάσει το οικονομικό επιτελείο σε διορθωτικές κινήσεις που θα πονέσουν περισσότερο από όσο θα ανακουφίσουν.
Το αγκίστρι των ομολόγων και η δημοσιονομική στενωπός
Η γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δεν καίει μόνο το πετρέλαιο, αλλά τινάζει στον αέρα και το κόστος δανεισμού των κρατών. Με τον πληθωρισμό να καλπάζει, οι κεντρικές τράπεζες ετοιμάζουν το «φάρμακο» των υψηλών επιτοκίων, το οποίο όμως απειλεί να πνίξει την ανάπτυξη και να στείλει τους δανειολήπτες στο καναβάτσο. Οι αγορές ομολόγων έχουν ήδη πιάσει το μήνυμα καθώς από τις ΗΠΑ μέχρι την Ασία, οι αποδόσεις τραβούν την ανηφόρα, με το ιταλικό 10ετές να πρωταγωνιστεί στην αστάθεια, φτάνοντας ακόμα και τις 75 μονάδες βάσης αύξησης μετά τα τελεσίγραφα του Τραμπ προς την Τεχεράνη.
Η ελληνική όαση και το βρετανικό παράδοξο
Μέσα σε αυτό το ταραγμένο σκηνικό, η Ελλάδα μοιάζει να διατηρεί αξιοσημείωτη ψυχραιμία. Παρά την άνοδο της απόδοσης του ελληνικού 10ετούς στο 3,79%, η αύξηση ήταν ηπιότερη από την ιταλική και τη βρετανική. Το εντυπωσιακό είναι ότι, αν η Αθήνα έβγαινε σήμερα στις αγορές, θα δανειζόταν φθηνότερα από το Λονδίνο (4,83%), την Ουάσιγκτον (4,30%) και τη Ρώμη. Αυτή η ψήφος εμπιστοσύνης των επενδυτών δείχνει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η μείωση του χρέους λειτουργούν ως «αλεξικέραυνο» απέναντι στις πολεμικές ιαχές.
Το μπλόκο της Κομισιόν στα μέτρα στήριξης
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες στέλνουν αυστηρό μήνυμα συμμόρφωσης προς το Eurogroup. Η Κομισιόν ξεκαθάρισε ότι το πάρτι των παροχών τελείωσε και τα μέτρα στήριξης για την ενέργεια πρέπει να είναι χειρουργικά στοχευμένα και προσωρινά. Με τα ελλείμματα να πιέζουν, η ρήτρα διαφυγής παραμένει κλειδωμένη στο συρτάρι. Η προειδοποίηση είναι σαφής πως αν οι κυβερνήσεις ξεφύγουν στις δαπάνες, οι αγορές θα τις τιμωρήσουν με ακόμα υψηλότερα επιτόκια.
Ο λογαριασμός που πηγαίνει στις τράπεζες και το τέλος της ασυλίας
Φαίνεται πως το κλίμα στην Ηρώδου Αττικού για τους τραπεζίτες έχει βαρύνει οριστικά. Η προκλητική στάση που επιδεικνύουν το τελευταίο διάστημα, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν, δρομολογούν δυσάρεστες εξελίξεις για τους τραπεζίτες. Το Μέγαρο Μαξίμου ετοιμάζει ένα «δώρο» που κάθε άλλο παρά ευχάριστο θα είναι για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και πρόκειται για τον λογαριασμό για το δεύτερο κύμα μέτρων στήριξης. Αν στην πρώτη φάση η κυβέρνηση άντλησε 100 εκατομμύρια ευρώ, τώρα οι τράπεζες καλούνται να ανοίξουν τον δικό τους κουμπαρά για ποσά που θα είναι διπλάσια έως και τριπλάσια.
Η κεντρική γραμμή και το μέτωπο κατά Πιερρακάκη
Το κυβερνητικό επιτελείο - και για λόγους πολιτικής και εκλογικής επιβίωσης, καθώς η κυβέρνηση δεν θα καταφέρει να επωμιστεί το πολιτικό κόστος και για τα πιστωτικά ιδρύματα- έχει αποφασίσει ότι οι τράπεζες δεν μπορούν να μένουν στο απυρόβλητο την ώρα που η κοινωνία λυγίζει. Στο παρασκήνιο, το μήνυμα είναι ότι απαιτείται ενεργή συνεισφορά για λόγους πολιτικής επιβίωσης και κοινωνικής ισορροπίας. Μάλιστα, όσοι τραπεζίτες επιλέγουν να επιτίθενται υπόγεια στον Κυριάκο Πιερρακάκη ή να βγάζουν αφρούς σε κλειστές συσκέψεις, καλά θα κάνουν να αναθεωρήσουν. Στο ζήτημα αυτό, η ηγεσία του Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο είναι απολύτως συντονισμένοι, αφήνοντας μηδενικά περιθώρια για διαφοροποιήσεις ή εσωτερικά παιχνίδια.
Ελεγχόμενη συνεισφορά υπό την απειλή της ρήξης
Η κυβέρνηση επιχειρεί να επιβάλει ένα πλαίσιο αναγκαστικής συμμετοχής, προσπαθώντας να διατηρήσει τις λεπτές ισορροπίες με το σύστημα, αλλά η υπομονή έχει εξαντληθεί. Οι αποφάσεις λαμβάνονται πλέον κεντρικά και η εφαρμογή τους αναμένεται χωρίς παρεκκλίσεις. Το μήνυμα προς τη διοίκηση των τραπεζών είναι ότι σε αυτή τη διεθνή καταιγίδα, θα βάλετε βαθιά το χέρι στην τσέπη για να στηριχθούν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, αλλιώς η ρήξη θα είναι κατά μέτωπο. Εκείνο που περιμένω να δω είναι αν τελικά αν οι τράπεζες θα αποδεχθούν αμαχητί αυτόν τον «φόρο κοινωνικής ευθύνης» ή αν θα απαντήσουν με σφίξιμο της στρόφιγγας των δανειοδοτήσεων, δυναμιτίζοντας το αφήγημα της ανάπτυξης.
